پنج‌شنبه 25 جمادی‌الاول 1448
۱۳ آبان ۱۴۰۵
5 نوامبر 2026

(۳۴۰۴) حکم اهدای ثواب طواف برای میت

(۳۴۰۴) سوال: زمانی که در مکه‌ی مکرمه بود خبر وفات یکی از خویشاوندان به من رسید لذا هفت بار دور کعبه طواف نموده و به او هدیه کردم. آیا این کار جایز است؟ لطفاً پاسخ دهید.

جواب:

جایز است هفت بار طواف کرده و ثوابش را برای هر کسی از مسلمانان که خواستی قرار دهی‌. این همان قول مشهور از مذهب امام احمد رَحِمَهُ‌الله است که هر عبادتی که مسلمان انجام دهد و ثوابش را برای مسلمان مرده یا زنده‌ای قرار دهد به آن شخص سود می‌رساند و فرقی ندارد این عبادت، عمل بدنی محض مانند نماز و طواف باشد یا عمل مالی محض مانند صدقه باشد یا عمل بدنی-مالی مانند قربانی کردن باشد. اما شایسته است دانسته شود بهتر است انسان اعمال صالح را برای خودش قرار دهد و از مسلمانان هر کس را خواست به صورت خاص دعا کند زیرا این کار همان چیزی است که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در این فرموده‌اش بدان ارشاد نموده‌اند: «إِذَا مَاتَ الْإِنْسَانُ انْقَطَعَ عَنْهُ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثَةٍ: إِلَّا مِنْ صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ»[۱] يعني: (هرگاه انسان بمیرد عملش قطع می‌شود مگر از سه جهت: صدقه‌ی جاریه، علمی که از آن سود برده شود یا فرزند صالح و شایسته‌ای که برایش دعا کند).


(۱) [تخریج آن گذشت]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: عندما كنت في مكة المكرمة وصلني نبأ أن قريبة لنا قد تُوُفِّيَتْ، فطفت لها سبعا حول الكعبة وأهديتها لها، فهل يجوز ذلك؟ أرجو بهذا إفادة.

فأجاب – رحمه الله تعالى -: يجوز لك أن تطوفي سبعا تجعلين ثوابه لمن شئت من المسلمين، هذا هو المشهور من مذهب الإمام أحمد رحمه الله، أن أي قربة فعلها المسلم وجعل ثوابها المسلم ميت أو حي فإن ذلك ينفعه، سواء كانت هذه القربة عملا بدنيا محضًا كالصلاة والطواف، أم ماليا محضا كالصدقة، أم جامعا بينهما كالأضحية. ولكن ينبغي أن يُعْلَمَ أن الأفضل للإنسان أن يجعل الأعمال الصالحة لنفسه، وأن يخص من شاء من المسلمين بالدعاء له؛ لأن هذا هو ما أرشد إليه النبي صلى الله عليه وسلم في قوله: «إِذَا مَاتَ الْإِنْسَانُ انْقَطَعَ عَنْهُ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثَةٍ إِلَّا مِنْ صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ».

مطالب مرتبط:

(۳۴۱۹) حکم انجام قربانی و حج به نیابت از برادر فوت‌شده

قول راجح از اقوال اهل علم در این مسئله این است که برای انسان جایز است که عبادت را برای الله به این نیت که ثوابش به مرده‌ای از مردگان مسلمانان برسد، انجام دهد...

ادامه مطلب …

(۳۴۴۴) آیا ثواب قرائت قرآن به میت می‌رسد؟

چیزی که برای انسان شایسته است اینست که قرائت قرآن و نماز و صدقه و روزه را برای خودش قرار دهد، و اینکه برای هر کدام که خواست از پدر و مادرش یا یکی از آن دو دعا کند، و همین‌طور برای هرکس از نزدیکان و دوستانش و امثال آن‌ها که می‌خواهد دعا کند....

ادامه مطلب …

(۳۴۰۴) حکم اهدای ثواب طواف برای میت

جایز است هفت بار طواف کرده و ثوابش را برای هر کسی از مسلمانان که خواستی قرار دهی‌. این همان قول مشهور از مذهب امام احمد است...

ادامه مطلب …

(۳۴۱۵) آیا اهدای ثواب ختم قرآن برای پدرم جایز است؟

اهدای ثواب قرائت قرآن به پدر یا غیر از او اشکالی ندارد اما بهتر این است که انسان برای پدرش دعا نموده بدون اینکه عبادتی را از جانب او انجام ده....

ادامه مطلب …

(۳۴۰۳) آیا نمازگزاردن به نیابت از شخصی که وفات نموده جایز است؟

نمازگزاردن به نیابت از شخصی که وفات نموده مشروع نیست حتی اگر دانسته شود که وی نماز را به امید این که بعد از شفا یافتن بخواند، ترک کرده است...

ادامه مطلب …

(۳۴۰۵) حکم انجام یک عمره برای دو نفر متوفی

امکان پذیر نیست یک عبادت برای دو نفر باشد و فقط برای یک نفر می‌باشد؛ برای خودش، برای پدرش یا برای مادرش. امکان پذیر نیست به نیابت از دو نفر تلبیه بگوید و اگر چنین کند از آن دو نفر صحیح نیست و عبادت برای خودش می‌شود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه