شنبه 25 رمضان 1447
۲۲ اسفند ۱۴۰۴
14 مارس 2026

(۳۹۷۴) حکم نیت در روزه‌های نفل معین

(۳۹۷۴) سوال: آیا نیت برای روزه‌ی نفل معيّن، مانند روزه‌ی شش روز از شوال، روز عرفه و عاشورا واجب است یا جایز است که در طول روز، نیت کند؟

جواب:

نفل، دو نوع است:

۱- نفل مطلق: جایز است که آن ‌را در وسط روز هم نیت کند به شرطی که پیش از نیت، کاری انجام که روزه را باطل کند انجام نداده باشد؛ مثال: مردی برای نماز صبح بیدار شده است و پیش از خوردن صبحانه، دوست دارد که آن‌ روز را روزه بگیرد لذا نیت روزه می‌کند؛ روزه‌ی وی صحيح و پذیرفته است و از وقتی نیت کرده، نه از هنگام طلوع فجر، پاداش می‌گیرد زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «إنما الأعمال بالنيات وإنما لكل امرئ ما نوى»[۱] : (اعمال به نیت‌ها بستگی دارد و هر کس فقط آن چیزی را دارد که نیت کرده باشد). این فرد نیز از هنگام فجر نیت نکرده بلکه در طول روز، نیت نموده است.

۲- نفل مقيد: این نفل برای یک روز مشخص است. برای این روزه باید قبل از فجر، نیت کند تا این که یک روز کامل را روزه گرفته باشد؛ مانند: روز عرفه؛ مثال: شخصی روز عرفه بیدار می‌شود. وی نیت نداشته که روزه بگیرد اما در وسط روز، روزه می‌گیرد در حالی که قبل از نیت، چیزی نخورده و ننوشیده است و هیچ چیزی که روزه را باطل ‌کند نیز انجام نداده است. به او می‌گوییم: روزه‌ات را بگیر و مانعی ندارد اما پاداش کسی که روز عرفه را روزه بگیرد را نداری چون تو این روز را روزه نگرفته‌ای بلکه فقط بخشی از روز عرفه را روزه گرفته‌ای لذا اجر و پاداش کسی که ‌روز عرفه را روزه بگیرد را نداری.


۱-تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل تجب النية في صوم التطوع المعين؛ كصيام الست من شوال، وعرفة وعاشوراء، أم تجوز النية من النهار؟

فأجاب رحمه الله تعالى:

النفل نوعان:

1 – نفل مطلق: ويجوز للإنسان أن ينويه في أثناء النهار إذا لم يفعل ما يفطر قبل ذلك، ومثاله: رجل قام لصلاة الفجر، وقبل أن يفطر فطور الصباح أحب أن يصوم ذلك اليوم فنوى فصيامه صحيح مجزئ، ويثاب على الصوم من نيته، لا من طلوع الفجر، لقول النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم: إِنَّمَا الأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ، وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى »). وهذا لم ينو من الفجر، بل نوى من أثناء النهار.

۲ – ونفل مقيد: وهو نفل مقيد بيوم، فهذا لا بد أن ينويه من قبل الفجر؛ ليكون قد صام يوما كاملا، كيوم عرفة مثلا، ومثاله: شخص قام يوم عرفة، وليس من نيته أن يصوم، لكنه في أثناء النهار صام، وهو لم يأكل ولم يشرب من قبل، ولم يأتِ مفطرًا، فنقول : الصيام صم ليس فيه مانع، لكنك لا تُثاب ثواب من صام يوم عرفة، فإنك لم تصم يوم عرفة، صمت بعض يوم عرفة، فلا يحصل لك ثواب من صام يوم عرفة.

مطالب مرتبط:

(۳۹۸۸) حکم روزه‌ی نفل در ماه شعبان

سنت در این مورد چنین است که انسان تمام این ماه یا بیشتر آن را روزه بگیرد.....

ادامه مطلب …

(۴۰۰۴) حکم روزه نفل در روز عرفه یا عاشورا به جای قضای رمضان

علما در این مورد اختلاف‌نظر دارند؛ برخی بر این نظر هستند که اگر شخصی قضای رمضان بر عهده‌ داشته باشد، جایز نیست که قبل از تکمیل آن، روزه‌ی نفل بگیرد....

ادامه مطلب …

(۳۹۹۸) آیا جمع نیت قضا و نفل در یک روزه، مانند روزه روز عرفه، جایز است؟

روزه‌ی نفل قبل از تکمیل قضای رمضان: اگر با روزه‌ای مانند روزه‌ی شش روز از شوال که تابع و به دنبال رمضان است باشد، پذیرفته نیست. ....

ادامه مطلب …

(۳۹۶۳) آیا باید روزه‌های نفل را به طور مرتب بگیرم؟

اگر خواستی به طور مداوم روزه بگیر و اگر نخواستی، خیر. اگر خواستی فقط دوشنبه یا فقط پنج‌شنبه را روزه بگیر. تمام این‌ها جایز است و اشکالی ندارد....

ادامه مطلب …

(۳۹۸۶) حکم روزه‌ی نیمه شعبان و جشن‌های آن

اختصاص روز پانزدهم شعبان به روزه گرفتن، به معنای روزه گرفتن در ایام بیض نمی‌باشد بلکه چون نیمه‌ی شعبان بوده آن روز را روزه گرفته است! این کار به دلیل و برهان نیاز دارد و حديث وارد شده در این مورد، ضعيف است. بنابراین سنت نیست که انسان، روز نیمه‌ی شعبان را به روزه گرفتن اختصاص دهد.....

ادامه مطلب …

(۴۰۱۷) علت نهی از روزه گرفتن در روز جمعه به تنهایی

حکمت نهي از اختصاص روز جمعه به روزه گرفتن، این است که جمعه عيد هفته است لذا یکی از اعیاد شرعی سه‌گانه به شمار می‌رود؛ در اسلام، سه عید وجود دارد: عيد فطر رمضان، عيد قربان و عید هفته که همان روز جمعه است. بنابراین از اختصاص روز جمعه به روزه گرفتن بدین خاطر نهی شده است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه