سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

(۲۷۳۷) حکم ممانعت از نماز جماعت رانندگان

(۲۷۳۷) سوال: حکم شریعت از دیدگاه شما در مورد کسانی که مانع رانندگانی که در خانه‌‌هایشان مشغول هستند از اینکه به مسجد بروند و آن‌‌ها را به خواندن نماز در خانه امر می‌‌کنند و اجازه‌‌ی خروج از خانه را به آن‌‌ها نمی‌‌دهند مگر زمانی که یکی از اهل خانه قصد خارج شدن را داشته باشد، چیست؟ و تفسیر فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنكُمْ ۖ }[نساء: ۵۹]( ای کسانی که ایمان آورده‌‌اید! اطاعت کنید الله را و اطاعت کنید پیامبر و صاحبان امرتان را) چیست؟

جواب:

شایسته است برای این گروه که کارگرانی دارند و نزد آن‌‌ها کار می‌‌کنند، به آن‌‌ها اجازه‌‌ی رفتن به مساجد را بدهند، زیرا در این کار اجر و خیر زیادی وجود دارد و از باب همکاری بر نیکی و تقوا است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَىٰ ۖ وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ ۚ }[مائده: ۲]( در راه نیکو کاری و پرهیزگاری با همدیگر همکاری کنید و (هرگز) در راه گناه و تجاوز همکاری نکنید) و برای آن‌‌ها جایز نیست که آن‌‌ها را از نماز جمع منع کنند، زیرا نماز جماعت واجب شرعی است و واجب شرعی از زمان کار نزد مسلمانان استثنا است، زیرا اطاعت از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و رسول الله  صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم مقدم بر اطاعت از بشر است.

اما اگر این کارمند از نماز جماعت منع شد و این شخص از این کار بی نیاز نیست، در این حالت عذر داده می‌‌شود، زیرا بدون اختیارش منع شده است و از این کار نیز بی نیاز نیست، چون منبع روزی وی است و اگر آن را ترک کند دچار ضرر می‌‌شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الشرع في نظركم فيمن يمنعون السائقين الذين يشتغلون عندهم في البيوت عن الصلاة في المساجد، ويأمرونهم بالصلاة في البيوت، ولا يسمح له بالخروج إلا إذا كانوا يريدون أن يخرجوا هم -أي: أهل البيت فما الحكم؟ وما تفسير قوله سبحانه وتعالى-: ﴿ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنكُمْ ﴾ [النساء: ٥٩]؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الذي ينبغي لهؤلاء القوم الذين عندهم عمال يعملون عندهم أن يمكنوهم من صلاة الجماعة؛ لما في ذلك من الأجر والخير الكثير؛ لأن هذا من باب التعاون على البر والتقوى، وقد قال الله -عز وجل-: ﴿ وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَىٰ ۖ وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ ﴾ [المائدة: ٢ ]، ولا يحل لهم أن يمنعوهم من صلاة الجماعة؛ لأن صلاة الجماعة واجب شرعي، والواجب الشرعي مستثنى من زمن العمل عند المسلمين؛ لأن طاعة الله ورسوله مقدمة على طاعة البشر.

ولكن إذا منع هذا العامل من الصلاة جماعة، ولم يكن له مندوحة عن هذا العمل، فإنه يعذر في هذه الحال؛ لأنه ممنوع منها بغير اختياره، وليس له مندوحة عن هذا العمل؛ لأنه مصدر رزقه، ولو تركه لتضرر بذلك.

مطالب مرتبط:

(۲۷۶۸) حکم نماز صبح در سفر

آنچه برخی گمان می‌‌‌‌کنند که مسافر در مسجد نماز نمی‌‌خواند، زیرا قصر می‌‌خواند، اشتباه است و نماز جماعت بر مسافر و بر مقیم واجب است، بنابراین بر مسافر واجب است که به مسجد برود و همراه مسلمانان نماز بخواند، مگر اینکه مسجد دور باشد و رسیدن به مسجد برای او سخت باشد، در این صورت همراه با دوستانش به صورت جماعت می‌‌خواند....

ادامه مطلب …

(۲۷۶۴) حکم ترک نماز جماعت در مسجد به‌ سبب بُعد مسافت و سختی دسترسی

برای انسان جایز نیست با وجود اینکه امکان دارد در مسجد نماز بخواند، در خانه‌‌اش نماز بخواند. اگر برای او خواندن نماز در مسجد به خاطر دور بودن و... سخت است و به صورت جماعتی در خانه خواند، اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۲۷۸۰) حکم ترک نماز جمعه برای کارمند شیفتی به سبب ضرورت شغلی

با این کار گناه‌‌کار نمی‌‌شود. اما برای مسئولین شایسته است که کسانی را که به صورت شیفتی کار می‌‌کنند را به صورت چرخشی قرار دهند طوری که گروهی در این هفته نماز جمعه بخوانند...

ادامه مطلب …

(۲۷۴۴) حکم ترک نماز جماعت در صورت بیماری روانی یا عصبی هنگام ازدحام

بله! می‌‌توانی نماز را ترک کنی و در خانه بخوانی، زیرا حضور در جماعت باعث می‌‌شود این بیماری به سراغت بیاید...

ادامه مطلب …

(۲۷۵۸) حکم ترک کردن نماز صبح همراه با جماعت در مسجد چیست؟

او را نصیحت می‌‌کنیم که تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را در نفسش داشته و این تنبلی را رها نماید و اگر خود را بر قوت، نشاط و محکمی عادت دهد، موفق می‌‌شود و کسالت وی از بین می‌‌رود و حضورش در جماعت به گونه‌‌ای می‌‌شود که گویا بر آن فطرت یافته است و از دست دادن نماز جماعت باعث تنگی سینه‌‌اش و ناراحتی‌‌اش می‌‌شود...

ادامه مطلب …

(۲۷۴۳) حکم حدیث «یهادى بین الرجلین» درباره‌ی حضور بیمار در نماز جماعت

این دلالت بر حرص صحابه بر نماز جماعت دارد، تا جاییکه از آن‌‌ها کسانی بودند که هر چند عذر داشتند اما برای درک نمودن فضیلت آن خود را به سختی و با تلاش فراوان می‌‌رساندند و از جمله حرص آن‌‌ها بر نماز جماعت این بود که آن را در حالت بیماری رها نمی‌‌کردند تا جاییکه یکی از آن‌‌ها بین دو نفر از سمت راست و چپ تکیه می‌‌داد.

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه