سه‌شنبه 18 ذیقعده 1447
۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۵
5 می 2026

(۲۷۷۸) حکم ترک نماز جماعت به دلیل خصومت شخصی

(۲۷۷۸) سوال: برخی از مردم نماز را در مسجد نمی‌‌خوانند و هنگامی که از آن‌‌ها پیرامون دلیل این کار می‌‌پرسی، می‌‌گوید: با فلانی خصومت دارد و مادامی که فلانی در این مسجد نماز می‌‌‌‌خواند، در این مسجد نماز نمی‌‌خوانم. آیا این شیوه‌‌ای برای فرار از مسجد و نماز جماعت نیست؟ حکم شریعت در مورد کار این شخص چیست؟

جواب:

اول: سؤال کننده را نصیحت می‌‌کنم بر اینکه سؤال را این‌‌گونه بیان نکند: (حکم شریعت)، زیرا یکی از ما امکان دارد درست بگوید یا به خطا برود و هرگاه به خطا رفت در حالی که سؤال کننده از حکم شریعت می‌‌پرسد، این خطای شریعت می‌‌شود، اما این‌‌گونه بگوید: حکم شریعت از نظرت یا نظرت در این مورد چیست؟ لذا دوست داشتم بر این مساله اشاره کنم، زیرا بسیاری از برادران سؤال‌‌ها را این‌‌گونه بیان می‌کنند.

اما به نسبت تخلف شخص از نماز جماعت در مسجد چون در مسجد کسی که با او خصومت دارد است، کارش حرام بوده و عذر به شمار نمی‌‌آید و در روز قیامت نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به وی سودی نمی‌‌رساند؛ لذا بر او واجب است که نماز جماعت را در مسجد حاضر شده هر چند که دشمنش آنجا باشد، این اولین کاری که باید انجام است.

اما دوم: شایسته است که بین خود و برادرش صلح ایجاد کند و از خیر خواهانی که نزد او و دوستش جایگاهی دارند بخواهد که بین آن‌‌ها صلح ایجاد کنند چون ایجاد صلح میان یکدیگر از برترین کارها است. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَصْلِحُوا ذَاتَ بَيْنِكُمْ}[انفال: ۱](از الله بترسید و میان خودتان را اصلاح کنید).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: بعض الناس ينقطع عن الصلاة في المسجد، وعندما تسأله عن حجته يقول: إن لديه خصومة مع فلان وعلان، وطالما أن فلانا يصلي في المسجد فإنه لن يصلي في هذا المسجد. أليست هذه طريقة للهروب من المسجد وحضور الجماعة ؟ فما حكم الشرع في عمل هذا الرجل؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أولا أنصح السائل ألا يوجه السؤال بهذه الصيغة: ما حكم الشرع؛ لأن الواحد منا يخطئ ويصيب، فإذا أخطأ والسائل يسأل عن حكم الشرع صار هذا خطأ الشرع، لكن إما أن يقول: ما ترى في هذا؟ أو: ما رأيك في هذا؟ أو ما هو حكم الشرع في نظرك؟ فأحب التنبيه على هذا؛ لأنه يوجد كثير من الإخوة الذين يوجهون الأسئلة على هذا النحو.

أما بالنسبة لتخلف الرجل عن صلاة الجماعة لأن في المسجد من هو خصيم له، فهذا حرام، وليس بعذر له، ولا ينفعه عند الله يوم القيامة، فالواجب أن يحضر صلاة الجماعة في المسجد ولو كان فيها خصمه، هذه واحدة.

ثانيا: ينبغي أن يصلح ما بينه وبين أخيه، ويطلب من أهل الخير الذين لهم جاه عنده وعند صاحبه أن يصلحوا بينهما، فإن إصلاح ذات البين من أفضل الأعمال، قال الله تعالى: ﴿ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَصْلِحُوا ذَاتَ بَيْنِكُمْ ﴾ [الأنفال: 1].

مطالب مرتبط:

(۲۷۶۰) حکم اذان و اقامه برای نماز در مکان دور از شهر بدون شنیدن صدای اذان مسجد

اگر می‌‌خواهد به شنیدن اذان از رادیو اکتفا کند، خود دارای حکمی است و اگر می‌‌خواهد هرگاه که اذان را از رادیو شنید، بلند شده و اذان بگوید، خود دارای حکمی است....

ادامه مطلب …

(۲۷۵۴) اسبابی که برای خواندن نماز صبح به ما کمک می‌‌کند، چیست؟

اسبابی که برای خواندن نماز صبح کمک می‌‌کنند، عبارتند از:...

ادامه مطلب …

(۲۷۳۷) حکم ممانعت از نماز جماعت رانندگان

شایسته است برای این گروه که کارگرانی دارند و نزد آن‌‌ها کار می‌‌کنند، به آن‌‌ها اجازه‌‌ی رفتن به مساجد را بدهند، زیرا در این کار اجر و خیر زیادی وجود دارد...

ادامه مطلب …

(۲۷۴۶) حکم ترک نماز جماعت به‌سبب اشتغال در نانوایی با وجود نزدیکی مسجد

بر تو واجب است که همراه جماعت در مساجد نماز بخوانی و جایز نیست که از آمدن به مسجد تخلف نموده مگر اینکه عذر شرعی داشته باشی و عذرهای شرعی نزد اهل علم مشخص است...

ادامه مطلب …

(۲۷۳۲) آیا ممکن است که نماز جماعت را همراه با خواهرانم در خانه به جای مسجد بخوانم؟

قول صحیح از اقوال اهل علم این است که جایز نیست نماز جماعت را در خانه‌‌ات بخوانی، بلکه واجب است به مسجد بروی...

ادامه مطلب …

(۲۷۶۳) حکم ترک نماز جماعت در مسجد به دلیل دوری مسافت و شرایط سخت محیطی

اگر بر او بسیار سخت است اشکالی ندارد که در خانه‌‌اش نماز بخواند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه