سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

(۲۷۲۸) حکم کسی که در خانه نماز می‌‌خواند در حالی که صدای اذان را می‌‌شنود، چیست؟

(۲۷۲۸) سوال: حکم کسی که در خانه نماز می‌‌خواند در حالی که صدای اذان را می‌‌شنود، چیست؟ آیا نمازش درست است؟

جواب:

در این مسأله بین اهل علم اختلاف وجود دارد:

برخی می‌‌گویند: نمازش درست نیست، زیرا واجبی از واجبات نماز را ترک نموده است.

برخی می‌‌گویند: نمازش درست است همراه گناه و از دست دادن پاداش و نیکی.

و این قول صحیح‌‌تر است، بنابر فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «صلاة الجماعة أفضل من صلاة الفذّ بسبع و عشرین درجة»[۱](نماز جماعت بیست و هفت درجه بهتر از نماز فردی است) و این دلالت می‌‌دهد بر اینکه صحیح است، زیرا اگر صحیح نبود برای آن به صورت اطلاق فضلی وجود نمی‌‌داشت، اما اگر نماز جماعت را بدون عذر ترک کند، گناه‌‌کار می‌‌شود، بنابر فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «من سمع النداء فلم یجب فلا صلاة له، إلا من عذر»[۲](کسی که اذان را بشنود اما اجابت نکند، نمازی بر وی نیست، مگر اینکه عذر داشته باشد) همچنین به دلیل فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «لقد هممت أن آمر بالصلاة فتقام، ثم آمر رجلا فیؤم الناس، ثم أنطلق معی برجال معهم حزم من حطب إلی قوم لا یشهدون الصلاة، فأحرّق علیهم بیوتهم بالنار»[۳](به تأکید خواستم دستور دهم که نماز برپا شود، سپس به شخص دستور دهم که امام شود، بعد از آن همراه مردانی که همراه آن‌‌ها بسته‌‌هایی از هیزم است، به سوی اقوامی بروم که برای نماز جماعت حاضر نمی‌‌شوند، تا خانه‌‌های آن‌‌ها را با آتش بسوزانم) و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم قصد این کار را نمی‌‌کند، مگر به خاطر ترک نمودن واجب و در این مورد حرف نمی‌‌زند مگر اینکه از روی هشدار و بیم دادن باشد.


[۱] بخاری: کتاب الأذان، باب فضل صلاة الجماعة، شماره­ی (۶۴۵)، و مسلم: کتاب المساجد . مواضع الصلاة، باب فضل صلاة الجماعة، شماره­ی (۶۵۱).

[۲] ابن ماجه: کتاب المساجد و الجماعات، باب التغلیظ فی التخلف عن الجماعة، شماره­ی (۷۹۳).

[۳] مسلم: کتاب المساجد و مواضع الصلاة، باب فضل صلاة الجماعة، شماره­ی (۶۵۱).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم من يصلي بالبيت وهو يسمع الأذان؟ هل صلاته صحيحة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: في هذه المسألة خلاف بين أهل العلم. فمنهم من قال: إن صلاته غير صحيحة؛ لأنه ترك واجبًا من واجبات الصلاة.

ومنهم من قال: إن صلاته صحيحة مع الإثم وفَوَاتِ الأجر والخير. وهذا القول أصح؛ لقول النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «صلاة الجماعة أفضل من صلاة الفَذَّ بسبع وعشرين درجة»، وهذا يدل على أنها بسبع صحيحة؛ لأنها لو كانت غير صحيحة لم يكن فيها فضل إطلاقا، لكنه أثم بترك صلاة الجماعة بدون عذر؛ لقول الرسول – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «من سَمِعَ النداء فلم يجب فلا صلاة له إلا من عذر»، ولقوله -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «لقد هَمَمَتُ أن آمر بالصلاة فتُقَامُ، ثم آمر رجلًا فيؤم الناس، ثم أنطلق برجال معهم حزم من حطب إلى قوم لا يشهدون الصلاة، فأُحَرِّقُ عليهم بيوتهم بالنار»، ولا يهم الرسول صلى الله عليه وسلم بهذا إلا بترك واجب، ولا يُحدث بهذا أيضًا إلا للتحذير والتخويف.

مطالب مرتبط:

(۲۷۶۴) حکم ترک نماز جماعت در مسجد به‌ سبب بُعد مسافت و سختی دسترسی

برای انسان جایز نیست با وجود اینکه امکان دارد در مسجد نماز بخواند، در خانه‌‌اش نماز بخواند. اگر برای او خواندن نماز در مسجد به خاطر دور بودن و... سخت است و به صورت جماعتی در خانه خواند، اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۲۷۷۹) حکم ترک برخی نمازهای جماعت به دلیل خستگی یا مشغله

اینکه نماز ظهر و عصر را تا وقت غروب به تأخیر بیندازد بر او حرام است و بر او لازم است که توبه کند و وقتش را طوری تنظیم کند که نمازها را در وقتش بخواند....

ادامه مطلب …

(۲۷۴۹) حکم اقامه‌‌ی نماز جماعت در مدرسه چیست؟

اقامه‌‌ی نماز جماعت در مدرسه نزد بسیاری از اهل علم جایز است، زیرا مدرسه یک هیئت کامل محسوب می‌‌شود و جماعت همه‌‌ی آن‌‌ها را جمع می‌‌کند و پراکندگی ایجاد نمی‌‌شود...

ادامه مطلب …

(۲۷۶۳) حکم ترک نماز جماعت در مسجد به دلیل دوری مسافت و شرایط سخت محیطی

اگر بر او بسیار سخت است اشکالی ندارد که در خانه‌‌اش نماز بخواند...

ادامه مطلب …

(۲۷۶۶) شرایط وجوب حضور در مسجد بر اساس شنیدن صدای اذان در روستا

اگر دانست که مؤذن اذان گفته، نماز بخواند هرچند که در خانه باشد و اشکالی ندارد، زیرا صدای اذان را جز با بلندگو نمی‌‌شنود، لذا گناه‌‌کار نیست...

ادامه مطلب …

(۲۷۴۸) حکم نماز جماعت در نمازخانه مؤسسه با وجود مسجد نزدیک

اگر این دانش آموزان به مسجد بروند و اهل مسجد از شلوغی با یکدیگر برخورد می‌‌کنند یا اینکه برخی در بازار سرگردان شوند و در مسجد نتوانند حضور یابند و اجتماع آن‌‌ها در این مکان بهتر و دورتر از تشویش است، نمازشان در این مکان بهتر از این است که به مسجد بروند و باعث اذیت، تشویش و فاصله انداختن و سرگردان شدن برخی در بازارها شوند..

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه