(۳۹۷۳) سوال: آیا جایز است که مسلمان بر حسب توانایی‌اش با یک نیت، روزه‌ی نفل دوشنبه و پنج‌شنبه را نیت کند؛ یعنی بدون این که نیت را تکرار نماید؟

جواب:

روشن است که نیت کردن، سختی و مشقت ندارد؛ کسی که آخر شب برمی‌خیزد و غذایی می‌خورد، قطعا برای روزه گرفتن از خواب بیدار شده و غذا خورده است. اگر شب دوشنبه را برخیزد و چیزی بخورد و بنوشد سپس از خوردن و نوشیدن دست بکشد، این همان روزه است. برای اثبات نیت در اعمال، نیازی به سختی و تلاش زیاد نیست؛ زیرا هر انسان عاقل که از خود اختیار دارد و کاری را انجام می‌دهد، باید پیش از انجام هر کار، نیت و هدفی داشته باشد؛ چون نیت همان اراده و خواست انجام کار است لذا هر وقت خواست که کاری انجام دهد، نیت کرده است و ممکن نیست هیچ کاری انجام شود مگر این که با خواست و اراده باشد؛ مگر این که آن فرد، غیرعاقل یا مجبور باشد.

بنابراین می‌گوییم: هرگاه انسان در آخر شب برخیزد، چیزی بخورد و بنوشد سپس از خوردن و نوشیدن دست بکشد، روزه عملی می‌شود و نیاز به نیت کردن ندارد؛ ولی گاهی انسان نیت می‌کند و با نیت می‌‌خوابد اما پس از اذان صبح برمی‌خیزد؛ آیا به روزه‌اش ادامه دهد؟ می‌گوییم: آری، ادامه دهد زیرا با نیت و قصد خوابیده است و چیزی وجود ندارد که این نیت وی را باطل کند. اصل نیز بر این است که هر چیزی بر همان حالتی که بوده باقی بماند.

گاهی شخص بنا بر عادت، دوشنبه و پنج‌شنبه را روزه می‌گیرد و فراموش می‌کند؛ حتی هنگام خواب از یاد می‌برد که فردا دوشنبه است! شب می خوابد و بعد از اذان صبح بر می‌خیزد. سپس به یاد می‌آورد که امروز دوشنبه است؛ آیا نیت روزه کند و ادامه دهد یا چون بدون نیت، بعد از طلوع فجر بیدار شده است، روزه نگیرد؟

جواب این است که: روزه می‌گیرد؛ چون عادت دارد اما امروز فراموش کرده است، هر گاه به یاد آورد، حتی اگر در وسط روز باشد، به روزه‌اش ادامه می‌دهد؛ اما اگر قبل از نیت کردن چیزی بخورد، در این صورت، نیت فایده نخواهد داشت زیرا در آغاز روز، کاری مخالف روزه انجام داده است.