سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

(۲۷۸۰) حکم ترک نماز جمعه برای کارمند شیفتی به سبب ضرورت شغلی

(۲۷۸۰) سوال: کارمندی است که به صورت شیفتی کار می‌‌کند و نماز جمعه از او فوت می‌‌شود و برخی اوقات بیش از دو جمعه پشت سر هم از او فوت می‌‌شود، آیا برای این کارمند رخصت وجود دارد؟ او به خاطر کم بودن شغل و اینکه این شغل منبع روزی‌‌اش است نمی‌‌تواند این کار را ترک کند.

جواب:

این کاری را که ذکر نمود بدون شک در آن دو فایده وجود دارد: فایده خصوصی و فایده‌‌ی عمومی.  

اما فایده‌‌ی خصوصی: ذکر نمود که این کار منبع رزقش است، در حالی که روزی از جانب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است و این شغل  یک سبب است.

دوم: در آن نوعی حفاظت از امنیت و مصلحتی که برای آن گذاشته شده وجود دارد و معلوم است که مردم اگر این مصلحت‌‌ها را نداشته باشند امنیت دچار اختلال می‌‌شود و چه بسا مصادر روزی در آن مکان اندک باشد و تنگایی در روزی حاصل شود. بنابراین در ترک نمودن نماز جمعه معذور باشد و با این کار گناه‌‌کار نمی‌‌شود. اما برای مسئولین شایسته است که کسانی را که به صورت شیفتی کار می‌‌کنند را به صورت چرخشی قرار دهند طوری که گروهی در این هفته نماز جمعه بخوانند و گروهی دیگر در هفته‌‌ی بعد نماز بخوانند و به همین صورت. زیرا این عدالت است تا اینکه انسان برای همیشه تارک نماز جمعه باقی نماند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إنه موظف يعمل بالورديات، وتفوته صلاة الجمعة، وقد يفوته أكثر من جمعتين متتاليتين. هل لهذا الموظف من رُخْصَةٍ؟ مع أنه لا يستطيع أن يترك هذا العمل؛ لقلة الوظائف وهي مصدر الرزق.

فأجاب رحمه الله تعالى هذا العمل الذي أشار إليه لا شك أن فيه فائدتين فائدة خاصة، وفائدة عامة.

أما الفائدة الخاصة فهي ما ذكر أنه مصدر رزقه، والرزق على الله -عز وجل، لكنه سبب.

والثانية: أن فيه حفظا للأمن وللمصلحة التي وجه إليها، ومعلوم أن الناس لو تخلوا عن هذه المصالح الحصل اختلال في الأمن، وربما يحصل ضيق في الرزق إذا كانت مصادر الرزق قليلة في البلد وعلى هذا فيكون معذورًا في ترك صلاة الجمعة، ولا يأثم بذلك، لكن ينبغي للمسؤولين عن هؤلاء الذين يشتغلون بالورديات كما قال السائل أن يجعلوا المسألة دورية، بحيث تكون طائفة منهم يُصَلُّون الجمعة في هذا الأسبوع، وطائفة أخرى يُصَلُّونَها في الأسبوع الثاني، وهكذا؛ لأن ذلك هو العدل، ولئلا يبقى الإنسان تاركًا لصلاة الجمعة دائما.

مطالب مرتبط:

(۲۷۷۰) حکم شرکت در جماعت همراه با منکرات

بهتر این است که با آن‌‌ها نماز بخوانید و آن‌‌ها به ترک نمودن این اموری بدعی سفارش کنید، حال اگر هدایت شدند، به نفع شما و آن‌‌ها است، اما اگر هدایت نشدند، به نفع شما و به ضرر آن‌‌ها است و در این صورت برای شما عذر وجود دارد که تنهایی نماز بخوانید....

ادامه مطلب …

(۲۷۴۸) حکم نماز جماعت در نمازخانه مؤسسه با وجود مسجد نزدیک

اگر این دانش آموزان به مسجد بروند و اهل مسجد از شلوغی با یکدیگر برخورد می‌‌کنند یا اینکه برخی در بازار سرگردان شوند و در مسجد نتوانند حضور یابند و اجتماع آن‌‌ها در این مکان بهتر و دورتر از تشویش است، نمازشان در این مکان بهتر از این است که به مسجد بروند و باعث اذیت، تشویش و فاصله انداختن و سرگردان شدن برخی در بازارها شوند..

ادامه مطلب …

(۲۷۸۲) ترک نماز جمعه به دلیل عدم اقامه در منطقه

باغ‌‌هایی که خارج از شهر هستند در آن جمعه واجب نیست منظورم این است که باغ‌‌هایی که از شهر دور هستند اما اگر نزدیک باشد بر آن‌‌ها واجب است که در مسجدی که نماز جمعه در آن برگزار می‌‌شود شرکت داشته و نماز جمعه را در آن برپا دارند....

ادامه مطلب …

(۲۷۴۳) حکم حدیث «یهادى بین الرجلین» درباره‌ی حضور بیمار در نماز جماعت

این دلالت بر حرص صحابه بر نماز جماعت دارد، تا جاییکه از آن‌‌ها کسانی بودند که هر چند عذر داشتند اما برای درک نمودن فضیلت آن خود را به سختی و با تلاش فراوان می‌‌رساندند و از جمله حرص آن‌‌ها بر نماز جماعت این بود که آن را در حالت بیماری رها نمی‌‌کردند تا جاییکه یکی از آن‌‌ها بین دو نفر از سمت راست و چپ تکیه می‌‌داد.

ادامه مطلب …

(۲۷۸۵) حکم ترک نماز جمعه به‌ سبب پرستاری از فرزند بیمار در مدت طولانی

مادامی که پسرت نیازمند وجودت همراهش بوده چیزی بر تو نیست چون نیاز مریض به پرستار از جمله چیزهایی است که وجوب نماز جمعه و جماعات را از پرستار ساقط می‌‌کند اما اگر امکان این وجود دارد که کسی در مدت رفتنت به نماز پرستاری او را بکند در این حالت نماز از تو ساقط نمی‌‌شود....

ادامه مطلب …

(۲۷۳۷) حکم ممانعت از نماز جماعت رانندگان

شایسته است برای این گروه که کارگرانی دارند و نزد آن‌‌ها کار می‌‌کنند، به آن‌‌ها اجازه‌‌ی رفتن به مساجد را بدهند، زیرا در این کار اجر و خیر زیادی وجود دارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه