پنج‌شنبه 30 صفر 1448
۲۲ مرداد ۱۴۰۵
13 آگوست 2026

(۲۹۷۶) حکم استمرار قصر نماز برای شاغلانِ دائم‌السفر

(۲۹۷۶) سوال: شرایط کاری من به گونه‌‌ای است که همیشه باید به شهر‌‌های عربستان سعودی سفر کنم آیا برای من قصر نمودن همه‌‌ی نمازهای پنج‌‌گانه جایز است؟ آیا سنت‌‌ها را بخوانم؟

جواب:

قصر نمودن همه‌‌ی نمازهای پنج‌‌گانه برای هیچ کسی جایز نیست زیرا قصر نمودن خاص نمازهای چهارگانه است یعنی: نمازهای ظهر، عصر وعشاء. لذا مادامی که مسافر هستی -هر چند که مدت سفر و منتقل شدنت بین شهرها طولانی باشد- جایز است نمازها را قصر کنی بلکه در حق تو مشروع است یا واجب  یا سنت بنابر اختلافی که در این زمینه بین اهل علم وجود دارد بنابراین فقظ نمازهای چهار رکعتی را قصر نموده و اگر به جمع نیاز داشتی بین نماز ظهر و عصر در یکی از دو وقت و بین نماز مغرب و عشاء در یکی از دو وقت جمع می‌‌بندی.

سنت‌‌ها برای مسافر مانند غیر مسافر مشروع است هر سنتی را خواست می‌‌خواند مگر سنت‌‌ها ظهر، مغرب و عشاء که به نسبت این نمازها بهتر است که رواتب آن‌‌ها را نخواند چون پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سنت‌‌ها راتبه را جز راتبه‌‌ی صبح نمی‌‌خواندند و نماز عصر در اصل راتبه ندارد و فقط نمازهای ظهر، مغرب و عشاء باقی می‌‌ماند که رواتب آن‌‌ها را نمی‌‌خواند. ولی بقیه‌‌ی نوافل مانند: نماز ضحی، نماز استخاره، نماز کسوف اگر در حال سفر واقع شد همچنین نماز شب همه‌‌ی این‌‌ها مشروعیت آن به نسبت مسافر باقی است همان‌‌طور که برای مقیم باقی است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أولا: ظروف عملي تتطلب مني السفر دائما بين مدن المملكة، فهل يجوز لي قصر الصلوات الخمس جميعا؟ وهل أصلي شيئًا من السنن؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: قصر الصلوات الخمس جميعا لا يجوز لأحد، لأن القصر خاص بالصلاة الرباعية، وهي الظهر والعصر، والعشاء الآخرة، فما دُمْتَ مسافرًا – ولو طالت مدة سفرك وتنقلك في البلاد- فإنه يجوز لك قصر الصلاة، بل هو المشروع في حقك، إما وجوبًا أو استحبابا، على خلاف بين أهل العلم في ذلك: تقصر الصلاة الرباعية فقط، وتجمع إذا احتجت إلى الجمع بين الظهر والعصر في وقت إحداهما، وبين المغرب والعشاء في وقت إحداهما.

وأما السُّنَنُ فهي مشروعة للمسافر كغيره، يتطوع بما شاء إلا في راتبه الظهر، والمغرب والعشاء، هذه الصلوات الثلاث الأفضل أن لا يصلي الراتبة لها؛ لأن النبي صلى الله عليه وسلم لم يكن يصلي من الرواتب سوى راتبة الفجر فقط، والعصر ليس لها راتبة في الأصل، يبقى الظهر والمغرب والعشاء، لا يصلي لها راتبة، وأما بقية النوافل كصلاة الضحى، وصلاة الاستخارة، وصلاة الكسوف لو طرأت وهو في السفر، وكذلك قيام الليل، كل هذا باق على مشروعيته بالنسبة للمسافر، كما هو مشروع للمقيم.

مطالب مرتبط:

(۲۹۹۵) مقدار مسافتی که نماز در آن قصر می‌‌شود چقدر است؟

در مورد مسافتی که در آن نماز قصر می‌‌شود؛ علما از جمله محدثین و فقهاء پیرامون این مسأله اختلاف نموده‌‌اند و بیشتر اهل علم نظرشان این است که مسافت آن شانزده فرسخ یعنی هشتاد و دو کیلومتر است....

ادامه مطلب …

(۲۹۷۸) حکم شریعت در مورد نماز مسافر چیست؟

برخی از علما نظرشان بر این است که تو مسافر هستی و این‌‌ها کسانی هستند که سفر را با مسافت مشخص می‌‌کنند زیرا مسافت سفر هشتاد و سه کیلومتر و سیصد و ده و اندی متر است و تو بیش از این مسافت می‌‌روی لذا می‌‌توانی نماز را قصر کنی هر چند که به محل اقامتت برمی‌‌گردی و شب را آنجا سپری می‌‌کنی....

ادامه مطلب …

(۲۹۸۴) حکم قصر و جمع نماز برای سربازان در مأموریت‌های طولانی‌مدت

مادامی که در جبهه مسافر هستی جایز است نماز را قصر کنی و این در حق تو مشروع است....

ادامه مطلب …

(۲۹۷۰) حکم قصر و جمع نماز در حال بازگشت از سفر پیش از رسیدن به محل اقامت

شایسته نیست که جمع بخوانی زیرا جمع در صورت نیاز است و در این جا مادامی که قبل از اینکه وقت نماز عصر برسد به شهرت می‌‌رسی نیازی به خواندن جمع نداری بنابراین نماز ظهر را دو رکعت بخوان و هنگامی که به شهرت آمدی و نماز عصر واجب شد آن را چهار رکعت بخوان...

ادامه مطلب …

(۲۹۶۸) حکم جمع بین مغرب و عشاء در سفر هنگام رسیدن به مقصد پیش از دخول وقت عشاء

بهتر است که در این حالت جمع نبندد زیرا گمان غالبش بر این بوده که قبل از وقت نماز دومی یا در اثنای آن به شهرش می‌‌رسد....

ادامه مطلب …

(۳۰۰۸) حکم نماز و تیمم در سفر هوایی هنگام فقدان آب

در صورتی که می‌‌دانی به فرودگاه نمی‌‌رسد مگر بعد از خروج وقت بنابر حالت نماز بخوان اگر امکان داشت با وضو اگر امکان داشت با تیمم اگر هیچ یک امکان نداشت بدون وضو و تیمم نماز بخوان و در صورتی که امکان داشت رو به قبله، قیام، رکوع و سجود کن....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه