چهارشنبه 2 محرم 1448
۲۷ خرداد ۱۴۰۵
17 ژوئن 2026

(۲۷۷۸) حکم ترک نماز جماعت به دلیل خصومت شخصی

(۲۷۷۸) سوال: برخی از مردم نماز را در مسجد نمی‌‌خوانند و هنگامی که از آن‌‌ها پیرامون دلیل این کار می‌‌پرسی، می‌‌گوید: با فلانی خصومت دارد و مادامی که فلانی در این مسجد نماز می‌‌‌‌خواند، در این مسجد نماز نمی‌‌خوانم. آیا این شیوه‌‌ای برای فرار از مسجد و نماز جماعت نیست؟ حکم شریعت در مورد کار این شخص چیست؟

جواب:

اول: سؤال کننده را نصیحت می‌‌کنم بر اینکه سؤال را این‌‌گونه بیان نکند: (حکم شریعت)، زیرا یکی از ما امکان دارد درست بگوید یا به خطا برود و هرگاه به خطا رفت در حالی که سؤال کننده از حکم شریعت می‌‌پرسد، این خطای شریعت می‌‌شود، اما این‌‌گونه بگوید: حکم شریعت از نظرت یا نظرت در این مورد چیست؟ لذا دوست داشتم بر این مساله اشاره کنم، زیرا بسیاری از برادران سؤال‌‌ها را این‌‌گونه بیان می‌کنند.

اما به نسبت تخلف شخص از نماز جماعت در مسجد چون در مسجد کسی که با او خصومت دارد است، کارش حرام بوده و عذر به شمار نمی‌‌آید و در روز قیامت نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به وی سودی نمی‌‌رساند؛ لذا بر او واجب است که نماز جماعت را در مسجد حاضر شده هر چند که دشمنش آنجا باشد، این اولین کاری که باید انجام است.

اما دوم: شایسته است که بین خود و برادرش صلح ایجاد کند و از خیر خواهانی که نزد او و دوستش جایگاهی دارند بخواهد که بین آن‌‌ها صلح ایجاد کنند چون ایجاد صلح میان یکدیگر از برترین کارها است. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَصْلِحُوا ذَاتَ بَيْنِكُمْ}[انفال: ۱](از الله بترسید و میان خودتان را اصلاح کنید).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: بعض الناس ينقطع عن الصلاة في المسجد، وعندما تسأله عن حجته يقول: إن لديه خصومة مع فلان وعلان، وطالما أن فلانا يصلي في المسجد فإنه لن يصلي في هذا المسجد. أليست هذه طريقة للهروب من المسجد وحضور الجماعة ؟ فما حكم الشرع في عمل هذا الرجل؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أولا أنصح السائل ألا يوجه السؤال بهذه الصيغة: ما حكم الشرع؛ لأن الواحد منا يخطئ ويصيب، فإذا أخطأ والسائل يسأل عن حكم الشرع صار هذا خطأ الشرع، لكن إما أن يقول: ما ترى في هذا؟ أو: ما رأيك في هذا؟ أو ما هو حكم الشرع في نظرك؟ فأحب التنبيه على هذا؛ لأنه يوجد كثير من الإخوة الذين يوجهون الأسئلة على هذا النحو.

أما بالنسبة لتخلف الرجل عن صلاة الجماعة لأن في المسجد من هو خصيم له، فهذا حرام، وليس بعذر له، ولا ينفعه عند الله يوم القيامة، فالواجب أن يحضر صلاة الجماعة في المسجد ولو كان فيها خصمه، هذه واحدة.

ثانيا: ينبغي أن يصلح ما بينه وبين أخيه، ويطلب من أهل الخير الذين لهم جاه عنده وعند صاحبه أن يصلحوا بينهما، فإن إصلاح ذات البين من أفضل الأعمال، قال الله تعالى: ﴿ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَصْلِحُوا ذَاتَ بَيْنِكُمْ ﴾ [الأنفال: 1].

مطالب مرتبط:

(۲۷۶۲) حکم نماز جماعت در کنار راه در صورت خطر رفت‌وآمد به مسجد

مادامی که این‌‌گونه است و مسجد حدود یک کیلومتر از شما فاصله دارد و بزرگراهی بین شما وجود دارد، اشکالی ندارد که در مکان خود نماز بخوانید و در این حالت اگر برای شما آسان‌‌تر است قصر و جمع بخوانید، زیرا مسافر هستید....

ادامه مطلب …

(۲۷۵۶) حکم تأخیر نماز صبح از وقت فضیلت و ترک جماعت به سبب خواب

کسی که نماز را بدون عذر از وقت آن به تأخیر بیندازد، از او قبول نمی‌‌شود هر چند که آن را بخواند....

ادامه مطلب …

(۲۷۴۸) حکم نماز جماعت در نمازخانه مؤسسه با وجود مسجد نزدیک

اگر این دانش آموزان به مسجد بروند و اهل مسجد از شلوغی با یکدیگر برخورد می‌‌کنند یا اینکه برخی در بازار سرگردان شوند و در مسجد نتوانند حضور یابند و اجتماع آن‌‌ها در این مکان بهتر و دورتر از تشویش است، نمازشان در این مکان بهتر از این است که به مسجد بروند و باعث اذیت، تشویش و فاصله انداختن و سرگردان شدن برخی در بازارها شوند..

ادامه مطلب …

(۲۷۳۹) ترجیح بین جماعت مسجد و اقامه نماز با خانواده ناتوان در شب‌های رمضان

اما نماز فرض: بر تو واجب است که آن را در مسجد بخوانی و جایز نیست جماعت را به خاطر مراعات اهل خانه ترک نمایی....

ادامه مطلب …

(۲۷۵۱) حکم ترک جماعت در مسجد به‌علت اشتغال و دوری مکان از مسجد با وجود شنیدن اذان

بر انسان واجب است که در نماز همراه با جماعت مسلمانان حضور داشته باشد، اما اگر در محل کار است همان‌‌طور که سؤال کننده گفت و نمی‌‌تواند برای نماز به مسجد برد؛ در محل کارش همراه با دوستان و همکارانش نماز جماعت می‌‌خواند...

ادامه مطلب …

(۲۷۸۱) حکم ترک نماز جمعه به دلیل اجبار و عدم اختیار شخص

اگر مکانت از مساجد دور است و اطرافت مسجدی نیست که بتوانی در آن نماز جمعه بخوانی در این صورت نماز جمعه بر تو واجب نیست. زیرا به خاطر دوری و سختی در صورت ترک آن معذور هستی...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه