چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۲ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۳۵۵۸) کم صدقه دادن آشکار

(۳۵۵۸) سوال: آیا باخبر کردن مردم از آن‌چه انسان صدقه می‌کند یا صدقه دادن در برابر دید مردم، شخص را از اجر و پاداش محروم می‌کند؟ برای مثال: اگر مجموعه‌ای از افراد به توافق برسند و مبلغی را با همکاری یک‌دیگر برای صدقه دادن جمع آوری نمایند.

جواب:

اگر کسی صدقه‌اش را آشکار نماید یا به خاطر جمع‌آوری کمک و… نزد مردم فاش شود، این مسئله از اجر و پاداش وی نمی‌کاهد؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ کسانی که اموالشان را در نهان و آشکار انفاق می‌کنند را مدح و ستایش نموده است بلکه گاهی انفاق و صدقه‌ی آشکار، بهتر از صدقه دادن پنهان است اگر مصلحت یا فایده‌ای همچون الگوبرداری مردم در آن باشد؛ زیرا این کار به منزله‌ی راهنمایی مردم به انجام کارهای خوب و نیک است و هر کس که شخصی را به کار نیکی راهنمایی کند، همانند انجام دهنده‌ی آن است؛ رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «من سن في الإسلام سنة حسنة فله أجرها وأجر من عمل بها إلى يوم القيامة» [۱]: (کسی که عمل نیکی را در اسلام احیا کرده و رواج دهد، تا روز قیامت، پاداش آن عمل و پاداش کسی که آن عمل را انجام دهد نصیبش می‌شود). البته اگر انسان از قلبش آگاه است که هدفش از آشکارا صدقه کردن، ریا است و می‌خواهد مردم وی را ببینند و از او تعریف کنند، این کارش ریا است و واجب است انسان با تمام توانش از آن رهایی جوید و توفیق به دست الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است.


۱- صحیح مسلم: كتاب الزكاة، باب الحث على الصدقة ولو بشق تمرة أو كلمة طيبة وأنها حجاب من النار، رقم (۱۰۱۷).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل إخبار الناس بما يتصدق به الإنسان أو إبرازه أمامهم، مثل: لو كان على سبيل الاتفاق على جمع مبلغ معين من كل شخص من مجموعة ما، فهل مثل هذا يُحرم فاعله من الأجر؟

فأجاب رحمه الله تعالى: إذا أظهر الإنسان صدقته، أو ظهرت للناس بجمع تبرع أو غيره، فإن ذلك لا يَنْقُص أجره؛ لأن الله مدح الذين ينفقون أموالهم سِرا وعلانية، بل قد تكون العلانية أحيانًا خيرا من الإسرار إذا كان في إعلانه مصلحة، كاقتداء الناس به وفعلهم كما فعل، فيكون هذا من الدال على الخير، ومن دلَّ على خير فكفاعله، و«مَن سَنَّ في الإسلام سنة حسنة فله أجرها وأجر من عمل بها إلى يوم القيامة». نعم لو كان الإنسان يَعْرِف من قَلْبِه أنه في إظهارها يقصد مراءاة الناس، وأن يروه فيمدحوه على هذه العبادة، فإن هذا من الرياء الذي يجب على الإنسان أن يحاول التخلص منه بقدر ما يستطيع. والله الموفق.

مطالب مرتبط:

(۳۵۶۲) حکم صدقه دادن به نیازمندانی که در بیت الله الحرام هستند

صدقه دادن در مسجد الحرام و هر مکان دیگری، ایرادی ندارد و پوشیده نیست که علما می‌گویند: اجر و پاداش در مکان با فضیلت، چند برابر می‌شود....

ادامه مطلب …

(۳۵۶۹) حکم کسر زکات از مبلغ قرض‌داده‌شده

جایز نیست که شخص، مبلغ بدهی را از فقیر ساقط کند و آن ‌را جزو زکاتش حساب کند؛ زیرا زکات، دادن و گرفتن است...

ادامه مطلب …

(۳۵۷۳) حکم پرداخت بدهی به بانک در کنار زکات مال

علما در این مورد، اختلاف نظر دارند؛ نظر برخی بر این است که بدهی، مانع وجوب زکات بر مالی که نزد شخص وجود دارد، می‌شود ....

ادامه مطلب …

(۳۵۵۶) حکم مفقود شدن باقی‌مانده زکات در مسیر توزیع

واجب است آن بقیه را از اموالتان جدا نموده و بپردازید؛ زیرا آن مبلغ به دست افراد مستحق نرسیده و تا وقتی که به دست نیازمندان نرسیده باشد، مال شما محسوب می‌شود....

ادامه مطلب …

(۳۵۶۵) حکم صدقه دادن زن از دارایی مشترک بدون رضایت شوهر

زن می‌تواند دارایی مشترک با شوهرش را تقسیم کند؛ مثلا بگوید: این صد ریال برای تو و این صد ریال برای من است که می‌خواهم صدقه بدهم و در این حالت، شوهر نمی‌تواند مانع او شود زیرا وی در دارایی خویش آزاد است.....

ادامه مطلب …

(۳۵۵۱) حکم کسی‌ که زکات را کامل پرداخت نمی‌کند

بر انسان واجب است خیرخواه خود باشد، خود را محاسبه کند، اموری که بر وی واجب است را انجام دهد و از کارهای حرام دوری نماید؛ زیرا نفس شما، امانتی نزد شما است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه