(۳۴۳۳) سوال: حکم آنچه شام والدین در رمضان، پنج شنبه و دوشنبه نامیده می‌شود چیست؟

جواب:

برای این کار اصلی را از قرآن و سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و نه عمل سلف صالح سراغ ندارم و بدون شک صدقه در رمضان از بهترین صدقات است به خاطر شرافت زمان آن و اینکه ماه رمضان ماه بخشش و نیکوکاری است و (رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بخشنده‌ترین مردم بود و بخشنده‌ترین حالت ایشان در رمضان هنگامی که جبرئیل را ملاقات می‌کردند، بود و ایشان در هر شب از رمضان با جبرئیل ملاقات نموده و قرآن را مدارسه می‌کردند و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از بادی که می‌وزد در رمضان بخشنده‌تر بودند).[۱] اما از همان گذشته مردم عادت کرده بودند به اینکه در شب جمعه و برخی از آن‌ها در شب دوشنبه غذا درست کنند و فقیران را به  آن دعوت کنند و در گذشته مردم کشور ما در فقر شدید بودند و فقرا هنگامی که به این شام دعوت می‌شدند خوشحال می‌شدند و مردم از آن غذا می‌خوردند و بیشتر این غذاها به خاطر وصیت پدران و مادران بود از این جهت بر آن اصطلاح شام والدین اطلاق نمودند یعنی شامی که پدر و مادر به آن وصیت نمودند سپس کم کم مردم در شب دوشنبه یا جمعه حیواناتی را سر می‌بریدند و همسایگان‌شان را جمع می‌کردند چه کسانی که فقیر و چه کسانی که ثروتمند بودند و تبدیل به مراسم شده بود، حال اگر آن‌ها به وسیله‌ی ذبح به سوی الله تقرب می‌جویند بدون شک کارشان بدعت است؛ زیرا به وسیله‌ی ذبح نمودن  مگر در محل و زمان آن به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ تقرب جسته نمی‌شود، مانند: ذبح در روز قربانی هنگام عید قربان، همچنین ذبح عقیقه (حیوانی که سنت است در هنگام تولد نوزاد ذبح شود). همچنین برای شخص حاجی هدی لازم است که به حرم مکه اهدا می‌شود اما غیر از این‌ها به وسیله‌ی خود ذبح به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ تقرب جسته  نمی‌شود. به همین دلیل می‌ترسم که زمان بر مردم بگذرد و نادانان گمان کنند که رمضان مانند عید قربان محلی برای تقرب جستن به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به وسیله‌ی ذبح نمودن است و این مسئله بسیار خطرناک است؛ زیرا مبنی بر اعتقاد فاسدی است.

خلاصه: شامی که شام والدین در رمضان نامیده می‌شود اصلی از قرآن سنت و عمل سلف صالح رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم ندارد.

(۱⁾ [أخرجه البخاري: كتاب المقدمة، باب بدء الوحي، شماره‌ی (۶). ومسلم: كتاب الفضائل، باب كان النبي صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم اجود الناس بالخير من الريح المرسلة، شماره‌ی (۲۳۰۸).]