چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۳ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۳۵۶۰) آیا جایز است که از خرمایی که به من هدیه داده می‌شود را صدقه کنم؟

(۳۵۶۰) سوال: آیا جایز است که خرما یا چیزهای شبیه آن که به من هدیه داده می‌شود را صدقه کنم؟

جواب:

برای انسان جایز است که خرما یا هر چیز دیگری که به او هدیه می‌شود را صدقه کند؛ زیرا چیزی که به او هدیه می‌شود، در مالکیت و اختیار او در آمده و می‌تواند هرگونه بخواهد از آن استفاده ‌کند. حتی اگر نیازمند باشد و صدقه‌ای به او داده شود سپس آن ‌را به فرد ثروتمندی هدیه دهد نیز ایرادی ندارد زیرا روزی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد خانه‌اش شد و غذا خواست. برای ایشان از نان و روغن موجود در خانه آوردند، فرمود: «ألم أر برمة على النار فيها لحم؟» : (گویا دیدم که دیگ روی آتش است و گوشت در آن می‌باشد!) گفتند: (ای رسول الله! آن ‌گوشت را به بریره صدقه داده‌اند) یعنی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از صدقه نمی‌خورد؛ ایشان فرمود: «هو عليها صدقه ومنها لنا هدية»[۱] : (آن گوشت به بریره صدقه شده است و از طرف او برای ما هدیه است). بُرمه ظرف گِلی است که به دیگ شباهت دارد. مهم این است که هر گاه چیزی به عنوان هدیه یا صدقه به انسان داده شود، به ملکیت او در می‌آید و می‌تواند هر طور که خواست آن را هدیه ‌دهد، بفروشد یا صدقه کند.


۱- صحیح بخاری: كتاب النكاح، باب الحرة تحت العبد، رقم (٤۸۰۹). صحیح مسلم: كتاب العتق، باب إنما الولاء لمن أعتق رقم (١٥٠٤).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة من القصيم: أنا يُهدَى إلى تمر أو غير ذلك مما يشابهه، هل يجوز أن أتصدق به أم لا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: يجوز أن يتصدق الإنسان بما يُهدى إليه من تمر أو غيره؛ لأنه إذا أُهْدِي إليه شيء مَلَكَه وصار داخلا في ملكه يتصرف فيه بما شاء، بل لو تُصُدِّق به عليه وهو فقير ثم أهداه إلى غني فلا بأس، فإن «رسول الله صلى الله عليه وعلى آله وسلم دخل ذات يوم على أهله فدعا بطعام، فأتي بخُبز وأُدم من البيت. فقال: ألم أر بُرْمَة على النار فيها لحم؟ – والبُرْمَة : إناء من طين يُشْبِه القِدْرَ – فقالوا: يا رسول الله ذلك لحم تُصدق به على بَرِيرَةَ -يعني: والرسول عليه الصلاة والسلام- لا يأكل الصدقة- فقال صلى الله عليه وعلى آله وسلم لها هو عليها صدقة، ومنها لنا هدية». والمهم أن الإنسان متى أَهْدِي له شيء، أو تُصُدِّق به عليه، فهو ملكه، إن شاء أهداه، وإن شاء باعه، وإن شاء تَصَدّق به.

مطالب مرتبط:

(۳۵۶۷) حکم صدقه دادن زن از اموال شوهرش

اموال شوهر برای شوهر است و هیچ کس اجازه ندارد از اموال شخص دیگری صدقه بدهد مگر این که از وی اجازه بگیرد....

ادامه مطلب …

(۳۵۶۸) حکم زکات اموال قرض‌داده‌شده

اگر مالی که قرض داده است از جمله اموالی می‌باشد که زکات بر آن واجب نمی‌شود، زكات ندارد...

ادامه مطلب …

(۳۵۶۳) آیا چاپ و توزیع کتاب‌های اسلامی، صدقه‌ی جاریه به شمار می‌رود؟

هر چیزی که برای نزدیک شدن و تقرب به الله باشد و به طور دائم و مستمر باقی بماند، شامل صدقه‌ی جاریه می‌شود....

ادامه مطلب …

(۳۵۵۶) حکم مفقود شدن باقی‌مانده زکات در مسیر توزیع

واجب است آن بقیه را از اموالتان جدا نموده و بپردازید؛ زیرا آن مبلغ به دست افراد مستحق نرسیده و تا وقتی که به دست نیازمندان نرسیده باشد، مال شما محسوب می‌شود....

ادامه مطلب …

(۳۵۶۹) حکم کسر زکات از مبلغ قرض‌داده‌شده

جایز نیست که شخص، مبلغ بدهی را از فقیر ساقط کند و آن ‌را جزو زکاتش حساب کند؛ زیرا زکات، دادن و گرفتن است...

ادامه مطلب …

(۳۵۶۵) حکم صدقه دادن زن از دارایی مشترک بدون رضایت شوهر

زن می‌تواند دارایی مشترک با شوهرش را تقسیم کند؛ مثلا بگوید: این صد ریال برای تو و این صد ریال برای من است که می‌خواهم صدقه بدهم و در این حالت، شوهر نمی‌تواند مانع او شود زیرا وی در دارایی خویش آزاد است.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه