دوشنبه 20 صفر 1448
۱۲ مرداد ۱۴۰۵
3 آگوست 2026

(۲۲۴۷) حکم طولانی کردن سجده‌ی آخر

(۲۲۴۷) سوال: حکم طولانی کردن سجده‌ی آخر از بقیه‌ی ارکان نماز برای دعا و استغفار در آن چیست؟

جواب:

طولانی کردن سجده‌ی آخر از سنت نمی‌باشد زیرا سنت این است که افعال نماز به هم نزدیک باشد یعنی رکوع، بالا آمدن از آن، سجود و نسشتن بین دو سجده همانطور که براء بن عازب رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ گفتند: «رَمَقْتُ الصَّلَاةَ مَعَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَوَجَدْتُ قِيَامَهُ، فَرَكْعَتَهُ، فَاعْتِدَالَهُ بَعْدَ رُكُوعِهِ، فَسَجْدَتَهُ، فَجَلْسَتَهُ بَيْنَ السَّجْدَتَيْنِ، فَسَجْدَتَهُ، فَجَلْسَتَهُ مَا بَيْنَ التَّسْلِيمِ، وَالِانْصِرَافِ قَرِيبًا مِنَ السَّوَاءِ»[۱] (نماز خواندن با رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را زیر نظر گرفتم. ایشان را چنین يافتم: قیامش سپس رکوعش سپس اعتدالش بعد از رکوعش سپس سجده سپس نشستن بین دو سجده‌اش سپس دوباره سجده‌اش سپس نشستن قبل از سلام دادن به طرفین؛ در حالی که میزان زمان [میان قرائت و تشهد با طمأنینه در رکوع و سجود و اعتدال بعد از آن‌ها] تقریباً نزدیک به هم بودند) و این افضل است و جای دعا غیر از سجده نیز وجود دارد و آن شتهد است رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هنگامی که به ابن مسعود رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ تشهد می‌آموخت گفت: «ثُمَّ لْيَتَخَيَّرْ مِنَ الدُّعَاءِ»[۲] (سپس هر دعایی که دارد را از الله درخواست کند) پس دعا، کم یا زیاد را بعد از تشهد قبل از سلام دادن قرار بده.


[۱] رواه البخاری (۷۹۲) و مسلم (۴۷۱).

[۲] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الإطالة في السجدة الأخيرة عن باقي أركان الصلاة للدعاء فيها والاستغفار؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الإطالة في السجدة الأخيرة ليست من السُّنة؛ لأن السُّنَّة أن تكون أفعال الصلاة متقاربة، الركوع، والرفع منه، والسجود والجلوس بين السجدتين، كما قال ذلك البراء بن عازب رضي الله عنه قال: رَمَقْتُ الصَّلَاةَ مَعَ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم، فَوَجَدْتُ قِيَامَهُ فَرَكْعَتَهُ، فَاعْتِدَالَهُ بَعْدَ رُكُوعِهِ، فَسَجْدَتَهُ، فَجَلْسَتَهُ بَيْنَ السَّجْدَتَيْنِ، فَسَجْدَتَهُ، فَجَلْسَتَهُ مَا بَيْنَ التَّسْلِيمِ وَالانْصِرَافِ، قَرِيبًا مِنَ السَّوَاءِ» هذا هو الأفضل، ولكن هناك محل للدعاء ا غير السجود، وهو التشهد فإن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- لما عَلَّمَ عبد الله بن مسعود رضي الله عنه التشهد قال: «ثم لِيَتَخَيَّر من الدعاء ما شاء» فليجعل الدعاء قل أو كثر بعد التشهد الأخير قبل أن يُسَلَّمَ.

مطالب مرتبط:

(۲۲۵۱) حکم ترتیب و انجام سجده در آیات سجده در نماز و غیر نماز

اگر انسان قرآن می‌خواند و همان آیه را دو یا سه یا بیشتر تکرار می‌کند پس اگر برای بار اولی سجده کرد برای تکرارهای دیگر کفایت می‌کند....

ادامه مطلب …

(۲۲۵۴) حکم مردی مسنی که نمی‌تواند بر زانوهایش سجده کند

اگر نمی‌تواند که با زانوهایش سجده کند پس برای سجود چهارزانو بشیند و در سجده خود را به زمین نزدیک کند  و این برایش کفایت می‌کند...

ادامه مطلب …

(۲۲۴۲) حکم دعا با آیات قرآنی در سجود نماز

برای انسان جایز است که در حالت سجود با دعاهای قرآنی اگر که قصد دعا دارد و نه قرائت، دعا کند اما اگر قصد قرائت دارد جایز نیست....

ادامه مطلب …

(۲۲۵۲) حکم پایین آمدن مو در موضع سجود بر پیشانی

من در این حالت مانعی نمی‌بینم زیرا که این مو به او وصل است و از اصل خلقتش می‌باشد ولی چیزی که جایز نیست این است که بعضی از جهال انجام می‌دهند...

ادامه مطلب …

(۲۲۴۹) حکم تبعیت نکردن از امام در سجده‌ی تلاوت

اگر عمدا آن را ترک کند نماز باطل است زیرا از عمدا با امام مخالف کرده است اما اگر از سهوا آن ترک کند یا از آن غافل شود یا فاصله‌ی دوری داشته باشد (که نشنود) پس چیزی بر گردنش نیست....

ادامه مطلب …

(۲۲۴۴) حکم دعا مربوط به امور دنیوی در سجود نماز

بله برای انسان جایز است که در نمازش، در سجود یا در تشهد آخر، به اموری از امور دنیا دعا کند ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه