چهارشنبه 19 ذیقعده 1447
۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
6 می 2026

(۳۵۵۷) صدقه‌ی نفل به چه کسی داده می‌شود؟

(۳۵۵۷) سوال: صدقه‌ی نفل به چه کسی داده می‌شود؟ آیا همان شروط زکات فرض را دارد؟

جواب:

صدقه‌ی نفل گسترده‌تر از زکات فرض است زیرا پرداخت زکات فرض فقط به هشت گروه از افراد جایز است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آنان را تعیین نموده و فرموده است: {إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَارِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَاِبْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِنْ اللَّهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ} [التوبة : ۶۰] : (صدقات فقط مختص فقیران، مساکین، متصدیان اداره‌ی امور صدقات، کسانی که دل‌هایشان را باید به دست آورد، برای آزادی بردگان، بدهکاران، افرادی که در راه الله هستند و در راه ماندگان است. این صدقات، فریضه‌ای از سوی الله است و الله بسیار دانای باحکمت است)؛ اما صدقه‌ی نفل، گسترده‌تر است لذا جایز می‌باشد مال را به کسی که نیازمند است صدقه داد حتی اگر فقیر نباشد. همچنین می‌تواند به طلاب علم و دانش‌پژوهان نیز صدقه دهد حتی اگر ثروتمند و بی‌نیاز باشند تا موجب تشویق آنان برای طلب علم گردد. همچنین می‌توان صدقه را به فرد ثروت‌مند و بی‌نیاز به خاطر دوستی و صمیمیت اهدا نمود. بنابراین صدقه گسترده‌تر است اما هر چه شخص، آن را در جایی که فایده‌اش بیشتر باشد مصرف کند، بهتر خواهد بود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: صدقة التطوع لمن تُعطى؟ وهل يشترط فيها ما يشترط في الزكاة المفروضة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: صدقة التطوع أوسع من الزكاة المفروضة، لأن الزكاة المفروضة لا تحل إلا للأصناف الثمانية الذين عَيَّنهم الله في قوله: ﴿ إِنَّمَا الصَّدَقَتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرقاب وَالْغَرِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِّنَ اللَّهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حكيم ﴾ [التوبة: ٦٠]. أما صدقة التطوع فهي أوسع، فيجوز للإنسان أن يتصدق على شخص يحتاج إليها وإن لم يكن فقيرًا، ويجوز أن يتصدق على طلبة العلم وإن كانوا أغنياء، تشجيعًا لهم على طلب العلم، ويجوز أن يتصدق على غني من أجل المودة والألفة، فهي أوسع، ولكن كلما كانت أنفع فهي أفضل.

مطالب مرتبط:

(۳۵۵۱) حکم کسی‌ که زکات را کامل پرداخت نمی‌کند

بر انسان واجب است خیرخواه خود باشد، خود را محاسبه کند، اموری که بر وی واجب است را انجام دهد و از کارهای حرام دوری نماید؛ زیرا نفس شما، امانتی نزد شما است...

ادامه مطلب …

(۳۵۷۶) حکم پرداخت زکات در حالت بدهکاری

زکات را بپرداز و از الله بخواه که برای پرداخت بدهی، تو را یاری دهد....

ادامه مطلب …

(۳۵۷۰) حکم پرداخت زکات بر قرضی که بازپرداخت نشده است

اگر بدهکار، نیازمند و فقير باشد و به خاطر عدم توانایی، نتوانید مبلغ ‌را از او بگیرید یا ثروتمند باشد اما پرداخت بدهی را به تأخیر اندازد و نتوانید آن را در دادگاه اثبات کنید، قرضی که بر عهده‌ی آنان است زكات ندارد....

ادامه مطلب …

(۳۵۶۹) حکم کسر زکات از مبلغ قرض‌داده‌شده

جایز نیست که شخص، مبلغ بدهی را از فقیر ساقط کند و آن ‌را جزو زکاتش حساب کند؛ زیرا زکات، دادن و گرفتن است...

ادامه مطلب …

(۳۵۷۳) حکم پرداخت بدهی به بانک در کنار زکات مال

علما در این مورد، اختلاف نظر دارند؛ نظر برخی بر این است که بدهی، مانع وجوب زکات بر مالی که نزد شخص وجود دارد، می‌شود ....

ادامه مطلب …

(۳۵۶۰) آیا جایز است که از خرمایی که به من هدیه داده می‌شود را صدقه کنم؟

برای انسان جایز است که خرما یا هر چیز دیگری که به او هدیه می‌شود را صدقه کند؛ زیرا چیزی که به او هدیه می‌شود، در مالکیت و اختیار او در آمده و می‌تواند هرگونه بخواهد از آن استفاده ‌کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه