پنج‌شنبه 25 جمادی‌الاول 1448
۱۴ آبان ۱۴۰۵
5 نوامبر 2026

(۱۸۶۷) حکم پخش اذان ضبط شده در هنگام دخول وقت نماز

(۱۸۶۷) سوال: امام روستای ما اذان ضبط شده در هنگام دخول وقت پخش می‌کند و بعد ضبط را خاموش می‌کند و نماز اقامه می‌کند آیا این صحیح است؟

جواب:

این صحیح نیست یعنی اعتماد به اذان ضبط شده جایز نیست زیرا که صوت ضبط شده صوت مؤذن به صورت مستقیم نیست بلکه حکایت از صوت اوست و چه بسا او مرده باشد و اذان عبادتی است که ذات آن مراد است به خاطر این قول رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که می‌فرماید:«لَوْ يَعْلَمُ النَّاسُ مَا فِي النِّدَاءِ، وَالصَّفِّ الْأَوَّلِ ثُمَّ لَمْ يَجِدُوا إِلَّا أَنْ يَسْتَهِمُوا عَلَيْهِ لَاسْتَهَمُوا»[۱] (اگر مردم بدانند چه ثوابی در اذان گفتن و صف اول است سپس آن را نمی‌یافتند مگر با قرعه پس قرعه می‌افکندند) یعنی راهی برای رسیدن آن جز با قرعه نبود پس حتما قرعه می‌انداختند  و این دلیل بر فضیلت اذان می‌دهد و شنیدن از ضبط فرقی با این ندارد که کسی بگوید: به سمت نماز بیاید زیرا که در این مکان اذانی که با آن عبادت می‌شود بجا نیامده است.

و برای همین می‌گوییم این عمل صحیح نیست برائت ذمه از گفتن اذان مشروع صورت نمی‌گیرد و سبحان الله که شیطان عقول بنی آدم را به بازی می‌گیرد و الا چه فرقی بین صدای ضبط شده است که بعد از آن که به برق زدن دستگاه پخش شود و این مردی از مسلمانان بایستاد و اذان بگوید؟ چه فرقی دارد؟ اذان صحیح حتی برای کسی که به بلوغ نرسیده باشد ولی عجز و شیطان انسان را به بازی می‌گیرد از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ سلامتی و عافیت را خواستاریم.


[۱] رواه البخاری (۶۱۵) و مسلم (۴۳۷).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: عندنا إمام بالقرية يضع شريطا مسجلا فيه الأذان، ويشغله عند دخول وقت الصلاة، وبعد ذلك يغلق المسجل ويقيم الصلاة. هل هذا صحيح؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: هذا ليس بصحيح -أعني: الأذان من مسجل – ولا يجوز الاعتماد عليه، لأن صوت المسجل ليس صوت مؤذن يباشر الأذان، وإنما هو حكاية صوت مؤذن ربما يكون قد مات، والأذان عبادة مقصودة بذاتها، لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «لو يعلم الناس ما في النداء والصف الأول، ثم لم يجدوا إلا أن يستهموا عليه لاستهموا» يعني: ثم لم يجدوا سبيلا إلى الوصول إليه إلا بالقرعة لاقترعوا على ذلك، وهذا يدل على فضيلة الأذان، وكونه يسمع من مسجل لا فرق بينه وبين أن يقال: حان وقت الصلاة، لأنه لم يقم الأذان المتعبد به في هذا المكان.

وعلى هذا فنقول: إن هذا العمل لا يصح ولا تبرأ به الذمة في إقامة الأذان المشروع، وسبحان الله أن يلعب الشيطان بعقول بني آدم، وإلا فما الفرق بين أن يؤتى بالمسجل ثم يفتح عليه الكهرباء ثم يشغل، أو رجل من المسلمين يقف ويؤذن؟ أي فرق؟ والأذان يصح حتى ممن لم يَبْلُغ، لكن العجز والشيطان يلعب ببني آدم، نسأل الله السلامة والعافية.

مطالب مرتبط:

(۱۸۴۱) حکم نماز بدون اذان و إقامه

اذان و اقامه برای جماعت واجب است و یکی از آنها این دو را انجام ندهد همه گناه کار هستند و اگر یکی آنها را انجام دهد مثلا در بلدی صدای اذان را می‌شنوند پس اذان برای آن بلد کفایت می‌کند...

ادامه مطلب …

(۱۸۴۳) حکم گفتن اذان در جهت غیر قبله چیست؟

اذان آن صحیح می‌باشد‌ زیرا که شرط صحت اذان رو به قبله بودن نیست....

ادامه مطلب …

(۱۸۹۰) حکم گفتن دعای بعد از اذان در بلندگو

بله اشکال دارد زیرا که اگر آن را در بلندگو بگوید مانند اذان می‌شود و این امر در عهد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و خلفای راشدین معروف نبوده است و از بدعتی است که از آن نهی شده است....

ادامه مطلب …

(۱۸۷۳) حکم اختلافات موذنین در بیان طلوع فجر ماه رمضان

مادامی که فجر آشکار نشده است انسان می‌تواند بخورد و بیاشامد ولی الان مشکل این است که در شهرها و روستاها برق وجود دارد و امکان درک طلوع فجر در ابتدای آن وجود ندارد برای این که نور وجود دارد پس احتیاط آن است که انسان از خوردن و نوشیدن بر اساس تقویم دست بکشد....

ادامه مطلب …

(۱۸۶۰)حکم جماعتی در مسجد که در بعضی از نماز‌ها به اذان مسجد دیگر اکتفا می‌کنند

جایز است هنگامی که صدای مؤذن را می‌شنوند هرچند که در همسایگی آنها نباشد اما در مسجدی همیشه در آن نماز جماعت برپا می‌شود و مؤذنی ندارد غیر معمول و غیر متعارف است...

ادامه مطلب …

(۱۸۴۶) مؤذنی است که اذان شرعی را خوب نمی‌گوید، راهنمایی شما چیست؟

در واقع سوال کننده بیان نکرد که کدام همزه را حذف می‌کند و من نمی‌دانم که همزه‌ی اول (أشهد) منظورش می‌باشد؟

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه