شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۳۸۸۰) حکم روزه‌داری در سفر از منطقه گرم‌سیر به منطقه سردسیر یا کوتاه‌روز

(۳۸۸۰) سوال: حکم شخص روزه‌داری که از منطقه‌ی گرم‌سیر به منطقه‌ی سردسیر یا سرزمینی که روز در آن کوتاه است، سفر می‌کند چیست؟

جواب:

چیزی در این حالت بر عهده‌ی او نیست؛ اگر توان این کار را داشته باشد، اشکالی ندارد چون این کار، عبادت را برایش آسان‌تر می‌کند که این مسئله، مطلوب و درست است. در حدیث آمده است که: «كان النَّبِيّ صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم يصب على رأسه الماء من العطش وهو صائم»[۱] : (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حالی که روزه‌دار بود از شدت تشنگی، روی سرش آب می‌ریخت). ابن عمر رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا نیز وقتی روزه‌دار بود، لباسش را مرطوب می‌نمود. همچنین انس ابن مالک رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ حوضی داشت که هنگام روزه، در آب آن فرو ‌رفته و غوطه‌ور می‌شد.

تمام این‌ها برای کاستن از سختی عبادت است و هر اندازه که انجام عبادت بر انسان آسان‌تر شود، با تلاش و نشاط بیشتری به انجام آن خواهد پرداخت و آن‌ را با آرامش و راحتی انجام می‌دهد؛ بدین خاطر است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از نماز خواندن در زمانی که فرد برای انجام قضای حاجت، تحت فشار می‌باشد، نهی نموده و فرموده است: «لا صلاة بحضرة الطعام ولا هو يدافعه الأخبثان»[۲] : (وقتی که غذا حاضر و آماده باشد و همچنین هنگامی که ادرار و مدفوع به شخص فشار بیاورد، نمازش کامل نیست). تمام این‌ها بدین خاطر است که انسان با آرامش و راحتی به پروردگارش روی آورده و عبادتش را ادا کند. بنابراین ایرادی ندارد که روزه‌‌دار در اتاق خنک، جلوی کولر و… باشد.


۱-تخریج آن گذشت.

۲-صحيح مسلم: كتاب المساجد ومواضع الصلاة، باب كراهة الصلاة بحضرة الطعام… شماره (٥٦٠).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما الحكم في الصائم الذي يسافر من منطقته الحارة إلى منطقة باردة في الجو، أو إلى بلد يكون النهار قصيرًا فيه؟

فأجاب رحمه الله تعالى: لا حرج عليه في ذلك، إذا كان قادرًا على هذا الشيء فإنه لا حرج أن يفعل؛ لأن هذا من فعل ما يُخفّف العبادة عليه، وفعل ما يخفف العبادة عليه أمرٌ مطلوب، وقد «كَانَ النَّبِيُّ -عليه الصلاة والسلام- يَصُبُّ عَلَى رَأْسِهِ اللَمَاءَ مِنَ الْعَطَشِ وهو صَائِمٌ». وكان ابن عمر رضي الله عنهما يبل ثوبه وهو صائم ، وذُكر أن الأنس بن مالك رضي الله عنه حوضا من الماء ينزل فيه وهو صائم.

كل هذا من أجل تخفيف أعباء العبادة، وكلما خفت العبادة على المرء صار أنشط له على فعلها، وفعلها وهو مطمئن مستريح، ولهذا نهى النبي – عليه الصلاة والسلام- أن يصلي الإنسان وهو حاقن- أي: محصور بالبول فقال عليه الصلاة والسلام: «لَا صَلَاةَ بِحَضْرَةِ الطَّعَامِ، وَلَا هُوَ يُدَافِعُهُ الْأَخْبَثَانِ». كل ذلك من أجل أن يؤدي الإنسان العبادة وهو مستريح مطمئن مقبل على ربه، وعلى هذا فلا مانع من أن يبقى الصائم حول المكيف وفي غرفة باردة، وما أشبه ذلك.

مطالب مرتبط:

(۳۸۷۱) حکم روزه‌داری در صورت جنابت قبل از سحر و عدم انجام غسل

طهارت و پاکی از جنابت، از شروط صحت روزه نیست لذا اگر  روزه‌دار با جنابت، صبح کند، روزه‌اش صحيح است؛ يعني اگر در آخر شب دچار جنابت شود سپس سحری بخورد و تنها بعد از طلوع فجر غسل کند، روزه‌اش صحيح است....

ادامه مطلب …

(۳۸۵۶) آیا حنا روزه را باطل می‌کند؟

این سخن، صحت ندارد. استفاده از حنا در هنگام روزه، باطل‌کننده نیست و همانند سرمه، قطره‌ی گوش و قطره‌ی چشم، تأثیری بر روزه نمی‌گذارد و زیانی برای روزه ندارد...

ادامه مطلب …

(۳۸۷۹) حکم روزه‌دار در صورت خوردن به اشتباه در روز رمضان

چیزی بر عهده ندارد و گناهی بر وی نیست زیرا جاهل و بی‌اطلاع بوده است...

ادامه مطلب …

(۳۸۷۰) حکم روزه در صورت جنب بودن تا بعد از اذان فجر

هرگاه اذان فجر گفته شود و کسی بخواهد روزه بگیرد در حالی که دچار جنابت است، ایرادی ندارد که روزه بگیرد و بعد از طلوع فجر، غسل کند...

ادامه مطلب …

(۳۸۶۷) حکم روزه در صورت استنشاق غیر عمدی بوی بنزین یا ورود آن به حلق

اگر هر چیزی اعم از بنزین، آب و... بی‌اختیار وارد حلق شود، روزه را باطل نمی‌کند؛ زیرا از جمله شروط باطل شدن روزه، این است که روزه‌دار: آگاه، هوشیار و با اختیار باشد...

ادامه مطلب …

(۳۸۶۵) حکم روزه‌ در صورت خوردن و آشامیدن غیر عمد در ماه رمضان

خوردن از روی فراموشی و نوشیدن از روی نادانی رخ داده است و کسی که از روی فراموشی یا نادانی مرتکب چیزی شود، گناهی بر وی نیست.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه