سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

(۳۴۳۶) حکم ولیمه دادن به نیت مردگان

(۳۴۳۶) سوال: بعضی مردم ولیمه درست می‌کنند و خویشان و همسایه‌ها را به آن دعوت می‌کنند و می‌گویند: این شامی برای مردگان است. حال آیا این ثواب (به مردگان) می‌رسد؟ و نظر جناب‌عالی در مورد این عمل چیست؟

جواب:

نظر من این است اگر با درهم‌هایی که به فقیران صدقه داده شود بهتر از این کار است، زیرا نفع بیشتری برای فقیران دارد، اما این ولیمه که همچون ولیمه خوشحالی قرار داده می‌شود، و دوستان و خویشان به آن دعوت می‌شوند، صدقه از این ولیمه -اگر هم خیری در آن باشد- بهتر است.

سپس می‌گویم: مردگان به چیزی مهم‌تر از این نیاز دارند، و آن هم دعاست، لذا دعا بیشترین نفع را برای آن‌ها دارد، و برای همین پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «إِذَا مَاتَ الإنْسَانُ انقَطَعَ عنْه عَمَلُهُ إِلَّا مِن ثَلَاثَةٍ: إِلَّا مِن صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ ينْتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو له». [تخریج آن گذشت] یعنی: (هرگاه فردی بميرد عمل وی قطع می‌شود، جز از سه چيز: صدقه‌ی جاريه، يا علم بامنفعتى كه از خود به جای بگذارد، يا فرزند صالحی كه برای وى -پس از مرگش- دعا كند). و ذکری از صدقه برایش نکرد، و نه هم روزه برایش، و نه هم نماز برایش، و نه هم حج برایش، بلکه با ذکر نمودن دعا از آن‌ها صرف‌نظر نمود.

پس نصیحت من به برادرانم چنانچه خواستند که به اموات خویش نفع برسانند این است که برای آن‌ها دعا کنند، و اما ثواب اعمال صالح را برای خودشان قرار دهند، زیرا آن‌ها خود به ثواب محتاج‌اند، بنابراین با راهنمایی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در طلب هدایت باشند، و احساساتی نشوند که خود را از عمل محروم کرده و آن را برای اموات قرار دهند، با اینکه راه بهتر از آن وجود دارد و آن هم: دعا برای میت است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل بعض الناس يصنعون وليمة ويدعون إليها الأقارب والجيران، ويقولون: هذا عشاء للأموات. فهل يصل هذا الثواب؟ وما رأي فضيلتكم في هذا العمل؟

فأجاب رحمه الله تعالى رأيي أن خيرًا من ذلك أن يُتَصَدَّقَ بالدراهم على الفقراء؛ لأن ذلك أنفع للفقراء، أما هذه الوليمة التي تُجْعَلُ كوليمة فَرَحٍ، ويُدْعَى إليها الأصحاب والأقارب، فهذه – وإن كان فيها خير – الصدقة أفضل منها.

ثم إني أقول: الأموات بحاجة إلى شيء أهم من ذلك؛ وهو الدعاء، فالدعاء أنفع لهم؛ ولهذا قال النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «إِذَا مَاتَ الْإِنْسَانُ انْقَطَعَ عَنْهُ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثَةٍ إِلَّا مِنْ صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ». ولم يذكر الصدقة له، ولا الصيام عنه، ولا الصلاة له، ولا الحج عنه، بل عدل عن ذلك إلى ذكر الدعاء.

فنصيحتي لإخواني إذا كانوا يريدون أن ينفعوا أمواتهم أن يَدْعُوا لهم، وأما الأعمال الصالحة فليجعلوا ثوابها لهم؛ لأنهم هم سيحتاجون إلى الثواب، فليسترشدوا بإرشاد النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-، ولا تأخذهم العاطفة فيحرموا أنفسهم من العمل ويجعلوه للأموات، مع أن هناك طريقا خيرًا من ذلك، وهو: الدعاء للميت.

مطالب مرتبط:

(۳۴۱۳) حکم هدیه کردن ثواب نماز به والدین فوت‌شده

آنچه نزد ما راجح است، این است که این کار جایز است و برای شخص جایز است که پاداش اعمالِ نیکِ غیر واجبش راه به هر کسی از مسلمانان که می‌‌خواهد هدیه دهد...

ادامه مطلب …

(۳۴۳۳) حکم شام والدین در رمضان، پنج‌شنبه و دوشنبه

شامی که شام والدین در رمضان نامیده می‌شود اصلی از قرآن سنت و عمل سلف صالح ندارد....

ادامه مطلب …

(۳۴۴۲) حکم ختم مصحف بر روح میت

اقرب (به صواب و ارجح) اینست که جایز است کل قرآن یا قسمتی از آن را بخواند و ثوابش را برای میت نیت کند، ولی این امر مطلوب و مستحبی نیست که از انسان درخواست شود آن را انجام دهد، بلکه بهتر چنانچه می‌خواست به میت نفع برساند اینست که برایش دعا کند...

ادامه مطلب …

(۳۴۲۷) صدقه دادن به میت از طریق تسبیح و اعمال دیگر

بهتر است که انسان اعمال نیک را برای خود قرار داده و برای پدر و مادرش دعا نماید ....

ادامه مطلب …

(۳۴۲۶) حکم قربانی کردن از جانب میت چیست؟

بهتر این است که به میت آنچه رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بدان توصیه نمودند اهدا شود آنجایی که فرمودند....

ادامه مطلب …

(۳۴۳۸) حکم صدقه دادن برای میت به نیت جبران نمازهای فوت‌شده

نماز برای میت نه با عینش و نه با بدلش قضا نمی‌شود، بلکه وقتی در آن کوتاهی کرده بود و به درجه‌ی کفر نرسیده بود فقط برایش طلب مغفرت می‌شود، که شاید الله از تقصیر او گذشت و او را آمرزید....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه