سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

(۳۵۵۷) صدقه‌ی نفل به چه کسی داده می‌شود؟

(۳۵۵۷) سوال: صدقه‌ی نفل به چه کسی داده می‌شود؟ آیا همان شروط زکات فرض را دارد؟

جواب:

صدقه‌ی نفل گسترده‌تر از زکات فرض است زیرا پرداخت زکات فرض فقط به هشت گروه از افراد جایز است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آنان را تعیین نموده و فرموده است: {إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَارِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَاِبْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِنْ اللَّهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ} [التوبة : ۶۰] : (صدقات فقط مختص فقیران، مساکین، متصدیان اداره‌ی امور صدقات، کسانی که دل‌هایشان را باید به دست آورد، برای آزادی بردگان، بدهکاران، افرادی که در راه الله هستند و در راه ماندگان است. این صدقات، فریضه‌ای از سوی الله است و الله بسیار دانای باحکمت است)؛ اما صدقه‌ی نفل، گسترده‌تر است لذا جایز می‌باشد مال را به کسی که نیازمند است صدقه داد حتی اگر فقیر نباشد. همچنین می‌تواند به طلاب علم و دانش‌پژوهان نیز صدقه دهد حتی اگر ثروتمند و بی‌نیاز باشند تا موجب تشویق آنان برای طلب علم گردد. همچنین می‌توان صدقه را به فرد ثروت‌مند و بی‌نیاز به خاطر دوستی و صمیمیت اهدا نمود. بنابراین صدقه گسترده‌تر است اما هر چه شخص، آن را در جایی که فایده‌اش بیشتر باشد مصرف کند، بهتر خواهد بود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: صدقة التطوع لمن تُعطى؟ وهل يشترط فيها ما يشترط في الزكاة المفروضة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: صدقة التطوع أوسع من الزكاة المفروضة، لأن الزكاة المفروضة لا تحل إلا للأصناف الثمانية الذين عَيَّنهم الله في قوله: ﴿ إِنَّمَا الصَّدَقَتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرقاب وَالْغَرِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِّنَ اللَّهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حكيم ﴾ [التوبة: ٦٠]. أما صدقة التطوع فهي أوسع، فيجوز للإنسان أن يتصدق على شخص يحتاج إليها وإن لم يكن فقيرًا، ويجوز أن يتصدق على طلبة العلم وإن كانوا أغنياء، تشجيعًا لهم على طلب العلم، ويجوز أن يتصدق على غني من أجل المودة والألفة، فهي أوسع، ولكن كلما كانت أنفع فهي أفضل.

مطالب مرتبط:

(۳۵۶۲) حکم صدقه دادن به نیازمندانی که در بیت الله الحرام هستند

صدقه دادن در مسجد الحرام و هر مکان دیگری، ایرادی ندارد و پوشیده نیست که علما می‌گویند: اجر و پاداش در مکان با فضیلت، چند برابر می‌شود....

ادامه مطلب …

(۳۵۶۵) حکم صدقه دادن زن از دارایی مشترک بدون رضایت شوهر

زن می‌تواند دارایی مشترک با شوهرش را تقسیم کند؛ مثلا بگوید: این صد ریال برای تو و این صد ریال برای من است که می‌خواهم صدقه بدهم و در این حالت، شوهر نمی‌تواند مانع او شود زیرا وی در دارایی خویش آزاد است.....

ادامه مطلب …

(۳۵۵۹) حکم بخشیدن از اموال پدر بدون اجازه برای صدقه

اگر اطمینان داری که پدرت مانع این صدقه نمی‌شود، جایز است این کار را انجام دهی اما اگر می‌دانی که پدرت مانع می‌شود و به این صدقه رضایت ندارد، جایز نیست که چیزی از مالش را صدقه دهی...

ادامه مطلب …

(۳۵۷۰) حکم پرداخت زکات بر قرضی که بازپرداخت نشده است

اگر بدهکار، نیازمند و فقير باشد و به خاطر عدم توانایی، نتوانید مبلغ ‌را از او بگیرید یا ثروتمند باشد اما پرداخت بدهی را به تأخیر اندازد و نتوانید آن را در دادگاه اثبات کنید، قرضی که بر عهده‌ی آنان است زكات ندارد....

ادامه مطلب …

(۳۵۶۰) آیا جایز است که از خرمایی که به من هدیه داده می‌شود را صدقه کنم؟

برای انسان جایز است که خرما یا هر چیز دیگری که به او هدیه می‌شود را صدقه کند؛ زیرا چیزی که به او هدیه می‌شود، در مالکیت و اختیار او در آمده و می‌تواند هرگونه بخواهد از آن استفاده ‌کند...

ادامه مطلب …

(۳۵۶۸) حکم زکات اموال قرض‌داده‌شده

اگر مالی که قرض داده است از جمله اموالی می‌باشد که زکات بر آن واجب نمی‌شود، زكات ندارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه