جمعه 4 محرم 1448
۲۸ خرداد ۱۴۰۵
19 ژوئن 2026

(۳۹۷۴) حکم نیت در روزه‌های نفل معین

(۳۹۷۴) سوال: آیا نیت برای روزه‌ی نفل معيّن، مانند روزه‌ی شش روز از شوال، روز عرفه و عاشورا واجب است یا جایز است که در طول روز، نیت کند؟

جواب:

نفل، دو نوع است:

۱- نفل مطلق: جایز است که آن ‌را در وسط روز هم نیت کند به شرطی که پیش از نیت، کاری انجام که روزه را باطل کند انجام نداده باشد؛ مثال: مردی برای نماز صبح بیدار شده است و پیش از خوردن صبحانه، دوست دارد که آن‌ روز را روزه بگیرد لذا نیت روزه می‌کند؛ روزه‌ی وی صحيح و پذیرفته است و از وقتی نیت کرده، نه از هنگام طلوع فجر، پاداش می‌گیرد زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «إنما الأعمال بالنيات وإنما لكل امرئ ما نوى»[۱] : (اعمال به نیت‌ها بستگی دارد و هر کس فقط آن چیزی را دارد که نیت کرده باشد). این فرد نیز از هنگام فجر نیت نکرده بلکه در طول روز، نیت نموده است.

۲- نفل مقيد: این نفل برای یک روز مشخص است. برای این روزه باید قبل از فجر، نیت کند تا این که یک روز کامل را روزه گرفته باشد؛ مانند: روز عرفه؛ مثال: شخصی روز عرفه بیدار می‌شود. وی نیت نداشته که روزه بگیرد اما در وسط روز، روزه می‌گیرد در حالی که قبل از نیت، چیزی نخورده و ننوشیده است و هیچ چیزی که روزه را باطل ‌کند نیز انجام نداده است. به او می‌گوییم: روزه‌ات را بگیر و مانعی ندارد اما پاداش کسی که روز عرفه را روزه بگیرد را نداری چون تو این روز را روزه نگرفته‌ای بلکه فقط بخشی از روز عرفه را روزه گرفته‌ای لذا اجر و پاداش کسی که ‌روز عرفه را روزه بگیرد را نداری.


۱-تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل تجب النية في صوم التطوع المعين؛ كصيام الست من شوال، وعرفة وعاشوراء، أم تجوز النية من النهار؟

فأجاب رحمه الله تعالى:

النفل نوعان:

1 – نفل مطلق: ويجوز للإنسان أن ينويه في أثناء النهار إذا لم يفعل ما يفطر قبل ذلك، ومثاله: رجل قام لصلاة الفجر، وقبل أن يفطر فطور الصباح أحب أن يصوم ذلك اليوم فنوى فصيامه صحيح مجزئ، ويثاب على الصوم من نيته، لا من طلوع الفجر، لقول النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم: إِنَّمَا الأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ، وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى »). وهذا لم ينو من الفجر، بل نوى من أثناء النهار.

۲ – ونفل مقيد: وهو نفل مقيد بيوم، فهذا لا بد أن ينويه من قبل الفجر؛ ليكون قد صام يوما كاملا، كيوم عرفة مثلا، ومثاله: شخص قام يوم عرفة، وليس من نيته أن يصوم، لكنه في أثناء النهار صام، وهو لم يأكل ولم يشرب من قبل، ولم يأتِ مفطرًا، فنقول : الصيام صم ليس فيه مانع، لكنك لا تُثاب ثواب من صام يوم عرفة، فإنك لم تصم يوم عرفة، صمت بعض يوم عرفة، فلا يحصل لك ثواب من صام يوم عرفة.

مطالب مرتبط:

(۳۹۸۳) حکم روزه گرفتن پانزدهم شعبان

هیچ یک از این‌ها اصل و اساسی ندارد؛ روزه‌ی نفل در ماه رجب همانند دیگر روزها است که روزهایش به روزه گرفتن و شب‌هایش به نماز خواندن اختصاص ندارد.....

ادامه مطلب …

(۳۹۶۴) روزه‌ی نفل و رضایت والدین

شایسته نیست که پدر و مادر مانع کارهای خوب و اعمال خیر فرزندان خود شوند بلکه شایسته این است که آنان را به انجام کارهای خوب تشویق نمایند و یاری رسانند.....

ادامه مطلب …

(۴۰۰۰) آیا می‌توان روز عاشورا یا شش روز از شوال را به نیت قضای رمضان روزه گرفت؟

درست نیست که روزه‌ی شش روز از شوال را به جای قضای رمضان بگیری....

ادامه مطلب …

(۳۹۷۷) حكم روزه‌ گرفتن ماه محرم به طور کامل

این کار، سنت است....

ادامه مطلب …

(۴۰۲۷) حکم روزه ایام بیض در صورت پاک شدن ار حیض در میان روزها

روزه‌ گرفتن ايام بيض (یعنی روزهای سیزدهم، چهاردهم و پانزدهم از هر ماه) سنت است و واجب نیست؛ لذا اگر کسی آن ‌را ترک کند و روزه نگیرد، گناهی بر او نیست....

ادامه مطلب …

(۳۹۹۱) آیا روزه‌ گرفتن شش روز شوال، باید پشت سر هم باشد؟

هر دو حالت، پذیرفته است و تفاوتی ندارد که شخص، شش روز را جدا جدا یا پشت سر هم، روزه بگیرد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه