سه‌شنبه 23 جمادی‌الاول 1448
۱۲ آبان ۱۴۰۵
3 نوامبر 2026

(۳۴۳۶) حکم ولیمه دادن به نیت مردگان

(۳۴۳۶) سوال: بعضی مردم ولیمه درست می‌کنند و خویشان و همسایه‌ها را به آن دعوت می‌کنند و می‌گویند: این شامی برای مردگان است. حال آیا این ثواب (به مردگان) می‌رسد؟ و نظر جناب‌عالی در مورد این عمل چیست؟

جواب:

نظر من این است اگر با درهم‌هایی که به فقیران صدقه داده شود بهتر از این کار است، زیرا نفع بیشتری برای فقیران دارد، اما این ولیمه که همچون ولیمه خوشحالی قرار داده می‌شود، و دوستان و خویشان به آن دعوت می‌شوند، صدقه از این ولیمه -اگر هم خیری در آن باشد- بهتر است.

سپس می‌گویم: مردگان به چیزی مهم‌تر از این نیاز دارند، و آن هم دعاست، لذا دعا بیشترین نفع را برای آن‌ها دارد، و برای همین پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «إِذَا مَاتَ الإنْسَانُ انقَطَعَ عنْه عَمَلُهُ إِلَّا مِن ثَلَاثَةٍ: إِلَّا مِن صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ ينْتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو له». [تخریج آن گذشت] یعنی: (هرگاه فردی بميرد عمل وی قطع می‌شود، جز از سه چيز: صدقه‌ی جاريه، يا علم بامنفعتى كه از خود به جای بگذارد، يا فرزند صالحی كه برای وى -پس از مرگش- دعا كند). و ذکری از صدقه برایش نکرد، و نه هم روزه برایش، و نه هم نماز برایش، و نه هم حج برایش، بلکه با ذکر نمودن دعا از آن‌ها صرف‌نظر نمود.

پس نصیحت من به برادرانم چنانچه خواستند که به اموات خویش نفع برسانند این است که برای آن‌ها دعا کنند، و اما ثواب اعمال صالح را برای خودشان قرار دهند، زیرا آن‌ها خود به ثواب محتاج‌اند، بنابراین با راهنمایی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در طلب هدایت باشند، و احساساتی نشوند که خود را از عمل محروم کرده و آن را برای اموات قرار دهند، با اینکه راه بهتر از آن وجود دارد و آن هم: دعا برای میت است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل بعض الناس يصنعون وليمة ويدعون إليها الأقارب والجيران، ويقولون: هذا عشاء للأموات. فهل يصل هذا الثواب؟ وما رأي فضيلتكم في هذا العمل؟

فأجاب رحمه الله تعالى رأيي أن خيرًا من ذلك أن يُتَصَدَّقَ بالدراهم على الفقراء؛ لأن ذلك أنفع للفقراء، أما هذه الوليمة التي تُجْعَلُ كوليمة فَرَحٍ، ويُدْعَى إليها الأصحاب والأقارب، فهذه – وإن كان فيها خير – الصدقة أفضل منها.

ثم إني أقول: الأموات بحاجة إلى شيء أهم من ذلك؛ وهو الدعاء، فالدعاء أنفع لهم؛ ولهذا قال النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «إِذَا مَاتَ الْإِنْسَانُ انْقَطَعَ عَنْهُ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثَةٍ إِلَّا مِنْ صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ». ولم يذكر الصدقة له، ولا الصيام عنه، ولا الصلاة له، ولا الحج عنه، بل عدل عن ذلك إلى ذكر الدعاء.

فنصيحتي لإخواني إذا كانوا يريدون أن ينفعوا أمواتهم أن يَدْعُوا لهم، وأما الأعمال الصالحة فليجعلوا ثوابها لهم؛ لأنهم هم سيحتاجون إلى الثواب، فليسترشدوا بإرشاد النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-، ولا تأخذهم العاطفة فيحرموا أنفسهم من العمل ويجعلوه للأموات، مع أن هناك طريقا خيرًا من ذلك، وهو: الدعاء للميت.

مطالب مرتبط:

(۳۴۴۳) حکم قرائت قرآن برای میت و گذاشتن گل بر قبر

نچه نزد من راجح است اینست که به غیر از اعمال واجب، تمامی اعمال صالح: از قرائت قرآن و نماز و ذکر، به میت می‌رسد...

ادامه مطلب …

(۳۴۰۷) حکم دعای خویشاوندان برای میت و دریافت مزد برای قرائت قرآن

بله، دعا به میت می‌رسد و بهتر است بگوییم: به میت، نه به روح میت، اما کرایه کردن کسی که برای میت قرآن قرائت کند مزدی باطل است و قاری ثوابی ندارد.....

ادامه مطلب …

(۳۴۰۸) حکم اهدای ثواب به فردی ناشناس

بله جایز است ثوابی را به شخصی که او را نمی‌شناسی اگر می‌دانی مسلمان است هدیه کنی‌ اما اگر کافر باشد جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۳۴۱۱) بهترین اعمال برای هدیه کردن به متوفی

بهترین چیزی که زندگان برای مردگان انجام می‌دهند دعا کردن است.....

ادامه مطلب …

(۳۴۳۳) حکم شام والدین در رمضان، پنج‌شنبه و دوشنبه

شامی که شام والدین در رمضان نامیده می‌شود اصلی از قرآن سنت و عمل سلف صالح ندارد....

ادامه مطلب …

(۳۴۰۹) حکم صدقه دادن زن به نیابت از مرد نامحرم

صحیح این است که این کار جایز است و هر مسلمانی که نماز، صدقه، روزه، حج یا عمره را به شخص مسلمانی هدیه کند جایز است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه