(۳۴۱۲) سوال: اعمالی که به والدینِ از دنیا رفته اهدا می‌شود آیا بهتر است قرائت قرآن با نیت برای آن‌ها باشد یا دعا کردن برای آن‌ها باشد یا تسبیح گفتن و اهدا کردن آن به آن‌ها باشد یا انجام دادن عمره و حج باشد؟

جواب:

برترین آنچه یاد شد همان دعا است زیرا همان چیزی است که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بدان ارشاد نموده و فرموده است: «إِذَا مَاتَ الْإِنْسَانُ انْقَطَعَ عَنْهُ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثَةٍ: إِلَّا مِنْ صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ»[۱] يعني: (هرگاه انسان بمیرد عملش قطع می‌شود مگر از سه جهت: صدقه‌ی جاریه، علمی که از آن سود برده شود یا فرزند صالح و شایسته‌ای که برایش دعا کند). با وجود این که سیاق حدیث، پیرامون عمل است از عمل یاد نکرد. چون پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به جای عمل از دعا برای آن‌ها یاد کرد دانسته می‌شود دعا برایشان بهتر است زیرا اصلاً ممکن نیست پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم برای امتش چیزی را انتخاب کند مگر این که سودمندترین برای دین و دنیای آنان باشد. این‌گونه واضح می‌شود که هرگاه انسان تسبیح بگوید، نماز بخواند، عمره انجام دهد یا قرآن قرائت کند بدون این که بر وی واجب باشد و آن را به مردگانی که خویشاوندان او هستند اهدا کند این کار از عادت سلف رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم نبوده است در حالی که بهترین روش، روش سلف است. لذا برادران مسلمانم را نصیحت می‌کنم اعمال صالحشان را برای خود انجام دهند زیرا همان‌طور که این مردگان به عمل صالح نیاز دارند آن‌ها هم نیازمند خواهند بود. همچنین آنان را نصیحت می‌کنم به ارشاد پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که دعا کردن برای مردگان آن‌ها است چنگ بزنند.

(۱⁾ [تخریج آن گذشت]