پنج‌شنبه 9 رمضان 1447
۷ اسفند ۱۴۰۴
26 فوریه 2026

(۲۷۵۰) حکم صحت نماز جماعت یا فرادی در مدرسه با وجود مسجد نزدیک

(۲۷۵۰) سوال: هشت نفر هستیم که در مدرسه‌‌ای با مسجد حدود نصف کیلومتر فاصله دارد، ساکن هستیم و نماز خود را در مدرسه یا یه صورت جماعتی و یا فردی می‌‌خوانیم و برای خواندن آن به مسد روستا نمی‌‌رویم همچنین می‌‌دانیم که خواندن نماز مادامی که مسجد نزدیک است، جز در مسجد جایز نیست و در برنامه‌‌ی نور علی الدرب شنیدیم که خواندن نماز مادامی که صدای اذان شنیده می‌‌شود، جز در مسجد جایز نیست؛ آیا نمازهای گذشته‌‌ی ما صحیح است یا اینکه بر ما قضا لازم است؟

جواب:

نمازهای گذشته‌‌ی شما که آن را در مدرسه می‌‌خواندید در حالی که مسجد به شما نزدیک است، درست است:

اول: چون نمی‌‌دانستید نماز در مسجد واجب است.

دوم: زیرا نماز را به صورت جماعت خواندید و بسیاری از اهل غلم گفته‌‌اند: نماز جماعت واجب است، حال چه در مسجد یا اینکه در غیر از مسجد باشد، هرچند که راجح این است که باید در مساجد باشد.

سوم: قول راجح این است که نماز فردی قبول است هر چند که می‌‌تواند به صورت جماعت بخواند؛ به این معنا که از گردن او ساقط شده و قضا بر وی لازم نیست ولی با ترک نمودن آن گناه‌‌کار است.

و دلیل صحیح بودن آن حدیث ابن عمر و ابوهریره رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم   در مورد فضیلت نماز جماعت به نسبت نماز فردی است. [۱]زیرا فضیلت نماز جماعت بر نماز فردی دلالت می‌‌دهد بر اینکه نماز فردی در آن پاداش وجود دارد و ممکن نیست که در آن پاداش باشد ولی صحیح نباشد؛ اما صحیح است همراه با گناه برای کسی که می‌‌تواند همراه با جماعت در مسجد نماز بخواند.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل عددنا ثمانية أفراد، نقيم في مدرسة تبعد عن المسجد بحوالي نصف كيلو متر، نؤدي صلاتنا في المدرسة جماعة أو فرادى، ولا نذهب لأدائها في مسجد القرية، ونحن نعلم بأن الصلاة لا تجوز إلا في المسجد ما دام قريبا، وسمعنا في برنامجكم نور على الدرب أنه لا يجوز الصلاة إلا في المسجد طالما سمعنا الأذان، فهل صلاتنا الماضية صحيحة أم يجب علينا القضاء؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: صلاتكم الماضية التي تصلونها في المدرسة مع قرب المسجد إليكم صلاة صحيحة:

أولا: لأنكم لا تعلمون أن الصلاة في المسجد واجبة.

ثانيا : لأنكم أديتم الجماعة، وقد قال كثير من أهل العلم: إن الواجب الصلاة جماعة، سواء في المساجد أم في غير المساجد، وإن كان الراجح أنه يجب أن تكون في المسجد. ثالثا: القول الراجح أن صلاة الفرد صحيحة وإن كان يتمكن من الجماعة، ومعنى قولنا: صحيحة أنها تبرأ بها الذمة ولا يلزمه قضاؤها، ولكنه آثم بترك الجماعة.

ودليل صحتها حديث ابن عمر، وحديث أبي هريرة رضي الله عنه في تفضيل صلاة الجماعة على صلاة الفَةٌ، فإن تفضيل صلاة الجماعة على صلاة الفَةٌ يدل على أن صلاة الفَكِّ فيها أجر، ولا يمكن أن يكون فيها أجر إلا إذا كانت صحيحة، ولكنها صحيحة مع الإثم على من قدر أن يصلي مع الجماعة في المسجد.

مطالب مرتبط:

(۲۷۷۷) حکم ترک نماز جماعت برای نگهبانی از امانت در محل کار

اشکالی ندارد که در مکان نگهبانی‌‌ات نماز بخوانی هر چند که به نماز جماعت نرسی، زیرا معذور هستی ولی به نسبت جمعه در سؤالش گفت که حاضر می‌‌شود و این از آسانی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر وی است....

ادامه مطلب …

(۲۷۷۳) حکم نماز جماعت برای کسی که مسجد شرعی در اطرافش وجود ندارد

قول راجح از اقوال اهل این است که نماز جماعت بر تک تک افراد واجب بوده همچنین واجب است که آن را به صورت جماعت در مساجد بخوانند،...

ادامه مطلب …

(۲۷۳۸) حکم ترک امر به نماز جماعت و مسئولیت فرد در برابر اهل خود

گناهی بر وی نیست مادامی که تو بیداری و می‌‌دانی که به مسجد رفت و گناه بر تو است و بر تو واجب است که هرگاه دانستی که برای نماز اذان گفته می‌‌شود از خواب بلند شوی و بروی همراه مسلمانان نماز بخوانی...

ادامه مطلب …

(۲۷۳۲) آیا ممکن است که نماز جماعت را همراه با خواهرانم در خانه به جای مسجد بخوانم؟

قول صحیح از اقوال اهل علم این است که جایز نیست نماز جماعت را در خانه‌‌ات بخوانی، بلکه واجب است به مسجد بروی...

ادامه مطلب …

(۲۷۳۷) حکم ممانعت از نماز جماعت رانندگان

شایسته است برای این گروه که کارگرانی دارند و نزد آن‌‌ها کار می‌‌کنند، به آن‌‌ها اجازه‌‌ی رفتن به مساجد را بدهند، زیرا در این کار اجر و خیر زیادی وجود دارد...

ادامه مطلب …

(۲۷۲۸) حکم کسی که در خانه نماز می‌‌خواند در حالی که صدای اذان را می‌‌شنود، چیست؟

نمازش درست است همراه گناه و از دست دادن پاداش و نیکی و این قول صحیح‌‌تر است

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه