چهارشنبه 2 محرم 1448
۲۷ خرداد ۱۴۰۵
17 ژوئن 2026

(۲۷۳۷) حکم ممانعت از نماز جماعت رانندگان

(۲۷۳۷) سوال: حکم شریعت از دیدگاه شما در مورد کسانی که مانع رانندگانی که در خانه‌‌هایشان مشغول هستند از اینکه به مسجد بروند و آن‌‌ها را به خواندن نماز در خانه امر می‌‌کنند و اجازه‌‌ی خروج از خانه را به آن‌‌ها نمی‌‌دهند مگر زمانی که یکی از اهل خانه قصد خارج شدن را داشته باشد، چیست؟ و تفسیر فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنكُمْ ۖ }[نساء: ۵۹]( ای کسانی که ایمان آورده‌‌اید! اطاعت کنید الله را و اطاعت کنید پیامبر و صاحبان امرتان را) چیست؟

جواب:

شایسته است برای این گروه که کارگرانی دارند و نزد آن‌‌ها کار می‌‌کنند، به آن‌‌ها اجازه‌‌ی رفتن به مساجد را بدهند، زیرا در این کار اجر و خیر زیادی وجود دارد و از باب همکاری بر نیکی و تقوا است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَىٰ ۖ وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ ۚ }[مائده: ۲]( در راه نیکو کاری و پرهیزگاری با همدیگر همکاری کنید و (هرگز) در راه گناه و تجاوز همکاری نکنید) و برای آن‌‌ها جایز نیست که آن‌‌ها را از نماز جمع منع کنند، زیرا نماز جماعت واجب شرعی است و واجب شرعی از زمان کار نزد مسلمانان استثنا است، زیرا اطاعت از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و رسول الله  صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم مقدم بر اطاعت از بشر است.

اما اگر این کارمند از نماز جماعت منع شد و این شخص از این کار بی نیاز نیست، در این حالت عذر داده می‌‌شود، زیرا بدون اختیارش منع شده است و از این کار نیز بی نیاز نیست، چون منبع روزی وی است و اگر آن را ترک کند دچار ضرر می‌‌شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الشرع في نظركم فيمن يمنعون السائقين الذين يشتغلون عندهم في البيوت عن الصلاة في المساجد، ويأمرونهم بالصلاة في البيوت، ولا يسمح له بالخروج إلا إذا كانوا يريدون أن يخرجوا هم -أي: أهل البيت فما الحكم؟ وما تفسير قوله سبحانه وتعالى-: ﴿ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنكُمْ ﴾ [النساء: ٥٩]؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الذي ينبغي لهؤلاء القوم الذين عندهم عمال يعملون عندهم أن يمكنوهم من صلاة الجماعة؛ لما في ذلك من الأجر والخير الكثير؛ لأن هذا من باب التعاون على البر والتقوى، وقد قال الله -عز وجل-: ﴿ وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَىٰ ۖ وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ ﴾ [المائدة: ٢ ]، ولا يحل لهم أن يمنعوهم من صلاة الجماعة؛ لأن صلاة الجماعة واجب شرعي، والواجب الشرعي مستثنى من زمن العمل عند المسلمين؛ لأن طاعة الله ورسوله مقدمة على طاعة البشر.

ولكن إذا منع هذا العامل من الصلاة جماعة، ولم يكن له مندوحة عن هذا العمل، فإنه يعذر في هذه الحال؛ لأنه ممنوع منها بغير اختياره، وليس له مندوحة عن هذا العمل؛ لأنه مصدر رزقه، ولو تركه لتضرر بذلك.

مطالب مرتبط:

(۲۷۵۳) صحت نماز در مسجد ساخته‌شده در زیرزمینِ ساختمان تجاری

اصل بر این است که نماز در همه جا درست است، مگر جاهایی که دلیل بر منع آن وجود داشته باشد...

ادامه مطلب …

(۲۷۳۸) حکم ترک امر به نماز جماعت و مسئولیت فرد در برابر اهل خود

گناهی بر وی نیست مادامی که تو بیداری و می‌‌دانی که به مسجد رفت و گناه بر تو است و بر تو واجب است که هرگاه دانستی که برای نماز اذان گفته می‌‌شود از خواب بلند شوی و بروی همراه مسلمانان نماز بخوانی...

ادامه مطلب …

(۲۷۵۱) حکم ترک جماعت در مسجد به‌علت اشتغال و دوری مکان از مسجد با وجود شنیدن اذان

بر انسان واجب است که در نماز همراه با جماعت مسلمانان حضور داشته باشد، اما اگر در محل کار است همان‌‌طور که سؤال کننده گفت و نمی‌‌تواند برای نماز به مسجد برد؛ در محل کارش همراه با دوستان و همکارانش نماز جماعت می‌‌خواند...

ادامه مطلب …

(۲۷۴۷) حکم ثواب پیاده‌روی به مسجد دورتر با وجود مسجد نزدیک

جایز نیست که به مسجد دورتری برود، بلکه بر او واجب است که همراه با جماعت در آن مسجد نماز بخواند، زیرا اگر به مکان دور برود، به اندازه‌‌ی مسافت کار از او فوت می‌‌شود .....

ادامه مطلب …

(۲۷۷۳) حکم نماز جماعت برای کسی که مسجد شرعی در اطرافش وجود ندارد

قول راجح از اقوال اهل این است که نماز جماعت بر تک تک افراد واجب بوده همچنین واجب است که آن را به صورت جماعت در مساجد بخوانند،...

ادامه مطلب …

(۲۷۳۴) آیا برای مسافر جایز است که امام همسرش شود و همسرش پشت سر او نماز بخواند؟

بله! برای مسافر و غیر مسافر جایز است که با همسرش نماز بخواند و در این حالت همسرش پشت سر وی باشد، زیرا جای زن پشت سر مرد است، چه محرم وی باشد و چه محرم وی نباشد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه