یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۹ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۳۵۵۷) صدقه‌ی نفل به چه کسی داده می‌شود؟

(۳۵۵۷) سوال: صدقه‌ی نفل به چه کسی داده می‌شود؟ آیا همان شروط زکات فرض را دارد؟

جواب:

صدقه‌ی نفل گسترده‌تر از زکات فرض است زیرا پرداخت زکات فرض فقط به هشت گروه از افراد جایز است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آنان را تعیین نموده و فرموده است: {إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَاكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرِّقَابِ وَالْغَارِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَاِبْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِنْ اللَّهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ} [التوبة : ۶۰] : (صدقات فقط مختص فقیران، مساکین، متصدیان اداره‌ی امور صدقات، کسانی که دل‌هایشان را باید به دست آورد، برای آزادی بردگان، بدهکاران، افرادی که در راه الله هستند و در راه ماندگان است. این صدقات، فریضه‌ای از سوی الله است و الله بسیار دانای باحکمت است)؛ اما صدقه‌ی نفل، گسترده‌تر است لذا جایز می‌باشد مال را به کسی که نیازمند است صدقه داد حتی اگر فقیر نباشد. همچنین می‌تواند به طلاب علم و دانش‌پژوهان نیز صدقه دهد حتی اگر ثروتمند و بی‌نیاز باشند تا موجب تشویق آنان برای طلب علم گردد. همچنین می‌توان صدقه را به فرد ثروت‌مند و بی‌نیاز به خاطر دوستی و صمیمیت اهدا نمود. بنابراین صدقه گسترده‌تر است اما هر چه شخص، آن را در جایی که فایده‌اش بیشتر باشد مصرف کند، بهتر خواهد بود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: صدقة التطوع لمن تُعطى؟ وهل يشترط فيها ما يشترط في الزكاة المفروضة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: صدقة التطوع أوسع من الزكاة المفروضة، لأن الزكاة المفروضة لا تحل إلا للأصناف الثمانية الذين عَيَّنهم الله في قوله: ﴿ إِنَّمَا الصَّدَقَتُ لِلْفُقَرَاءِ وَالْمَسَكِينِ وَالْعَامِلِينَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ وَفِي الرقاب وَالْغَرِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ وَابْنِ السَّبِيلِ فَرِيضَةً مِّنَ اللَّهِ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حكيم ﴾ [التوبة: ٦٠]. أما صدقة التطوع فهي أوسع، فيجوز للإنسان أن يتصدق على شخص يحتاج إليها وإن لم يكن فقيرًا، ويجوز أن يتصدق على طلبة العلم وإن كانوا أغنياء، تشجيعًا لهم على طلب العلم، ويجوز أن يتصدق على غني من أجل المودة والألفة، فهي أوسع، ولكن كلما كانت أنفع فهي أفضل.

مطالب مرتبط:

(۳۵۷۲) «صدقه‌ی فرد بدهکار، پذیرفته نمی‌شود»، آیا این سخن درست است؟

هر کس مالی داشته باشد که زکاتش واجب است، باید زکاتش را بپردازد حتی اگر بدهکار باشد؛ زیرا زکات، در مال، واجب است....

ادامه مطلب …

(۳۵۶۰) آیا جایز است که از خرمایی که به من هدیه داده می‌شود را صدقه کنم؟

برای انسان جایز است که خرما یا هر چیز دیگری که به او هدیه می‌شود را صدقه کند؛ زیرا چیزی که به او هدیه می‌شود، در مالکیت و اختیار او در آمده و می‌تواند هرگونه بخواهد از آن استفاده ‌کند...

ادامه مطلب …

(۳۵۷۴) آیا پرداخت زکات بر کسی که قرض و بدهی دارد، واجب است؟

دیدگاه راجح و صحیح از نظر من، وجوب زکات بر شخص بدهکار است و تفاوتی ندارد که اموالش از نوع ظاهر یا غیر ظاهر باشد زیرا عموم ادله، همگی از جمله کسانی که بدهی دارند و ندارند را شامل می‌شود....

ادامه مطلب …

(۳۵۷۱) حکم زکات بر مبلغ قرضی که به خویشاوند داده شده است

پرداخت زکات این مبلغ بر شما واجب نیست زیرا نزد کسی است که توانایی پرداخت بدهی را ندارد....

ادامه مطلب …

(۳۵۵۲) حکم سهل‌انگاری در پرداخت زکات

بر مسلمان واجب است زکات را به موقع بپردازد؛ زیرا پرداخت زکات، یکی از اركان اسلام می‌باشد و کسی که در مورد آن سهل‌انگاری کند، هشدار شدیدی داده شده است....

ادامه مطلب …

(۳۵۶۱) صدقه‌ی پنهانی چگونه است؟

صدقه‌ی پنهانی بدین صورت است که فرد به صورت پنهانی و بدون این که کسی متوجه شود، صدقه را به شخصی که مستحق آن است ببخشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه