جمعه 24 صفر 1448
۱۶ مرداد ۱۴۰۵
7 آگوست 2026

(۱۶۳۸) حکم طهارت و عبادات چوپان دور از آب

(۱۶۳۸) سوال: مردی دور از مناطق مسکونی، مشغول چراندن شتران است و طی مدت طولانی به آب دسترسی نداشته است. وی در این مدت به جای آب، از شیر شتر برای سیراب شدن استفاده می‌کند. همسرش نیز همراه او است. آیا درست است که برای ادای نمازهایش تیمم کند؟ برای غسل چه کاری باید انجام دهد؟ اگر جنب شد و برای مدت یک ماه فقط تيمم نمود، حکم نمازهایش چیست؟ آیا سفر با شتران برای پیدا کردن چراگاه، سفر معتبری محسوب می‌شود که احکام خاص سفر از جمله قصر نماز چهار رکعتی، روزه نگرفتن در رمضان و… را مباح و جایز گرداند؟

جواب:

برای شخص مسافر که دسترسی به آب ندارد، جایز است که تمام کارهایی همچون همبستری با همسر، بوسیدن وی و… که در زمان دسترسی به آب، حلال است را انجام دهد. اگر بر اثر جنابت، غسل بر وی واجب شد نیز در صورت عدم دسترسی به آب، تیمم می‌کند و جنابتش با انجام تیمم، به طور موقت برطرف می‌شود تا این ‌که آب فراهم شود. هرگاه آب فراهم شد، واجب است که غسل نماید.

در مورد این که این شخص می‌تواند از رخصت‌های سفر استفاده کند یا خیر، باید بررسی شود: اگر این مکان چراگاه، اقامتگاه وی باشد و همیشه در همین محل باشد، احکام سفر به وی تعلق نمی‌گیرد اما اگر چند روزی در این مکان می‌ماند و سپس به جای دیگری سفر خواهد کرد و این جا، محل اقامت وی نیست بلکه مکان دیگری برای اقامت و سکونت دارد، در این حالت می‌تواند از احکام سفر بهره‌مند شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: رجل يرعى الإبل بعيدًا عن المنازل، ولم يجد الماء مدة طويلة، ويعيش على لبن الإبل بدل الماء في هذه الفترة، وزوجته معه، فهل يصح له أن له أن يتيمم ويصلي؟ وماذا يفعل من ناحية الغُسل؟ وما حكم صلاته – وهو جنب- بالتيمم فقط لو طالت المدة إلى شهر مثلا؟ وهل السفر مع هذه الإبل بحثاً عن الكلأ يعتبر سفرًا يبيح أحكام السفر؛ من قصر الصلاة الرباعية، والإفطار في رمضان وغيرها؟

فأجاب رحمه الله تعالى : يجوز للإنسان المسافر العادم للماء أن يفعل كل ما يباح له في حال وجود الماء؛ من جماع زوجته، وتقبيلها، وغير ذلك. وإذا وجب عليه غُسل من الجنابة فإنه يتيمم إذا لم يجد الماء، وإذا تيمم فإن جنابته ترتفع، لكنه ارتفاع مؤقت، إلى أن يجد الماء، فإذا وجد الماء وجب عليه أن يغتسل.

وأما كونه يترخّص برخص السفر فينظر : إن كان هذا المكان الذي يرعى فيه مكان إقامته؛ بحيث يعرف أنه مستمر في هذا دائما، فإنه لا يترخص برخص السفر. وإن كان يبقى فيه أياما، ثم يرتحل إلى مكان آخر، وهكذا، وليس هذا محل إقامته، وإنما محل إقامته وسكناه محل سوى ذلك، فإنه يترخص برخص السفر.

مطالب مرتبط:

(۱۶۲۱) حکم تیمم در زمین شوره‌زار هنگام فقدان آب

تیمم بر هر نوع از انواع زمین‌ها، جایز است...

ادامه مطلب …

(۱۶۱۸) آیا تفاوتی بین تیممی که به جای وضو گرفته می‌شود و تیممی که به جای غسل گرفته می‌شود، وجود دارد؟

خیر، تفاوتی ندارد...

ادامه مطلب …

(۱۶۲۴) آیا تیمم باید بر زمین پاک انجام شود یا تیمم بر دیوار یا فرش نیز صحیح است؟

دیوار از جنس زمین پاک می‌باشد لذا اگر دیوار از جنس زمین بنا شده باشد، تیمم بر آن جایز است و تفاوتی ندارد که دیوار سنگی یا گِلی باشد...

ادامه مطلب …

(۱۶۱۹) حکم تیمم در صورت جنابت و عدم وجود تراب

کسی ‌که برای رفع جنابت تیمم نماید، پاک می‌گردد و همچنان با طهارت است تا این ‌که آب پیدا کند و هرگاه آب پیدا کرد، واجب است که غسل نماید...

ادامه مطلب …

(۱۶۴۰) اگر در حین ادای نماز عید، وضویم باطل شد و زمان اندک بود و آبی نیز در آن مسجد نیافتم، آیا جایز است که تیمم کنم؟

جمهور علما بر این نظر هستند که تيمم در این حالت، جایز نیست زیرا یکی از شروط تيمم، عدم وجود آب می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۱۶۴۵) آیا ادای دو نماز فرض با یک تیمم، درست است؟

بله، می‌توان دو نماز فرض را با یک تیمم ادا نمود و تفاوتی ندارد که هر دو نماز در یک وقت ادا شود یا هر کدام در وقت خودش خوانده شود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه