شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۳۴۳۲) حکم اهدای ثواب قربانی به دیگران

(۳۴۳۲) سوال: حکم شرع از دیدگاه شما در این که اگر انسانی بره‌ای را ذبح کند و بگوید بارالها ثوابش را در پرونده‌ی اعمال شیخ فلانی فرزند فلانی قرار بده، آیا این کار بدعت است؟

جواب:

اگر انسان بره یا دیگر حیوانات را ذبح نماید تا اینکه از جانب مرده‌ای صدقه بدهد اشکالی ندارد اما اگر به خاطر تعظیم این مرده و نزدیک شدن به این مرده این کار را انجام دهد شرک اکبر است؛ زیرا ذبح نمودن عبادت است و عبادت جز برای الله   سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ درست نیست، الله   سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {قُلْ إِنَّ صَلَاتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ١٦٢ لَا شَرِيكَ لَهُ  وَبِذَلِكَ أُمِرْتُ وَأَنَا أَوَّلُ الْمُسْلِمِينَ} [الأَنعام: ١٦٢-١٦٣] ترجمه:  (بگو: بی‌گمان نمازم، و عبادت (و قربانی) من، و زندگی و مرگ من، همه برای الله پروردگار جهانیان است. شریکی برای او نیست، و به این مأمور شده‌ام، و من نخستین مسلمانم)

لذا فرق قرار دادن بین این دو نیت واجب است، اگر قصد شخص از ذبح کردن این باشد که گوشت حیوان را صدقه بدهد تا اینکه پاداش آن به مرده برسد اشکالی ندارد اما هرچند که بهتر این است که برای مرده دعا کند اگر آن مرده مسلمان باشد و صدقاتی که انسان می‌دهد برای خودش باشد؛ زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم امتش را به اینکه از جانب مردگانشان صدقه دهند راهنمایی نکرده و فرموده است: «إِذَا مَاتَ الإنْسَانُ انْقَطَعَ عنْه عَمَلُهُ إِلَّا مِن ثَلَاثَةٍ: إِلَّا مِن صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو له.»[۱] يعني: (هرگاه فرزند آدم بميرد عمل او قطع می‌شود مگر از سه چيز: صدقه‌ی جاريه، علمی که از آن سود برده شود یا فرزند صالحی که برای او دعا کند).

پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نفرمود از جانب او صدقه می‌دهد یا روزه می‌گیرد یا نماز می‌خواند؛ لذا این دلالت می‌دهد بر اینکه دعا بهتر است.

 اما تو ‌ای شخص زنده! به این اعمال نیازمند هستی پس همه را برای خودت قرار بده و برای برادر مرده‌ات دعا کن.

 اما اگر قصدش از ذبح نمودن تقرب جستن و تعظیم مرده باشد شرک اکبر است؛ زیرا یکی از انواع عبادات را برای غیر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قرار داده است.


) [تخریج آن گذشت.]

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل من دمشق: ما حكم الشرع في نظركم فيما لو ذَبَحَ الإنسان خروفًا وقال: اللهم اجعل ثوابه في صحيفة الشيخ فلان بن فلان؟

هل في ذلك شيء من البدع؟ فأجاب رحمه الله تعالى: إذا ذبح الإنسان خروفًا أو غيره من بهيمة الأنعام ليتصدق به عن شخص ميت فهذا لا بأس به، وإن ذبح ذلك تعظيما لهذا الميت وتقربا إلى هذا الميت كان شركًا أكبر، وذلك لأن الذبح عبادة وقربة، والعبادة والقربة لا تكون إلا لله ، كما قال الله -تعالى-: ﴿ قُلْ إِنَّ صَلَاتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ  لَا شَرِيكَ لَهُ وَبِذَلِكَ أُمِرْتُ وَأَنَا أَوَّلُ الْمُسْلِمِينَ ﴾ [الأنعام: ١٦٢ – ١٦٣]. فيجب التفريق بين المقصدين: فإذا قُصِدَ بالذبح أن يُتَصَدَّقَ بلحمه ليكون ثوابه لهذا الميت فهذا لا بأس به، وإن كان الأولى والأحسن أن يَدْعُو للميت، إذا كان أهلا للدعاء بأن كان مسلما، وتكون الصدقة للإنسان نفسه؛ لأن النبي صلى الله عليه وسلم لم يُرْشِدُ أمته إلى أن يتصدقوا عن أمواتهم بشيء، وإنما قال: «إِذَا مَاتَ الْإِنْسَانُ انْقَطَعَ عَنْهُ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثَةٍ إِلَّا مِنْ صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ يُنتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ». ولم يقل: يتصدق عنه، أو يصوم عنه، أو يصلى عنه، فدل هذا على أن الدعاء أفضل وأحسن، وأنت أيها الحي محتاج إلى العمل، فاجعل العمل لك، واجعل لأخيك الميت الدعاء، وأما إذا كان قصده بالذبح لفلان التقرُّبَ إليه وتعظيمه فهو شرك أكبر؛ لأنه صَرَفَ شيئًا من أنواع العبادة لغير الله -تعالى-.

مطالب مرتبط:

(۳۴۰۴) حکم اهدای ثواب طواف برای میت

جایز است هفت بار طواف کرده و ثوابش را برای هر کسی از مسلمانان که خواستی قرار دهی‌. این همان قول مشهور از مذهب امام احمد است...

ادامه مطلب …

(۳۴۱۰) بهترین صدقه برای میت چیست؟

بهتر است برایش دعای مغفرت و رحمت کنی. اما اگر انسان بخواهد به نیابت از میت صدقه کند مانعی ندارد ...

ادامه مطلب …

(۳۴۱۴) حکم صدقه دادن و انجام عبادات به نیابت از فرد فوت‌شده

رای انسان جایز است که از جانب پدر، مادر، برادر و خویشاوندانش و همچنین سایر مسلمانان زمانی که فوت نمودند صدقه دهد.....

ادامه مطلب …

(۳۴۲۸) حکم وقف زمین برای ساخت مسجد

بنا نمودن مسجد از بهترین طاعات است که به وسیله‌ی آن انسان به الله نزدیک می‌شود...

ادامه مطلب …

(۳۴۰۶) حکم صدقه کردن به نیابت از میت

بله صدقه کردن به نیابت از میت جایز است و پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را تأیید نموده است....

ادامه مطلب …

(۳۴۳۶) حکم ولیمه دادن به نیت مردگان

نظر من این است اگر با درهم‌هایی که به فقیران صدقه داده شود بهتر از این کار است، زیرا نفع بیشتری برای فقیران دارد، اما این ولیمه که همچون ولیمه خوشحالی قرار داده می‌شود، و دوستان و خویشان به آن دعوت می‌شوند، صدقه از این ولیمه -اگر هم خیری در آن باشد- بهتر است.....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه