(۳۷۴۲) سوال: آیا پرداخت زكات مال یا زكات فطر به برادران و خواهران خردسالم که پس از وفات پدرم رَحِمَهُالله تحت سرپرستی مادرم هستند، درست است؟ آیا دادن زکات به خواهران و برادرانم که خردسال نیستند اما احساس میکنم که از دیگران که زکات را به آنان میدهم نیازمندتر هستند، درست است؟
جواب:
پرداخت زکات به خوایشاوندانی که مستحق و اهل زکات هستند، بهتر از پرداخت آن به غیر از خویشاوندان است؛ زیرا صدقه دادن به خویشاوند، صدقه و صلهی رحم است مگر این که تأمین مخارج این خویشاوندان بر تو واجب باشد که در این صورت اگر از زکاتت به آنان بدهی، به همان مقدار از مخارجش تأمین میشود و مالت را حفظ کردهای که این کار، جایز نیست؛ لذا اگر فرض شود که این برادران و خواهرانت نیازمند باشند و مال تو برای پرداخت مخارج آنان کافی نباشد، ایرادی ندارد که از زكاتت به آنان بپردازی. همچنین اگر بدهکار باشند، ایرادی ندارد که بدهی آنان را از زکات بپردازی زیرا پرداخت بدهی خویشاوند بر عهدهی خویشاوند نیست لذا پرداخت آن از زکات، پذیرفته است؛ حتی اگر پسر یا پدرت بدهکار باشد و توان پرداخت آن را نداشته باشد، جایز است که بدهی پسر یا پدرت را از زكاتت بپردازی به شرطی که سبب این بدهی و قرضش تأمین مخارج و نفقهای که بر عهدهی تو بوده است نباشد؛ که اگر چنین باشد، جایز نیست که بدهی را از زکاتت بپردازی؛ تا از این مسئله به عنوان حیله و نیرنگ استفاده نشود که شخص از پرداخت نفقهی کسانی که نفقهی آنان بر وی واجب است سر باز زند تا آنان قرض بگیرند سپس وی قرضهایشان را از زکاتش بپردازد.