سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

(۲۷۷۳) حکم نماز جماعت برای کسی که مسجد شرعی در اطرافش وجود ندارد

(۲۷۷۳) سوال: من الحمدلله جوانی مؤمن هستم و نماز را در اوقاتش می‌‌خوانم، اما در مکانی که زندگی می‌‌کنم مسجد وجود ندارد مگر مساجدی که به قبرها چسبیده شده و در نماز جماعت برپا نمی‌‌شود. به همین دلیل من نماز را یا به صورت تکی یا همراه با یکی از دوستان اگر موجود باشد می‌‌خوانم. آیا در این حالت بر من گناهی وجود دارد؟

جواب:

قول راجح از اقوال اهل این است که نماز جماعت بر تک تک افراد واجب بوده همچنین واجب است که آن را به صورت جماعت در مساجد بخوانند، زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «لقد هممت أن آمر بالصلاة فتقام، ثم آمر رجلا فیؤم الناس، ثم أنطلق معی برجال معهم حزم من حطب إلی قوم لا یشهدون الصلاة، فأحرّق علیهم بیوتهم بالنار»[۱](به تأکید خواستم دستور دهم که نماز برپا شود، سپس به شخصی دستور دهم که امام شود، بعد از آن همراه مردانی که همراه آن‌‌ها بسته‌‌هایی از هیزم است، به سوی اقوامی بروم که برای نماز جماعت حاضر نمی‌‌شوند، تا خانه‌‌های آن‌‌ها را با آتش بسوزانم) و این دلالت می‌‌دهد بر اینکه نماز جماعت بر هر مردی که مکلف باشد واجب است. همچنین بر این نکته فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دلالت دارد: {وَإِذَا كُنتَ فِيهِمْ فَأَقَمْتَ لَهُمُ الصَّلَاةَ فَلْتَقُمْ طَائِفَةٌ مِّنْهُم مَّعَكَ وَلْيَأْخُذُوا أَسْلِحَتَهُمْ فَإِذَا سَجَدُوا فَلْيَكُونُوا مِن وَرَائِكُمْ وَلْتَأْتِ طَائِفَةٌ أُخْرَىٰ لَمْ يُصَلُّوا فَلْيُصَلُّوا مَعَكَ وَلْيَأْخُذُوا حِذْرَهُمْ وَأَسْلِحَتَهُمْ}[نساء: ۱۰۲](و چون (وقت خوف) در میان آن‌‌ها بود‌ی و برای آن‌‌ها نماز بر پا کردی، باید دسته‌‌ای از آن‌‌ها با تو(به نماز) بایستند، و باید سلاح‌‌هایشان را با خود برگیرند. و چون سجده کردند(و نماز را تمام نمودند) باید (دسته‌‌ی دوم) پشت سرتان باشند و باید آن دسته‌‌ای که نماز نخوانده‌‌اند؛ بیایند و با تو نماز بخوانند و باید آن‌‌ها احتیاط کنند و سلاحهایشان را(در نماز) با خود بگیرند).


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا والحمد لله شاب مؤمن أقيم الصلاة في أوقاتها، لكن المنطقة التي أسكن فيها لا توجد فيها مساجد، اللهم إلا المساجد التي تضم الأضرحة ولا تقام الصلاة فيها جماعة، ولهذا فأنا أؤدي الصلاة إما منفردًا أو مع أحد الأصدقاء إن وُجِدَ، فهل عَلي إثم في هذه الحالة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الجواب على هذا أن نقول: من المعلوم أن الراجح من أقوال أهل العلم وجوب صلاة الجماعة على الأعيان، وأنه يجب أن يصلي الإنسان جماعة في بيوت الله عز وجل؛ لأن النبي صلى الله عليه وسلم قال: «لقد هَمَمتُ أن آمر بالصلاة فتقام ثم آمر رجلا فيصلي بالناس، ثم أنطلق برجال معهم حزم من حطب إلى قوم لا يشهدون الصلاة، فَأَحَرِّقَ عليهم بيوتهم بالنار»، وهذا يدل على أن صلاة الجماعة فرض عَيْنٍ على كل مكلف من الرجال، ويدل لذلك أيضًا قوله تعالى: ﴿ وَإِذَا كُنتَ فِيهِمْ فَأَقَمْتَ لَهُمُ الصَّلَاةَ فَلْتَقُمْ طَائِفَةٌ مِّنْهُم مَّعَكَ وَلْيَأْخُذُوا أَسْلِحَتَهُمْ فَإِذَا سَجَدُوا فَلْيَكُونُوا مِن وَرَائِكُمْ وَلْتَأْتِ طَائِفَةٌ أُخْرَىٰ لَمْ يُصَلُّوا فَلْيُصَلُّوا مَعَكَ وَلْيَأْخُذُوا حِذْرَهُمْ وَأَسْلِحَتَهُمْ ﴾ [النساء: ١٠٢].

مطالب مرتبط:

(۲۷۳۱) اگر شخصی از روی تنبلی و بدون عذر در خانه نماز بخواند، آیا نمازش درست است؟

صحیح این است که نمازش درست است ولی گناه‌‌کار است و اگر بر این کار پافشاری کند، وصف عدالت از او سلب می‌‌شود، ..

ادامه مطلب …

(۲۷۶۳) حکم ترک نماز جماعت در مسجد به دلیل دوری مسافت و شرایط سخت محیطی

اگر بر او بسیار سخت است اشکالی ندارد که در خانه‌‌اش نماز بخواند...

ادامه مطلب …

(۲۷۳۲) آیا ممکن است که نماز جماعت را همراه با خواهرانم در خانه به جای مسجد بخوانم؟

قول صحیح از اقوال اهل علم این است که جایز نیست نماز جماعت را در خانه‌‌ات بخوانی، بلکه واجب است به مسجد بروی...

ادامه مطلب …

(۲۷۸۳) حکم ترک نماز جمعه به‌خاطر منع کارفرما در محل کار

اگر از شهر دور هستید و اذان و اقامه را نمی‌‌شنوید جمعه بر شما واجب نیست زیرا معذور هستید و اگر نزدیک شهر هستید و صدای اذان را می‌‌شنوید در این صورت جمعه را می‌‌خوانید...

ادامه مطلب …

(۲۷۵۹) حکم اجابت اذان با وجود بلندگوها و دشواری رسیدن به مسجد در مناطق ناهموار

اگر راه مسجد ناهموار باشد و نمی‌‌توانند به مسجد برسند مگر با سختی زیاد یا اینکه نمی‌‌توانند به مسجد برسند مگر بعد از اینکه نماز جماعت تمام شود، در این حالت بر آن‌‌ها لازم نیست و نماز جماعت را در مکان خود بخوانند...

ادامه مطلب …

(۲۷۴۶) حکم ترک نماز جماعت به‌سبب اشتغال در نانوایی با وجود نزدیکی مسجد

بر تو واجب است که همراه جماعت در مساجد نماز بخوانی و جایز نیست که از آمدن به مسجد تخلف نموده مگر اینکه عذر شرعی داشته باشی و عذرهای شرعی نزد اهل علم مشخص است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه