سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

(۳۴۰۴) حکم اهدای ثواب طواف برای میت

(۳۴۰۴) سوال: زمانی که در مکه‌ی مکرمه بود خبر وفات یکی از خویشاوندان به من رسید لذا هفت بار دور کعبه طواف نموده و به او هدیه کردم. آیا این کار جایز است؟ لطفاً پاسخ دهید.

جواب:

جایز است هفت بار طواف کرده و ثوابش را برای هر کسی از مسلمانان که خواستی قرار دهی‌. این همان قول مشهور از مذهب امام احمد رَحِمَهُ‌الله است که هر عبادتی که مسلمان انجام دهد و ثوابش را برای مسلمان مرده یا زنده‌ای قرار دهد به آن شخص سود می‌رساند و فرقی ندارد این عبادت، عمل بدنی محض مانند نماز و طواف باشد یا عمل مالی محض مانند صدقه باشد یا عمل بدنی-مالی مانند قربانی کردن باشد. اما شایسته است دانسته شود بهتر است انسان اعمال صالح را برای خودش قرار دهد و از مسلمانان هر کس را خواست به صورت خاص دعا کند زیرا این کار همان چیزی است که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در این فرموده‌اش بدان ارشاد نموده‌اند: «إِذَا مَاتَ الْإِنْسَانُ انْقَطَعَ عَنْهُ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثَةٍ: إِلَّا مِنْ صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ»[۱] يعني: (هرگاه انسان بمیرد عملش قطع می‌شود مگر از سه جهت: صدقه‌ی جاریه، علمی که از آن سود برده شود یا فرزند صالح و شایسته‌ای که برایش دعا کند).


) [تخریج آن گذشت]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: عندما كنت في مكة المكرمة وصلني نبأ أن قريبة لنا قد تُوُفِّيَتْ، فطفت لها سبعا حول الكعبة وأهديتها لها، فهل يجوز ذلك؟ أرجو بهذا إفادة.

فأجاب – رحمه الله تعالى -: يجوز لك أن تطوفي سبعا تجعلين ثوابه لمن شئت من المسلمين، هذا هو المشهور من مذهب الإمام أحمد رحمه الله، أن أي قربة فعلها المسلم وجعل ثوابها المسلم ميت أو حي فإن ذلك ينفعه، سواء كانت هذه القربة عملا بدنيا محضًا كالصلاة والطواف، أم ماليا محضا كالصدقة، أم جامعا بينهما كالأضحية. ولكن ينبغي أن يُعْلَمَ أن الأفضل للإنسان أن يجعل الأعمال الصالحة لنفسه، وأن يخص من شاء من المسلمين بالدعاء له؛ لأن هذا هو ما أرشد إليه النبي صلى الله عليه وسلم في قوله: «إِذَا مَاتَ الْإِنْسَانُ انْقَطَعَ عَنْهُ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثَةٍ إِلَّا مِنْ صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ».

مطالب مرتبط:

(۳۴۴۲) حکم ختم مصحف بر روح میت

اقرب (به صواب و ارجح) اینست که جایز است کل قرآن یا قسمتی از آن را بخواند و ثوابش را برای میت نیت کند، ولی این امر مطلوب و مستحبی نیست که از انسان درخواست شود آن را انجام دهد، بلکه بهتر چنانچه می‌خواست به میت نفع برساند اینست که برایش دعا کند...

ادامه مطلب …

(۴۳۴۸) حکم درخواست قرائت فاتحه برای روح پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در هنگام سفر به حرم

این نیز از بدعت‌هایی است که جاهلان به دین الله عَزَّوَجَلَّ آن را به وجود آورده‌اند، لذا سلف صالح هرگز چنین کاری نمی‌کردند، یکی از آن‌ها وقتی می‌خواست به مدینه سفر کند به دوستش نمی‌گفت: برایمان فاتحه‌ای برای روح پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بخوان، یا سلام ما را به رسول‌الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برسان، یا مانند این موارد....

ادامه مطلب …

(۳۴۳۲) حکم اهدای ثواب قربانی به دیگران

اگر انسان بره یا دیگر حیوانات را ذبح نماید تا اینکه از جانب مرده‌ای صدقه بدهد اشکالی ندارد اما اگر به خاطر تعظیم این مرده و نزدیک شدن به این مرده این کار را انجام دهد شرک اکبر است...

ادامه مطلب …

(۳۴۳۶) حکم ولیمه دادن به نیت مردگان

نظر من این است اگر با درهم‌هایی که به فقیران صدقه داده شود بهتر از این کار است، زیرا نفع بیشتری برای فقیران دارد، اما این ولیمه که همچون ولیمه خوشحالی قرار داده می‌شود، و دوستان و خویشان به آن دعوت می‌شوند، صدقه از این ولیمه -اگر هم خیری در آن باشد- بهتر است.....

ادامه مطلب …

(۳۴۲۹) حکم صدقه دادن برای فرزند مرحوم

دعا نمودن برای میت بهتر از صدقه دادن از جانب اوست ؛ زیرا اگر صدقه بهتر بود رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن راهنمایی می‌نمودند...

ادامه مطلب …

(۳۴۱۶) حکم هدیه کردن ثواب تسبیح و قرائت فاتحه به روح والدین فوت‌شده

شمردن به وسیله‌ی تسبیح شایسته نیست؛ زیرا خلاف آنچه پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به آن راهنمایی نموده‌اند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه