(۱۸۸۱) سوال: پیش ما اذان مکه و ریاض در رادیو پخش می‌شود و اگر شخصی آن را از رادیو بشنود جایز است که جواب دهد؟ و زمانی که اذان را تمام کرد دعای بعد از اذان را بگوییم؟

جواب:

اگر اذانی است که به صورت مستقیم پخش می‌شود که یعنی برای نماز داده ‌می‌شود پس این جواب داده ‌می‌شود به خاطر عموم قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که می‌فرماید: «إِذَا سَمِعْتُمُ النِّدَاءَ، فَقُولُوا مِثْلَ مَا يَقُولُ الْمُؤَذِّنُ»[۱] (هنگامی که اذان را شنیدید پس مثل آنچه مؤذن می‌گوید، بگویید) مگر این که فقها می‌گویند اذان نمازی را که خوانده است دیگر جواب نمی‌دهد.

اما اگر اذانی است که به ضبط شده است و اذانی نیست در وقت گفته شود یعنی به صورت مستقیم نیست پس این جواب داده نمی‌شود زیرا در حقیقت این اذان نیست بلکه چیزی است که از اذانی که گذشته می‌شنویم.

[۱] رواه البخاری (۶۱۱) و مسلم (۳۸۳).