جمعه 18 شعبان 1447
۱۷ بهمن ۱۴۰۴
6 فوریه 2026

(۱۶۲۷) اگر شخصی کسالت داشته باشد یا دیر از خواب بیدار شود و ترس آن داشته باشد که وقت نماز خارج شود، باید آب را گرم کند یا تیمم انجام دهد؟

(۱۶۲۷) سوال: اگر شخصی کسالت داشته باشد یا دیر از خواب بیدار شود و ترس آن داشته باشد که وقت نماز خارج شود، باید آب را گرم کند یا تیمم انجام دهد؟

جواب:

واجب است که آب را گرم کند حتی اگر ترس از آن داشته باشد که وقت نماز خارج شود؛ زیرا کسی‌ که از خواب بر می‌خیزد، وقت نماز برای او از همان زمان بیدار شدن شروع می‌شود، نه از وقت دخول وقت نماز؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «مَن نَسِيَ صَلَاةً، أو نَامَ عَنهَا، فَکَفَّارَتُهَا أن يُصَلّیَهَا إذا ذَكَرَهَا»[۱] : (هرگاه کسی ‌که نمازی را فراموش کرد یا در وقت ادای آن به خواب رفت، کفاره‌اش این است که هرگاه به یاد آورد، آن نماز را ادا کند). بنابراین وقت نماز برای کسی که فراموش کرده را از زمانی که به یاد بیاورد قرار داد و برای کسی که از خواب بیدار شود نیز زمان بیدار شدن را وقت نماز دانست.

می‌گوییم: اگر مثلا پنج یا ده دقیقه قبل از طلوع خورشید از خواب بیدار شدی: اگر تیمم انجام دهی می‌توانی نماز را در وقتش ادا کنی اما اگر غسل انجام دهی، وقت نماز خارج شده و پایان می‌یابد. بنابراین در این حالت، غسل انجام بده حتی اگر وقت نماز به پایان برسد زیرا وقت نماز برای تو از زمان بیدار شدن است، نه از لحظه‌ی طلوع فجر؛ زیرا این حالت، معذور هستی.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا كان الإنسان متكاسلا، أو قام متأخرا من نومه في البرية، ويخشى من فوات الوقت، فما الذي يفعل؛ هل يسخن الماء أم يتيمم؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: يجب عليه أن يُسخن الماء، ولو كان يخشى خروج الوقت؛ وذلك لأن النائم إذا قام من نومه فوَقْتُ الصلاة في حقه من استيقاظه، وليس من دخول وقتها؛ لقول النبي – عليه الصلاة والسلام -: «مَنْ نَسِيَ صَلَاةٌ، أَوْ نَامَ عَنْهَا، فَكَفَّارَتُهَا أَنْ يُصَلِّيَهَا إِذَا ذَكَرَهَا». فجعل وَقْتَها عند الذكر بالنسبة للنسيان، وكذلك عند الاستيقاظ بالنسبة للنوم.

ونحن نقول: إذا قُمتَ مثلا من نومك قبل طلوع الشمس بنحو خمس دقائق، أو عشر دقائق ؛ فإن تيمَّمْتَ أدركت الصلاة في الوقت، وإن اغتسلت خرج الوقت. فاغتسل ولو خرج الوقت؛ وذلك لأن وقت الصلاة في حقك كان عند استيقاظك من النوم، وليس من طلوع الفجر؛ لأنك معذور به.

مطالب مرتبط:

(۱۶۲۶) آیا اگر در منطقه‌ای بسیار سرد، دچار جنابت شدم، تیمم کردن برایم جایز است؟

اگر انسان در منطقه‌ای بسیار سرد، دچار جنابت شد، واجب است که آب را گرم کند. اگر نتوانست آب را گرم کند یا توانست آب را گرم کند اما چیزی پیدا نکرد که با استفاده از آن، از سرما در امان باشد، می‌تواند تیمم کند و نمازش را بخواند سپس هرگاه این مانع برطرف شد، واجب است که غسل نماید...

ادامه مطلب …

(۱۶۳۱) حکم تیمم در صورت وجود آب برای غیر نیازهای انسانی

در صورت وجود آب و کافی بودن آن، تیمم باطل است و نماز خواندن با آن، جایز نیست. بنابراین این افرادی که تیمم می‌کنند و تانکر آب به همراه دارند، جایز نیست که با این تیمم، نماز بخوانند...

ادامه مطلب …

(۱۶۳۵) من چوپان گوسفندان هستم و گاهی به هنگام وقت نماز، آب برای وضو گرفتن ندارم، آیا تیمم کردن در این حالت برای من جایز است؟

بله، اگر چوپان گوسفندان هستی و وقت نماز فرا رسید و آب نداشتی، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ تیمم کردن را برای شما جایز و حلال نموده است....

ادامه مطلب …

(۱۶۱۴) اگر بیمار بودم و توانایی تیمم کردن را نداشتم، چگونه تیمم کنم؟

اگر برای این زن دشوار است که هر نماز را در وقت خودش ادا کند، می‌تواند نمازهای ظهر و عصر و نیز نمازهای مغرب و عشا را به صورت جمع بخواند اما قصر نکند زیرا مسافر نیست....

ادامه مطلب …

(۱۶۱۷) آیا تیمم کردن به نیت رفع جنابت یا به جای غسل از عادت ماهیانه همانند تیممی است که به جای وضو انجام می‌شود؟

حدث اصغر و حدث اکبر در تیمم فرقی ندارد لذا تيمم به جای غسل حيض یا برای رفع جنابت همانند تيمم به جای وضو است که بعد از ادرار، مدفوع و باد شکم انجام می‌شود...

ادامه مطلب …

(۱۶۳۷) حکم نمازهای اداشده با تیمم بر سنگ در فقدان آب طی چند روز متوالی

اگر در زمان تیمم، توانایی استفاده از آب نداشته‌ای، واجب نیست که نمازها را دوباره ادا کنی...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه