شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۳۵۶۰) آیا جایز است که از خرمایی که به من هدیه داده می‌شود را صدقه کنم؟

(۳۵۶۰) سوال: آیا جایز است که خرما یا چیزهای شبیه آن که به من هدیه داده می‌شود را صدقه کنم؟

جواب:

برای انسان جایز است که خرما یا هر چیز دیگری که به او هدیه می‌شود را صدقه کند؛ زیرا چیزی که به او هدیه می‌شود، در مالکیت و اختیار او در آمده و می‌تواند هرگونه بخواهد از آن استفاده ‌کند. حتی اگر نیازمند باشد و صدقه‌ای به او داده شود سپس آن ‌را به فرد ثروتمندی هدیه دهد نیز ایرادی ندارد زیرا روزی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد خانه‌اش شد و غذا خواست. برای ایشان از نان و روغن موجود در خانه آوردند، فرمود: «ألم أر برمة على النار فيها لحم؟» : (گویا دیدم که دیگ روی آتش است و گوشت در آن می‌باشد!) گفتند: (ای رسول الله! آن ‌گوشت را به بریره صدقه داده‌اند) یعنی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از صدقه نمی‌خورد؛ ایشان فرمود: «هو عليها صدقه ومنها لنا هدية»[۱] : (آن گوشت به بریره صدقه شده است و از طرف او برای ما هدیه است). بُرمه ظرف گِلی است که به دیگ شباهت دارد. مهم این است که هر گاه چیزی به عنوان هدیه یا صدقه به انسان داده شود، به ملکیت او در می‌آید و می‌تواند هر طور که خواست آن را هدیه ‌دهد، بفروشد یا صدقه کند.


۱- صحیح بخاری: كتاب النكاح، باب الحرة تحت العبد، رقم (٤۸۰۹). صحیح مسلم: كتاب العتق، باب إنما الولاء لمن أعتق رقم (١٥٠٤).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة من القصيم: أنا يُهدَى إلى تمر أو غير ذلك مما يشابهه، هل يجوز أن أتصدق به أم لا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: يجوز أن يتصدق الإنسان بما يُهدى إليه من تمر أو غيره؛ لأنه إذا أُهْدِي إليه شيء مَلَكَه وصار داخلا في ملكه يتصرف فيه بما شاء، بل لو تُصُدِّق به عليه وهو فقير ثم أهداه إلى غني فلا بأس، فإن «رسول الله صلى الله عليه وعلى آله وسلم دخل ذات يوم على أهله فدعا بطعام، فأتي بخُبز وأُدم من البيت. فقال: ألم أر بُرْمَة على النار فيها لحم؟ – والبُرْمَة : إناء من طين يُشْبِه القِدْرَ – فقالوا: يا رسول الله ذلك لحم تُصدق به على بَرِيرَةَ -يعني: والرسول عليه الصلاة والسلام- لا يأكل الصدقة- فقال صلى الله عليه وعلى آله وسلم لها هو عليها صدقة، ومنها لنا هدية». والمهم أن الإنسان متى أَهْدِي له شيء، أو تُصُدِّق به عليه، فهو ملكه، إن شاء أهداه، وإن شاء باعه، وإن شاء تَصَدّق به.

مطالب مرتبط:

(۳۵۶۵) حکم صدقه دادن زن از دارایی مشترک بدون رضایت شوهر

زن می‌تواند دارایی مشترک با شوهرش را تقسیم کند؛ مثلا بگوید: این صد ریال برای تو و این صد ریال برای من است که می‌خواهم صدقه بدهم و در این حالت، شوهر نمی‌تواند مانع او شود زیرا وی در دارایی خویش آزاد است.....

ادامه مطلب …

(۳۵۶۶) صدقه دادن از دارایی پدر سالمند بدون اجازه او

هیچ کس اجازه ندارد از اموال شخص دیگر، ببخشد و صدقه دهد و دارایی پدرش نیز مال پدرش است و اجازه ندارد به مال وی نزدیک شود مگر این که با بهترین روش در آن دخل و تصرف نماید....

ادامه مطلب …

(۳۵۷۰) حکم پرداخت زکات بر قرضی که بازپرداخت نشده است

اگر بدهکار، نیازمند و فقير باشد و به خاطر عدم توانایی، نتوانید مبلغ ‌را از او بگیرید یا ثروتمند باشد اما پرداخت بدهی را به تأخیر اندازد و نتوانید آن را در دادگاه اثبات کنید، قرضی که بر عهده‌ی آنان است زكات ندارد....

ادامه مطلب …

(۳۵۶۷) حکم صدقه دادن زن از اموال شوهرش

اموال شوهر برای شوهر است و هیچ کس اجازه ندارد از اموال شخص دیگری صدقه بدهد مگر این که از وی اجازه بگیرد....

ادامه مطلب …

(۳۵۵۳) چگونگی پرداخت زکات گذشته پس از توبه و حکم کفاره آن

بدین شکل که اموالش را زمانی که زکات بر وی واجب شده است، شمارش و محاسبه می‌کند سپس زکاتش را پرداخت می‌کند؛ زیرا این قرض و دینی بر عهده‌ی او است و فقط با پرداخت آن است که از مسئولیتش رهایی می‌یابد. ....

ادامه مطلب …

(۳۵۶۱) صدقه‌ی پنهانی چگونه است؟

صدقه‌ی پنهانی بدین صورت است که فرد به صورت پنهانی و بدون این که کسی متوجه شود، صدقه را به شخصی که مستحق آن است ببخشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه