(۳۸۶۱) سوال: به نظر شما آیا حجامت، روزه را باطل می‌کند؟ در صحیح مسلم دلیلی وارد شده که دلالت دارد فرموده‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «أفطر الحاجم والمحجوم» : (حجامت کننده و حجامت شونده روزه‌ی خود‌ را شکسته‌اند) در آغاز اسلام روایت شده اما در آخر به روزه‌دار اجازه‌ی حجامت داده است.

جواب:

بله، نظرم بر این است که اگر خون، آشکار شود، حجامت روزه را باطل می‌کند؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «أفطر الحاجم والمحجوم»[۱] : (حجامت کننده و حجامت شونده روزه‌ی خود‌ را شکسته‌اند). درباره‌ی دلیلی که سؤال کننده از صحيح مسلم در مورد نسخ این حدیث بیان کرد، اکنون اطلاعی ندارم. شيخ الإسلام ابن تيميه رَحِمَهُ‌الله این مسئله را در کتابی با عنوان (حقيقة الصِّيام) بیان نموده است که سؤال کننده باید به کتاب مذکور مراجعه کند.

قائل بودن به باطل شدن روزه با حجامت، متناسب با حکمت است؛ زیرا از کسی که حجامت می‌شود، خون زیادی خارج می‌گردد و در نتیجه دچار ضعف و ناتوانی می‌شود لذا حکمت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر این بوده است که به روزه‌داری که حجامت کرده بگوییم: (روزه‌ات باطل است پس بخور و بنوش) اما نمی‌گوییم که حجامت کردن به هنگام روزه، جایز است؛ بلکه می‌گوییم: حجامت کردن در روزه‌ی واجب، حرام است اما اگر کسی مجبور به حجامت باشد تا خون از وی خارج شود و از هلاکت و آسیب‌دیدگی بیم دارد، در این حالت می‌تواند بنا بر ضرورت، حجامت کند و اجازه‌ی خوردن و نوشیدن خواهد داشت که بدون تردید، این کار از حکمت است.

بنابراین می‌گوییم: اگر روزه نفل باشد، روزه‌دار می‌تواند حجامت کند و گناهی بر او نیست زیرا در روزه‌ی نفل، برای روزه‌دار جایز است روزه را قطع کند اما اگر هدفش نادرست باشد، مکروه است؛ اما اگر روزه‌اش مانند روزه‌ی رمضان، قضای روزه‌ی رمضان و روزه‌ی نذر، روزه‌ی واجب باشد، جایز نیست که در حال روزه حجامت کند زیرا خروج از امر واجب، جایز نیست مگر زمانی که ضرورت داشته باشد. اگر مجبور شد و حجامت کرد، روزه‌اش باطل می‌شود و جایز است که بخورد و بنوشد.

۲-تخریج آن گذشت.