پنج‌شنبه 28 ربیع‌الاول 1448
۱۹ شهریور ۱۴۰۵
10 سپتامبر 2026

(۱۸۶۷) حکم پخش اذان ضبط شده در هنگام دخول وقت نماز

(۱۸۶۷) سوال: امام روستای ما اذان ضبط شده در هنگام دخول وقت پخش می‌کند و بعد ضبط را خاموش می‌کند و نماز اقامه می‌کند آیا این صحیح است؟

جواب:

این صحیح نیست یعنی اعتماد به اذان ضبط شده جایز نیست زیرا که صوت ضبط شده صوت مؤذن به صورت مستقیم نیست بلکه حکایت از صوت اوست و چه بسا او مرده باشد و اذان عبادتی است که ذات آن مراد است به خاطر این قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که می‌فرماید:«لَوْ يَعْلَمُ النَّاسُ مَا فِي النِّدَاءِ، وَالصَّفِّ الْأَوَّلِ ثُمَّ لَمْ يَجِدُوا إِلَّا أَنْ يَسْتَهِمُوا عَلَيْهِ لَاسْتَهَمُوا»[۱] (اگر مردم بدانند چه ثوابی در اذان گفتن و صف اول است سپس آن را نمی‌یافتند مگر با قرعه پس قرعه می‌افکندند) یعنی راهی برای رسیدن آن جز با قرعه نبود پس حتما قرعه می‌انداختند  و این دلیل بر فضیلت اذان می‌دهد و شنیدن از ضبط فرقی با این ندارد که کسی بگوید: به سمت نماز بیاید زیرا که در این مکان اذانی که با آن عبادت می‌شود بجا نیامده است.

و برای همین می‌گوییم این عمل صحیح نیست برائت ذمه از گفتن اذان مشروع صورت نمی‌گیرد و سبحان الله که شیطان عقول بنی آدم را به بازی می‌گیرد و الا چه فرقی بین صدای ضبط شده است که بعد از آن که به برق زدن دستگاه پخش شود و این مردی از مسلمانان بایستاد و اذان بگوید؟ چه فرقی دارد؟ اذان صحیح حتی برای کسی که به بلوغ نرسیده باشد ولی عجز و شیطان انسان را به بازی می‌گیرد از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ سلامتی و عافیت را خواستاریم.


[۱] رواه البخاری (۶۱۵) و مسلم (۴۳۷).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: عندنا إمام بالقرية يضع شريطا مسجلا فيه الأذان، ويشغله عند دخول وقت الصلاة، وبعد ذلك يغلق المسجل ويقيم الصلاة. هل هذا صحيح؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: هذا ليس بصحيح -أعني: الأذان من مسجل – ولا يجوز الاعتماد عليه، لأن صوت المسجل ليس صوت مؤذن يباشر الأذان، وإنما هو حكاية صوت مؤذن ربما يكون قد مات، والأذان عبادة مقصودة بذاتها، لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «لو يعلم الناس ما في النداء والصف الأول، ثم لم يجدوا إلا أن يستهموا عليه لاستهموا» يعني: ثم لم يجدوا سبيلا إلى الوصول إليه إلا بالقرعة لاقترعوا على ذلك، وهذا يدل على فضيلة الأذان، وكونه يسمع من مسجل لا فرق بينه وبين أن يقال: حان وقت الصلاة، لأنه لم يقم الأذان المتعبد به في هذا المكان.

وعلى هذا فنقول: إن هذا العمل لا يصح ولا تبرأ به الذمة في إقامة الأذان المشروع، وسبحان الله أن يلعب الشيطان بعقول بني آدم، وإلا فما الفرق بين أن يؤتى بالمسجل ثم يفتح عليه الكهرباء ثم يشغل، أو رجل من المسلمين يقف ويؤذن؟ أي فرق؟ والأذان يصح حتى ممن لم يَبْلُغ، لكن العجز والشيطان يلعب ببني آدم، نسأل الله السلامة والعافية.

مطالب مرتبط:

(۱۸۴۶) مؤذنی است که اذان شرعی را خوب نمی‌گوید، راهنمایی شما چیست؟

در واقع سوال کننده بیان نکرد که کدام همزه را حذف می‌کند و من نمی‌دانم که همزه‌ی اول (أشهد) منظورش می‌باشد؟

ادامه مطلب …

(۱۸۶۹) حکم التفات به راست و چپ هنگام گفتن دو حی علی در اذان

من در این مسئله توقف می‌کنم زیرا که مشروعیت التفات به خاطر رسیدن صدای اذان به چپ و راست است و اگر انسان به بلندگوها اذان بگوید صدا از یک جا در می‌آید و تفاوتی ندارد که التفات بکند یا نه....

ادامه مطلب …

(۱۸۹۵) بیان بعضی از بدعت‌های موذنین

این قطعا قول مبتدعی است و برای مؤذن جایز نیست که بدعتی را به صورت عادت بگیرد و همچنین نباید بعضی اوقات نیز آن را بگوید زیرا از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و خلفای راشدین و صحابه‌ی هدایت یافته وارد نشده است...

ادامه مطلب …

(۱۸۴۰) حکم نماز بدون اذان

(۱۸۴۰) سوال: بارک الله فیکم حکم نماز بدون اذان چیست؟ جواب: نماز با اذان ندادن باطل نمی‌شود زیرا که اذان دادن خارج از آن است اما اگر در بلدی می‌باشی و اهل آنجا اذان می‌گویند برای تو کفایت می‌کند و اگر خارج بلد می‌باشی پس برای خود و کسی که همراهت می‌باشد اذان بگو زیرا […]

ادامه مطلب …

(۱۸۷۰) حکم تغنی در اذان

اگر تغنی معنی را تغییر دهد جایز نیست و اگر معنی را تغییر ندهد مکروه است...

ادامه مطلب …

(۱۸۹۲) حکم صلوات بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بلافاصله بعد از اذان

شکی نیست که بدعت است و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه