دوشنبه 6 جمادی‌الثانی 1448
۲۵ آبان ۱۴۰۵
16 نوامبر 2026

(۳۹۸۸) حکم روزه‌ی نفل در ماه شعبان

(۳۹۸۸) سوال: من هر روز دوشنبه و پنج‌شنبه را روزه می‌گیرم و در ماه شعبان نیز این روزها را روزه می‌گیرم؛ اما مادرم مرا از روزه گرفتن در ماه شعبان منع می‌کند و می‌گوید: روزه گرفتن قبل از ماه رمضان، جایز نیست. آیا این سخن وی صحيح است؟

جواب:

روزه‌ گرفتن روز دوشنبه و پنج‌شنبه، مستحب و پسندیده است. رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم دوشنبه و پنج‌شنبه را روزه می‌گفت و می‌فرمود: «هما يومان تعرض فيهما الأعمال على الله، فأحِبُّ أن يُعرض عملي وأنا صائم»[۱] : (اعمال در این دو روز بر الله عرضه می‌شود لذا دوست دارم که عمل من در حالی عرضه شود که روزه‌دار هستم). همچنین زیاد روزه‌ گرفتن در ماه شعبان نیز مستحب است؛ رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در هیچ ماهی غیر از رمضان، همانند شعبان روزه نمی‌گرفت زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بیشتر روزهای شعبان را روزه می‌گرفت اما کسی که در شعبان روزه نمی‌گرفته، از روزه گرفتنِ یک یا دو روز قبل از رمضان، نهی شده است؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «لا يتقدمن أحدكم رمضان بصوم يوم ولا يومين إلا رجل كان يصوم صوما فليصمه»[۲] : (با روزه‌ گرفتن یک یا دو روز زودتر به پیشواز رمضان نروید؛ به جز کسی که همیشه آن روزها را روزه می‌گرفته است پس آن را روزه بگیرد) .مهم این است که در مورد روزه‌ گرفتن در ماه شعبان به مادرت خبر بدهی که سنت در این مورد چنین است که انسان تمام این ماه یا بیشتر آن را روزه بگیرد.


۱-سنن أبو داود: كتاب الصوم، باب في صوم الإثنين والخميس، شماره (۲۴۳۶). سنن نسائی: كتاب الصيام، باب صوم النبي، شماره (۲۳۵۸).

۲-تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أنا أصوم كل اثنين وخميس، وأصوم أيضًا في شعبان، لكن والدتي تمنعني من الصيام في شعبان بحجة أنه لا يجوز الصيام قبل رمضان، فهل هذا صحيح؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: صيامك يوم الاثنين والخميس صوم مستحب مطلوب، فقد كان النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- يصوم يوم الاثنين والخميس ويقول: هما يومان تعرض فيهما الأعمال على الله، فأحب أن يعرض عملي وأنا صائم».

وكذلك الإكثار من الصيام في شعبان فإن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم – كان لا يصوم في شهر مثلما يصوم في شعبان إلا رمضان، فقد كان النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- يصوم أكثر شعبان، لكن من لم يكن يصوم في شعبان فإنه منهي أن يصوم قبل رمضان بيوم أو يومين؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «لا يتقدمن أحدكم رمضان بصوم يوم ولا يومين، إلا رجل كان يصوم صومًا فليصمه».

فالمهم أن تُبلغي أمك بأن صيام شعبان من السُّنَّة أن يصومه الإنسان كله، أو كله إلا قليلا منه.

مطالب مرتبط:

(۳۹۷۶) حکم روزه‌ی گروهی در روز دوشنبه

روش و عادت سلف صالح چنین نبوده است که برای انجام یک عبادت معین، هماهنگ شوند و مثلا بگویند: روزهای دوشنبه و پنج‌شنبه را همگی روزه می‌گیریم یا فلان وقت را همگی نماز می‌خوانیم....

ادامه مطلب …

(۳۹۸۴) حكم روزه‌ گرفتن روز پانزدهم ماه شعبان چیست؟

درباره‌ی فضیلت و ارزش روزه‌ گرفتن نیمه‌ی شعبان و خواندن نماز در شب آن، احاديثی نقل شده که بیشتر علما آن‌ها را ضعیف دانسته‌اند و با احاديث ضعيف نیز هیچ حجت و مسئله‌ای ثابت نمی‌شود...

ادامه مطلب …

(۴۰۱۸) حکم روزه گرفتن روز جمعه در ایام مستحب و تقارن با عبادات دیگر

این سخن که روزه گرفتن در روز جمعه مكروه می‌باشد، صحيح است اما به صورت مطلق نیست؛ کراهت روزه گرفتن روز جمعه برای کسی است که نیت روزه‌ گرفتن جمعه را داشته باشد و فقط جمعه را روزه بگیرد...

ادامه مطلب …

(۳۹۶۵) اطاعت از شوهر در روزه‌ی نفل

اگر زن بخواهد در حالی که شوهرش حضور دارد، روزه‌ی نفل بگیرد، انجام این کار فقط زمانی برایش جایز است که از شوهرش اجازه بگیرد؛ اگر شوهر اجازه نداد، روزه گرفتن بر آن زن، حرام است....

ادامه مطلب …

(۳۹۹۵) حکم روزه‌ی شش روز از شوال، قبل از به پایان رساندن روزه‌ی قضای رمضان

اجر و پاداش روزه‌ی شش روز از شوال فقط زمانی حاصل می‌شود که شخص، روزه‌ی ماه رمضان را کامل کرده باشد؛ لذا کسی که قضای رمضان بر عهده‌ داشته باشد، شش روز از شوال را فقط زمانی روزه می‌گیرد که قضای رمضان را به پایان رسانده باشد....

ادامه مطلب …

(۴۰۱۵) حكم روزه‌ گرفتن نفل در روز جمعه چیست؟

وزه‌ گرفتن در روز جمعه در صورتی که شخص، پنج‌شنبه یا شنبه را نیز روزه بگیرد، ایرادی ندارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه