(۳۳۴۲) سوال: هنگامی که شخص می‌میرد و در قبرش قرار داده می‌شود آیا این‌ها را احساس می‌کند؟ آیا می‌داند به سرای آخرت منتقل شده است؟ آیا همسر و فرزندانش را به یاد می‌آورد؟

جواب:

انتقال به سرای آخرت را از این جهت می‌داند که ملک الموت برای قبض کردن روحش نزد وی می‌آید و خروج روح از جسدش را با نگاه کردن به آن می‌داند زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خبر داده‌اند که روح هرگاه قبض شود چشم آن را دنبال می‌کند لذا چشم میت به طرف بالا باز می‌ماند. پیامبر بر ابوسلمه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ وارد شد در حالی که چشمش باز مانده بود لذا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چشمش را بست و فرمود: {«إِنَّ الرُّوحَ إِذَا قُبِضَ تَبِعَهُ الْبَصَرُ» ثُمَّ قَالَ: «اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِأَبِي سَلَمَةَ، وَارْفَعْ دَرَجَتَهُ فِي الْمَهْدِيِّينَ، وَاخْلُفْهُ فِي عَقِبِهِ فِي الْغَابِرِينَ، وَاغْفِرْ لَنَا وَلَهُ يَا رَبَّ الْعَالَمِينَ، وَافْسَحْ لَهُ فِي قَبْرِهِ، وَنَوِّرْ لَهُ فِيهِ»} یعنی: («هرگاه روح قبض شود چشم آن را دنبال می‌کند». سپس فرمود: «بار خدایا! ابوسلمه را مغفرت کن، درجه‌اش را نزد هدایت‌شدگان بالا ببر و بعد از او برای بازماندگانش جایگزین قرار بده، ‌ای پروردگار جهانیان! ما و او را بیامرز و قبرش را فراخ و نورانی بگردان»)

 برایش شش دعای بزرگ نمود: {اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِأَبِي سَلَمَةَ، وَارْفَعْ دَرَجَتَهُ فِي الْمَهْدِيِّينَ، وَاخْلُفْهُ فِي عَقِبِهِ فِي الْغَابِرِينَ، وَاغْفِرْ لَنَا وَلَهُ يَا رَبَّ الْعَالَمِينَ، وَافْسَحْ لَهُ فِي قَبْرِهِ، وَنَوِّرْ لَهُ فِيهِ} یعنی: (بار الها! ابوسلمه را مغفرت کن، درجه‌اش را نزد هدایت‌شدگان بالا ببر و بعد از او برای بازماندگانش جایگزین قرار بده، ‌ای پروردگار جهانیان! ما و او را بیامرز و قبرش را فراخ و نورانی بگردان) آنچه در دنیا بود رخ داد زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای خانواده‌اش جایگزین قرارداد بدین صورت که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم با ‌ام سلمه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا بعد از تمام شدن عده‌ی وی ازدواج نمود سپس فرزندان ابوسلمه در آغوش پیامبر قرار گرفتند بنابراین پیامبر جایگزین وی شد و این‌گونه دعای پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم اجابت شد. نتیجه آن است که میت می‌داند مرده و به سرای آخرت منتقل شده است اما این‌که هرگاه در قبرش قرار داده شود بداند یا چیزهای دیگر -طبق آنچه می‌دانم- چیزی از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده است و از جمله امور غیبی است که جزم بدان مگر با نصی از قرآن و سنت صحیح جایز نیست.