(۲۲۴۶) صحت دعای «اللهم اغفر لی خطیئتی و جهلی و إسرافی فی امری» در سجده نماز

(۲۲۴۶) سوال: در کتابی خواندم که در سجده بعد از سبحان ربی الأعلی گفته می‌شود: اللهم اغفر لی خطیئتی و جهلی و إسرافی فی امری، آیا این دعا صحیح است؟

جواب:

این دعا صحیح است ولی این که فقط در سجود باشد، این چنین نیست بلکه در سجود و غیر سجود می‌باشد و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که فرموده است: «أقرب ما یکون العبد من ربه و هو ساجد»[۱] (نزدیک‌ترین حالت بنده به پروردگارش در حالی است که در سجده باشد) و فرموده است: «أَمَّا السُّجُودُ فَاجْتَهِدُوا فِي الدُّعَاءِ، فَقَمِنٌ أَنْ يُسْتَجَابَ لَكُمْ»[۲]. (در وقت سجود بسیار دعا کنید که در این صورت سزاوار است که مورد اجابت قرار گیرید) یعنی جایی که دعای شما استجابت می‌شود زیرا که نزدیک‌ترین حالت بنده به پروردگارش در حالت سجده است. پس اگر هنگامی که سجده کردی و گفتی: سبحان ربی الأعلی را یک بار گفتی پس واجب را انجام دادی و پایین‌ترین درجه‌ی کمالش سه بار گفتن است و اگر آن را ده بار گفتی، خوب است و اگر همراه آن گفتی: {سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي}[۳] (پروردگارا تو پاک و منزهی و تو را ستایش می‌کنم، بارالهی مرا ببخشای) خوب است زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در رکوع و سجودش این را بسیار می‌گفت و همچنین اگر همراه آن این دعا را زیاد کردی نیز خوب است: «سُبُّوحٌ قُدُّوسٌ، رَبُّ الْمَلَائِكَةِ وَالرُّوحِ»[۴] (بسیار پاک منزه پروردگار ملائکه و جبرئیل) زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در رکوع و سجودش می‌گفته است.

سپس هر آنچه از امور دنیا و آخرت می‌خواهی را از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بخواه حتی اگر در امور دنیا باشد در نمازت به آن دعا کن زیرا که خود دعا عبادت است حال اگر متعلق به امر دنیا یا آخرت باشد تا زمانی که دعا به گناه نباشد پس در نماز و غیر نماز به هر آنچه می‌خواهی دعا کن.

و قول بعضی از اهل علم که می‌گویند: در نماز به امور مختص دنیا دعا نمی‌شود و این قولی ضعیف است زیرا که خود دعا عبادت است و کاری به دعایی که می‌شود ندارد مگر این که به گناه باشد پس اگر انسان به گناه دعا کند حرام است و برایش استجابت نمی‌شود.

[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت

[۳] رواه ابن ماجه (۸۸۹).

[۴] تخریج آن گذشت.

تعداد بازدید: 48

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: قرأت في كتاب أن هناك دعاء يقال في السجود بعد سبحان ربي الأعلى، وهو: اللهم اغفر لي خطيئتي، وجهلي، وإسرافي في أمري، فهل هذا الدعاء صحيح؟

فأجاب رحمه الله تعالى: هذا الدعاء صحيح، لكن كونه في السجود فقط: لا، بل هذا يقال في السجود وغير السجود، وقد ثبت عن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- أنه قال: «أقرب ما يكون العبد من ربه وهو ساجد» وأنه قال: «وأما السجود فأكثروا فيه من الدعاء، فَقَمِنٌ أن يستجاب لكم» أي: حري أن يستجاب لكم، لأن العبد أقرب ما يكون من ربه وهو ساجد. فأنت إذا سبحت الله قلت: سبحان الأعلى مرة واحدة أتيت ربي بالواجب، وأدنى الكمال ثلاث، وإن زدت إلى عشر فحسن، وإن قلت مع ذلك: «سبحانك اللهم ربنا وبحمدك، اللهم اغفر لي» فحسن، لأن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم – كان يُكْثِرُ أن يقولها في سجوده وركوعه، وإن زدت مع ذلك: «سبوح قدوس رب الملائكة والروح» فحسن؛ لأن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم كان يقول ذلك في ركوعه وسجوده.

ثم ادع الله تعالى بما شئت من أمور الدين وأمور الدنيا، حتى أمور الدنيا لك أن تدعو الله بها في صلاتك؛ لأن الدعاء نفسه عبادة، سواء دعوت بأمرٍ يتعلق بالدنيا، أو دعوت بأمر يتعلق بالآخرة، ما لم يكن إنما، فادع الله تعالى بما شئت في صلاتك وفي غير صلاتك.

وأما قول بعض أهل العلم: إنه لا يدعو في صلاته بما يختص بالدنيا، فقول ضعيف؛ لأن الدعاء نفسه عبادة، ولا علاقة للمدعو به إلا أن يكون إثما، فإن دعا الإنسان بإثم فإنه حرام عليه ولا يستجاب له.