شنبه 11 جمادی‌الثانی 1448
۳۰ آبان ۱۴۰۵
21 نوامبر 2026

(۲۹۷۶) حکم استمرار قصر نماز برای شاغلانِ دائم‌السفر

(۲۹۷۶) سوال: شرایط کاری من به گونه‌‌ای است که همیشه باید به شهر‌‌های عربستان سعودی سفر کنم آیا برای من قصر نمودن همه‌‌ی نمازهای پنج‌‌گانه جایز است؟ آیا سنت‌‌ها را بخوانم؟

جواب:

قصر نمودن همه‌‌ی نمازهای پنج‌‌گانه برای هیچ کسی جایز نیست زیرا قصر نمودن خاص نمازهای چهارگانه است یعنی: نمازهای ظهر، عصر وعشاء. لذا مادامی که مسافر هستی -هر چند که مدت سفر و منتقل شدنت بین شهرها طولانی باشد- جایز است نمازها را قصر کنی بلکه در حق تو مشروع است یا واجب  یا سنت بنابر اختلافی که در این زمینه بین اهل علم وجود دارد بنابراین فقظ نمازهای چهار رکعتی را قصر نموده و اگر به جمع نیاز داشتی بین نماز ظهر و عصر در یکی از دو وقت و بین نماز مغرب و عشاء در یکی از دو وقت جمع می‌‌بندی.

سنت‌‌ها برای مسافر مانند غیر مسافر مشروع است هر سنتی را خواست می‌‌خواند مگر سنت‌‌ها ظهر، مغرب و عشاء که به نسبت این نمازها بهتر است که رواتب آن‌‌ها را نخواند چون پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سنت‌‌ها راتبه را جز راتبه‌‌ی صبح نمی‌‌خواندند و نماز عصر در اصل راتبه ندارد و فقط نمازهای ظهر، مغرب و عشاء باقی می‌‌ماند که رواتب آن‌‌ها را نمی‌‌خواند. ولی بقیه‌‌ی نوافل مانند: نماز ضحی، نماز استخاره، نماز کسوف اگر در حال سفر واقع شد همچنین نماز شب همه‌‌ی این‌‌ها مشروعیت آن به نسبت مسافر باقی است همان‌‌طور که برای مقیم باقی است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أولا: ظروف عملي تتطلب مني السفر دائما بين مدن المملكة، فهل يجوز لي قصر الصلوات الخمس جميعا؟ وهل أصلي شيئًا من السنن؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: قصر الصلوات الخمس جميعا لا يجوز لأحد، لأن القصر خاص بالصلاة الرباعية، وهي الظهر والعصر، والعشاء الآخرة، فما دُمْتَ مسافرًا – ولو طالت مدة سفرك وتنقلك في البلاد- فإنه يجوز لك قصر الصلاة، بل هو المشروع في حقك، إما وجوبًا أو استحبابا، على خلاف بين أهل العلم في ذلك: تقصر الصلاة الرباعية فقط، وتجمع إذا احتجت إلى الجمع بين الظهر والعصر في وقت إحداهما، وبين المغرب والعشاء في وقت إحداهما.

وأما السُّنَنُ فهي مشروعة للمسافر كغيره، يتطوع بما شاء إلا في راتبه الظهر، والمغرب والعشاء، هذه الصلوات الثلاث الأفضل أن لا يصلي الراتبة لها؛ لأن النبي صلى الله عليه وسلم لم يكن يصلي من الرواتب سوى راتبة الفجر فقط، والعصر ليس لها راتبة في الأصل، يبقى الظهر والمغرب والعشاء، لا يصلي لها راتبة، وأما بقية النوافل كصلاة الضحى، وصلاة الاستخارة، وصلاة الكسوف لو طرأت وهو في السفر، وكذلك قيام الليل، كل هذا باق على مشروعيته بالنسبة للمسافر، كما هو مشروع للمقيم.

مطالب مرتبط:

(۲۹۷۲) آیا رخصت سفر از آستانه خانه شروع می‌شود؟

رخصت‌‌های سفر جایز نیست مگر در صورتی که انسان از شهرش خارج شود اما مادامی که در شهرش است مسافر نیست زیرا سفر با تصمیم گرفتن آن حاصل نمی‌‌شود مگر زمانی محقق شود و به سفر برود حتی اگر حرکت کند مادامی که در شهر است نماز را قصر نمی‌‌کند...

ادامه مطلب …

(۲۹۷۳) آیا می‌توان پیش از ترک شهر، نماز را به نیت سفر به تأخیر انداخت؟

اسباب جمع فقط در سفر خلاصه نمی‌‌شود بلکه سفر سببی از اسباب جمع است و گرنه اسبابی غیر از سفر وجود دارد...

ادامه مطلب …

(۲۹۸۳) حکم وجوب شرکت در جماعت برای مسافر در اقامت کمتر از چهار روز

نماز جماعت بر مردان واجب است و نصوصی که در این زمینه وجود دارد مطلق است و مسافران از این نصوص خارج نمی‌‌شوند لذا هرگاه انسان در شهری باشد و برای نماز اذان داده شود او با این اذان فراخوانده می‌‌شود لذا بر او واجب است که اجابت کند ...

ادامه مطلب …

(۲۹۶۲) معنای حدیث قصر نماز پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در سفر تا زمان بازگشت

رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مکه قصر می‌‌‌‌کرد با این وجود که در آن جا ازدواج کرده بود و بیشتر فرزندانش در مکه به دنیا آمدند....

ادامه مطلب …

(۳۰۱۱) حکم تأخیر نماز در نبود قبله، طهارت و امکان قیام

آنچه سؤال کننده انجام داده از اینکه نماز را به بعد از وقت آن به تأخیر انداخته، آن را خوانده بنابر اینکه نمی‌‌دانسته قبله در چه جهتی است، در نزدش در هواپیما آب وجود نداشته و نتوانسته رکوع و سجود را انجام دهد این کارش اشتباه است...

ادامه مطلب …

(۲۹۸۸) حکم قصر نماز در سفر بیست‌روزه به خارج از کشور

برای تو جایز است نماز را قصر کنی هر چند که می‌‌خواهی بیست روز اقامت داشته باشی زیرا در واقعیت تو در سفر هستی و حاجت باعث شده در آنجا بمانی و هرگاه به پایان برسد به شهر باز می‌‌گردی...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه