پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۱۸۶۷) حکم پخش اذان ضبط شده در هنگام دخول وقت نماز

(۱۸۶۷) سوال: امام روستای ما اذان ضبط شده در هنگام دخول وقت پخش می‌کند و بعد ضبط را خاموش می‌کند و نماز اقامه می‌کند آیا این صحیح است؟

جواب:

این صحیح نیست یعنی اعتماد به اذان ضبط شده جایز نیست زیرا که صوت ضبط شده صوت مؤذن به صورت مستقیم نیست بلکه حکایت از صوت اوست و چه بسا او مرده باشد و اذان عبادتی است که ذات آن مراد است به خاطر این قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که می‌فرماید:«لَوْ يَعْلَمُ النَّاسُ مَا فِي النِّدَاءِ، وَالصَّفِّ الْأَوَّلِ ثُمَّ لَمْ يَجِدُوا إِلَّا أَنْ يَسْتَهِمُوا عَلَيْهِ لَاسْتَهَمُوا»[۱] (اگر مردم بدانند چه ثوابی در اذان گفتن و صف اول است سپس آن را نمی‌یافتند مگر با قرعه پس قرعه می‌افکندند) یعنی راهی برای رسیدن آن جز با قرعه نبود پس حتما قرعه می‌انداختند  و این دلیل بر فضیلت اذان می‌دهد و شنیدن از ضبط فرقی با این ندارد که کسی بگوید: به سمت نماز بیاید زیرا که در این مکان اذانی که با آن عبادت می‌شود بجا نیامده است.

و برای همین می‌گوییم این عمل صحیح نیست برائت ذمه از گفتن اذان مشروع صورت نمی‌گیرد و سبحان الله که شیطان عقول بنی آدم را به بازی می‌گیرد و الا چه فرقی بین صدای ضبط شده است که بعد از آن که به برق زدن دستگاه پخش شود و این مردی از مسلمانان بایستاد و اذان بگوید؟ چه فرقی دارد؟ اذان صحیح حتی برای کسی که به بلوغ نرسیده باشد ولی عجز و شیطان انسان را به بازی می‌گیرد از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ سلامتی و عافیت را خواستاریم.


[۱] رواه البخاری (۶۱۵) و مسلم (۴۳۷).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: عندنا إمام بالقرية يضع شريطا مسجلا فيه الأذان، ويشغله عند دخول وقت الصلاة، وبعد ذلك يغلق المسجل ويقيم الصلاة. هل هذا صحيح؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: هذا ليس بصحيح -أعني: الأذان من مسجل – ولا يجوز الاعتماد عليه، لأن صوت المسجل ليس صوت مؤذن يباشر الأذان، وإنما هو حكاية صوت مؤذن ربما يكون قد مات، والأذان عبادة مقصودة بذاتها، لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «لو يعلم الناس ما في النداء والصف الأول، ثم لم يجدوا إلا أن يستهموا عليه لاستهموا» يعني: ثم لم يجدوا سبيلا إلى الوصول إليه إلا بالقرعة لاقترعوا على ذلك، وهذا يدل على فضيلة الأذان، وكونه يسمع من مسجل لا فرق بينه وبين أن يقال: حان وقت الصلاة، لأنه لم يقم الأذان المتعبد به في هذا المكان.

وعلى هذا فنقول: إن هذا العمل لا يصح ولا تبرأ به الذمة في إقامة الأذان المشروع، وسبحان الله أن يلعب الشيطان بعقول بني آدم، وإلا فما الفرق بين أن يؤتى بالمسجل ثم يفتح عليه الكهرباء ثم يشغل، أو رجل من المسلمين يقف ويؤذن؟ أي فرق؟ والأذان يصح حتى ممن لم يَبْلُغ، لكن العجز والشيطان يلعب ببني آدم، نسأل الله السلامة والعافية.

مطالب مرتبط:

(۱۸۶۶) حکم پخش اذان از طریق صوت ضبط شده

جایز نیست زیرا که اذان عبادت است و واجب است که انسان با عبادت را بجا آورد بر حسب آنچیزی که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد شده است و با خود انسان بجا می‌آید و ضبط نمی‌شود...

ادامه مطلب …

(۱۸۵۶) حکم اذان و اقامه در حالت تنهایی

اذان و اقامه برای منفرد سنت است و واجب نیست زیرا که نزد او کسی نیست که با اذان به او ندا بزند...

ادامه مطلب …

(۱۸۶۰)حکم جماعتی در مسجد که در بعضی از نماز‌ها به اذان مسجد دیگر اکتفا می‌کنند

جایز است هنگامی که صدای مؤذن را می‌شنوند هرچند که در همسایگی آنها نباشد اما در مسجدی همیشه در آن نماز جماعت برپا می‌شود و مؤذنی ندارد غیر معمول و غیر متعارف است...

ادامه مطلب …

(۱۸۷۹) هنگام ورود به مسجد و شنیدن اذان، چه کاری افضل‌تر است؟

اگر روز جمعه بود و وارد شدی و مؤذن اذان دوم را می‌داد پس تحیه‌ی مسجد را بخوان تا این که قبل از شروع خطبه آن را به پایان برسانی یا بعد از شروع خطبه تمام شود ولی چیز زیادی از آن نگذشته است.....

ادامه مطلب …

(۱۸۷۸) حکم اذان دادن موذن در هنگام تاخیر امام

برای مؤذن حلال نمی‌باشد تا امام حضور نیافته است اقامه کند و اگر قبل از حضور امام اقامه کرد پس حرامی را مرتکب شده و گناه کار است.....

ادامه مطلب …

(۱۸۶۵) حکم تکرار الفاظ اذان هنگام پخش از رادیو

اگر اذان به صورت مستقیم پخش می‌شود بله، کلمات اذان را تکرار بکن، و اگر به صورت ضبط شده است این کار را نکن زیرا که ضبط، اذان نیست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه