شنبه 1 ذیقعده 1447
۲۹ فروردین ۱۴۰۵
18 آوریل 2026

(۳۸۸۲) حکم و کفاره جماع عمدی در روز رمضان

(۳۸۸۲) سوال: در یک روز جمعه از ماه رمضان که خوابیده بودم، همسرم آمد تا مرا بیدار کند؛ در آن روزِ با فضیلت از رختخواب برخاستم، همسرم را گرفته و علی‌رغم مخالفت و تلاش وی در آن صبح از رمضان، با وی جماع و هم‌بستری کردم. بعد از آن بسیار افسوس خوردم و به‌خاطر اتفاقی که افتاد، ناراحت شدم. روزه‌ی آن‌ روز را کامل نکردیم بلکه آن روز را خوردیم. از آن روز تا کنون در پی راه حلی برای آن ماجرا هستم اما کسی را نیافته‌ام که مرا به جبران آن رخداد، راهنمایی کند تا آرام شوم و از عقوبت رهایی یابم. شایان ذکر است که برخی مرا به روزه گرفتن دو ماهِ پیاپی نصیحت کرده‌اند اما من بدن ضعیفی دارم و نمی‌توانم چنین مدتی را روزه بگیرم لذا مشکلم را برای شما نوشته و مطرح کردم تا به امید الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ که یاری‌گر، والا، بلند مرتبه‌ و توانا است، مرا به انجام کار بهتر راهنمایی کنید.

جواب:

امیدواریم که پشیمانی از آن ماجرا، اشتباهاتت را پوشانده و جبران کند. همچنین امیدواریم که تصمیم جدی بگیری که دوباره چنین کار حرامی را انجام ندهی؛ اما با این وجود نیز واجب است که کفاره‌ بپردازی و این کفاره، عبارت از آزاد کردن یک برده است که البته در این زمان، چنین چیزی نیست؛ لذا اگر برده نیافتی، واجب است دو ماهِ پیاپی را روزه بگیری. اگر در تابستان یا زمستان نتوانستی روزه بگیری، شصت فرد مسكين را غذا بده و بدین ترتیب، کفاره‌ی آن رفتار خود را پرداخته‌ای. درباره‌ی همسرت می‌گوییم: اگر مجبور بوده و نمی‌توانسته خود را از دست تو برهاند و نجات دهد، كفاره و قضا بر او واجب نیست زیرا مجبور به این کار شده است مگر این که بعد از جماع، روزه‌اش را خورده باشد چنان که از ظاهر سؤالتان به نظر می‌رسد که روزه‌اش را خورده و به خوردن و نوشیدن پرداخته است. در این صورت فقط به خاطر خوردن و نوشیدنش، انجام قضا بر او واجب می‌باشد؛ اما اگر خودش هم موافق و همراه این کار بوده و با وجود این که می‌توانسته خود را برهاند اما تلاشی برای رهایی نکرده است، بر او نیز مانند تو واجب است که کفاره بپردازد؛ با آزاد کردن برده یا روزه‌ گرفتن دو ماهِ پیاپی یا غذا دادن به شصت فرد مسکین.

شيخ بزرگوار: چه مقداری از غذا باید به مسکین بدهد؟

جواب: با دادن ناهار یا شام به مساکین، کفاره‌اش را به آنان می‌پردازد یا این که به هر فرد مسکین، یک‌چهارم از صاع نبوی می‌پردازد. مقدار صاع نبوی، دو کیلو و چهل گرم است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: كان الوقت في شهر رمضان، وفي يوم جمعة بينما كنت نائما جاءت زوجتي وأرادت إيقاظي، وبالفعل نهضت من الفراش في ذلك اليوم الفضيل، وأمسكت بزوجتي وأرغمتها، رغم محاولتها بأن الوقت رمضان صباحًا، وجامعتها في ذلك اليوم، وبعد ذلك شعرتُ بالأسف الشديد، وحزنتُ على ما جرى ولم نكمل اليوم صياما بل أفطرنا، ومن ذلك الوقت إلى هذا الحين وأنا أريد الخلاص من ذلك، ولكني لم أجد أحدا يرشدني إلى التكفير عما حدث؛ لكي أكون مطمئنا، وبعيدا عن العقاب وللعلم فالبعض نصحني بصيام شهرين متتابعين، ولكن جسمي نحيل، ولا أستطيع صيام تلك المدة، لذا كتبتُ لكم مشكلتي هذه، راجيا من المولى العلي القدير أن ترشدوني إلى الأفضل.

فأجاب -رحمه الله تعالى-: نرجو أن يكون ما وقع منك مُكفّرًا لسيئاتك؛ حيث ندمت على ما مضى ونرجو أن تكون عازما على عدم العَوْدِ لمثل هذا العمل المحرَّم، ولكن الواجب عليك كفارة، وهي: عتق رقبة، والآن هذا أمر متعذر، فإن لم تجد فعليك صيام شهرين متتابعين، فإن لم تستطع لا صيفًا ولا شتاءً فأطعم ستين مسكينا، وبذلك تكفّر عن نفسك.

أما بالنسبة لزوجتك، فإن كانت مُكرَهة، لا تستطيع الخلاص منك، فليس عليها كفارة، وليس عليها قضاء؛ لأنها مُكْرَهة، إلا إذا أفطرتْ فيما بعد كما هو ظاهر سؤالكم أنها أفطرتْ وأكلت وشربت، فعليها القضاء فقط من أجل أكلها وشربها، وأما إذا كانت موافقة على هذا الأمر، وتستطيع أن تتخلص، ولكنها لم تحاول فإن عليها كَفَّارة مثل ما عليك؛ إما بعتق رقبة، أو صیام شهرين متتابعين، أو إطعام ستين مسكينا على الترتيب.

كم يعطي المسكين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إما أن يُغدِّيَهم أو يُعَشِّيَهم، وإما أن يعطي كل واحد ربع صاع، والصاع النبوي هو كيلوان وأربعون غراما.

مطالب مرتبط:

(۳۸۶۱) آیا حجامت، روزه را باطل می‌کند؟

بله، نظرم بر این است که اگر خون، آشکار شود، حجامت روزه را باطل می‌کند...

ادامه مطلب …

(۳۸۵۶) آیا حنا روزه را باطل می‌کند؟

این سخن، صحت ندارد. استفاده از حنا در هنگام روزه، باطل‌کننده نیست و همانند سرمه، قطره‌ی گوش و قطره‌ی چشم، تأثیری بر روزه نمی‌گذارد و زیانی برای روزه ندارد...

ادامه مطلب …

(۳۸۶۵) حکم روزه‌ در صورت خوردن و آشامیدن غیر عمد در ماه رمضان

خوردن از روی فراموشی و نوشیدن از روی نادانی رخ داده است و کسی که از روی فراموشی یا نادانی مرتکب چیزی شود، گناهی بر وی نیست.....

ادامه مطلب …

(۳۸۸۱) حکم روزه‌داری در صورت اختلاف زمانی بین کشور مبدأ و مقصد هنگام سفر در ماه رمضان

در این حالت باید همچنان روزه باشی تا این که خورشید غروب کند....

ادامه مطلب …

(۳۸۸۶) حکم هم‌بستری مرد روزه‌دار با همسر باردار در روز رمضان

شوهر مرتکب گناه شده و واجب است به درگاه الله توبه نماید و با آزاد کردن برده کفاره بده...

ادامه مطلب …

(۳۸۴۵) آیا برای زن جایز است که در روز رمضان از سرمه یا عطر استفاده نماید؟

بله، برای زن و دیگران جایز است که در روز رمضان، از سرمه، قطره‌ی چشم، قطره‌ی گوش و حتی قطره‌ی بینی استفاده نماید البته شرط استفاده از قطره‌ی بینی این است که به جوف (سینه) یا حلق نرسد زیرا اگر چنین شود، همانند خوردن و نوشیدن خواهد بود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه