پنج‌شنبه 25 جمادی‌الاول 1448
۱۴ آبان ۱۴۰۵
5 نوامبر 2026

(۱۸۹۶) حکم زیاد کردن الفاظ در اذان

(۱۸۹۶) سوال: حکم زیاد کردن چیزی در اذان چیست؟

جواب:

اذان عبادتی است که با اذکار مخصوصی مشروعیت یافته است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم با اقرارش آن را بر امتش بیان کرده است پس برای انسان جایز نیست که از حدود الله تجاوز کند و یا چیزی را از نزد خود که از نص ثابت نگشته است به آن زیاد کند و اگر چنین کند مردود می‌باشد زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «من أحدث فی أمرنا هذا ما لیس منه، فهو رد، وفی لفظ: من عمل عملا لیس علیه أمرنا فهو رد»[۱] (کسی که در امر ما چیزی جدیدی پدید آورد که از آن نباشد مردود است، و در لفظ دیگری آمده است: کسی که عملی انجام دهد که امر ما بر آن نباشد پس آن مردود است) و اگر انسان چیزی را در اذان زیاد بکند که در نص نیامده است و آن‌چیزی که زیاد کرده است خارج از چیزی است که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بر آن بوده است و شرع همانگونه که نزد همه‌ی مسلمین معلوم است توقیفی است و از جانب الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است پس چیزی که بر ما واجب با آن عبادت کنیم این است که مستحبات را مستحب و واجبات را به آن ملزم باشیم و چیزی که شرع نیاورده است پس ما نباید از البه و رسولش با  زیاد و کم کردن آن پیشی بگیریم.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الزيادة في الأذان؟

فأجاب رحمه الله تعالى: الأذان عبادة مشروعة بأذكار مخصوصة، بينها النبي صلى الله عليه وسلم لأمته بإقراره لها، فلا يجوز للإنسان أن يَتَعَدَّى حدود الله تعالى فيها، أو يزيد فيها شيئًا. من عنده لم يثبت فيه النص، فإن فعل كان ذلك مردودا عليه، لأن النبي صلى الله عليه وسلم يقول: «من أحدث في أمرنا هذا ما ليس منه فهو رد» وفي لفظ: «من عمل عملا ليس عليه أمرنا فهو رد» وإذا زاد الإنسان في الأذان شيئًا لم يرد به النص، بل لم يثبت به النص كان خارجا عما عليه النبي صلى الله عليه وسلم فيما زاده، والشرع كما يعلم جميع المسلمين تَوْقِيفِيٌّ يُتَلَقَّى من الشارع، فما جاء به الشرع وجب علينا التعبد به استحبابًا في المستحبات وإلزاما في الواجبات، وما لم يرد به الشرع فليس لنا أن نتقدم بين يدي الله ورسوله بزيادة فيه أو نقص.

مطالب مرتبط:

(۱۸۸۹) حکم قول: “لااله الا الله” مأمومین یا نمازگزاران بعد از اقامه‌ی نماز

بعضی از اهل علم گفته‌اند که اقامه نیز مانند اذان جواب داده می‌شود....

ادامه مطلب …

(۱۸۶۷) حکم پخش اذان ضبط شده در هنگام دخول وقت نماز

اعتماد به اذان ضبط شده جایز نیست زیرا که صوت ضبط شده صوت مؤذن به صورت مستقیم نیست بلکه حکایت از صوت اوست و چه بسا او مرده باشد و اذان عبادتی است که ذات آن مراد است...

ادامه مطلب …

(۱۸۷۴) حکم تاخیر اذان عشا در ماه رمضان

تأخیر اذان عشا از تقدیمش افضل است زیرا که نماز عشا تأخیرش افضل است مگر این که همراه با مشقت باشد و در نیم ساعت تأخیر مشقتی برای مردم نیست و بلکه برای راحتیشان می‌باشد.....

ادامه مطلب …

(۱۸۹۲) حکم صلوات بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بلافاصله بعد از اذان

شکی نیست که بدعت است و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده است...

ادامه مطلب …

(۱۸۴۹) آیا اذان دادن بدون وضو است؟

بله برای مؤذن جایز که بدون وضو اذان بگوید زیرا که شرط صحت اذان نیست بلکه علما گفته‌اند: اذان کسی که جنب باشد نیز صحیح است اگر که مناره خارج از مسجد باشد ولی آن را مکروه دانسته‌اند...

ادامه مطلب …

(۱۸۹۳) حکم صلوات بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم قبل و بعد اذان

صلوات قبل از اذان بر رسول الله مشروع نیست ولی تبعیت از مؤذن در هر وقت مشروع است و صلوات بر رسول الله بعد اذان مستحب است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه