پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۱۸۷۳) حکم اختلافات موذنین در بیان طلوع فجر ماه رمضان

(۱۸۷۳) سوال: در ماه رمضان بین امامان مساجد در بیان طلوع فجر اختلاف است با وجود این که در این مساجد تقویم اذان که از علمای فلکیین و معتمدین وزارت اوقاف و ارشاد تنظیم شده است ولی برخی امامان از این تقویم پیروی نمی‌کنند و فقط در مورد نماز فجر اینگونه است و ۱۵ دقیقه از تقویم دیرتر اذان می‌گویند برای این طلوع فجر را به خاطر اسباب زیر مشاهده نمی‌کنند: نور چراغ‌ها، نصیحت شما برای اینها چیست؟ و نظر شما در مورد علمای فلکیین چیست؟ جزاکم الله خیرا

جواب:

بدون شک علمای فلک در علم فلک علم دارند ولی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {لَكُمۡۚ وَكُلُوا۟ وَٱشۡرَبُوا۟ حَتَّىٰ یَتَبَیَّنَ لَكُمُ ٱلۡخَیۡطُ ٱلۡأَبۡیَضُ مِنَ ٱلۡخَیۡطِ ٱلۡأَسۡوَدِ مِنَ ٱلۡفَجۡرِۖ} [سوره البقرة: ۱۸۷] (و بخورید و بیاشامید، تا رشتۀ سپید صبح از رشتۀ سیاه (شب) برای شما آشکار شود) مادامی که فجر آشکار نشده است انسان می‌تواند بخورد و بیاشامد ولی الان مشکل این است که در شهرها و روستاها برق وجود دارد و امکان درک طلوع فجر در ابتدای آن وجود ندارد برای این که نور وجود دارد پس احتیاط آن است که انسان از خوردن و نوشیدن بر اساس تقویم دست بکشد و اما برای نماز احتیاط می‌شود و عجله نمی‌شود و الحمد لله انتظار برای نماز تا دخول وقت محقق گردد تأخیر از اول وقت محسوب نمی‌شود.

پس احتیاط برای روزه این است براساس تقویم دست از خوردن کشید و برای نماز احتیاط این است که تأخیر شود تا فجر آشکار گردد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: في شهر رمضان يتم الاختلاف بين أئمة المساجد في بيان طلوع الفجر، مع العلم بأنه يوجد بهذه المساجد تقويم للأذان من قبل علماء فلكيين ومعتمدين من قبل وزارة الأوقاف والإرشاد، ولكن بعض الأئمة لا يتبعون هذا التقويم، وخاصة في صلاة الفجر فقط، حيث يؤخرون الأذان بمعدل ما يزيد على ربع ساعة عن وقت التقويم، مع العلم بأنه لا يشاهد طلوع الفجر للأسباب التالية، وهي أنوار الكهرباء، فما نصيحتكم لمثل هؤلاء؟ وما هي وجهة نظركم في علماء الفلك مأجورين؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا شك أن علماء الفلك عندهم علم في الفلك، ولكن الله عز وجل قال: ﴿ وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ ﴾ [البقرة: ۱۸۷] فما دام الفجر لم يتبين فإن للإنسان أن يأكل ويشرب، ولكن المشكلة الآن أن من كان في المدن أو القرى التي فيها الكهرباء لا يمكن أن يدرك طلوع الفجر من أول ما يطلع، لوجود الأضواء، فالاحتياط أن يمتنع الإنسان عن الأكل والشرب إذا حل وقت الفجر حسب التوقيت، أما الصلاة فيحتاط لها، بمعنى أنه لا يبادر بالصلاة، ينتظر، والحمد الله فانتظاره للصلاة من أجل أن يتحقق دخول الوقت لا يُعَدُّ تأخيرًا للصلاة عن أول وقتها.

فيكون الاحتياط من جهة الصوم أن تُمسك حسب التقويم، ومن جهة الصلاة الاحتياط أن تُؤَخِّر حتى يتبين لك الفجر.

مطالب مرتبط:

(۱۸۴۳) حکم گفتن اذان در جهت غیر قبله چیست؟

اذان آن صحیح می‌باشد‌ زیرا که شرط صحت اذان رو به قبله بودن نیست....

ادامه مطلب …

(۱۸۹۶) حکم زیاد کردن الفاظ در اذان

اذان عبادتی است که با اذکار مخصوصی مشروعیت یافته است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم با اقرارش آن را بر امتش بیان کرده است پس برای انسان جایز نیست که از حدود الله تجاوز کند و یا چیزی را از نزد خود که از نص ثابت نگشته است به آن زیاد کند...

ادامه مطلب …

(۱۸۷۶) زمان شرعی بین اذان و اقامه براي هر نماز چقدر است؟

شرعا وقت مشخصی ندارد ولی شتاب کردن برای نماز در اول وقتش افضل است مگر در دو مورد: نماز عشا اگر تأخیر آن برای مردم مشقت نباشد و نماز ظهر در هنگامی که گرمایی شدیدی باشد.....

ادامه مطلب …

(۱۸۹۷) حکم خروج از مسجد بعد از اذان

بله جایز است برای بیدار کردن ایشان برای نماز بعد از اذان از مسجد خارج شود و سپس برای نماز با جماعت برگردد...

ادامه مطلب …

(۱۸۵۴) حکم گفتن اقامه در نماز زنان

این مسئله بین علما اختلاف است که آیا اقامه برای جماعت زنان مشروع است یا خیر؟ و نزدیکتر آن است که مشروع است...

ادامه مطلب …

(۱۸۸۸) حکم فرستادن درود بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بعد از اذان

صلوات بر وجه مشروع بعد از اذان سنت است و شایسته است که انسان بعد از این از اذان تبعیت کرد بگوید: (اللهم صل علی محمد و علی آل محمد، اللَّهُمَّ رَبَّ هَذِهِ الدَّعْوَةِ التَّامَّةِ، وَالصَّلَاةِ الْقَائِمَةِ، آتِ مُحَمَّدًا الْوَسِيلَةَ وَالْفَضِيلَةَ، وَابْعَثْهُ مَقَامًا مَحْمُودًا الَّذِي وَعَدْتَهُ، إنك لا تخلف الميعاد).....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه