شنبه 27 جمادی‌الاول 1448
۱۶ آبان ۱۴۰۵
7 نوامبر 2026

(۱۶۳۸) حکم طهارت و عبادات چوپان دور از آب

(۱۶۳۸) سوال: مردی دور از مناطق مسکونی، مشغول چراندن شتران است و طی مدت طولانی به آب دسترسی نداشته است. وی در این مدت به جای آب، از شیر شتر برای سیراب شدن استفاده می‌کند. همسرش نیز همراه او است. آیا درست است که برای ادای نمازهایش تیمم کند؟ برای غسل چه کاری باید انجام دهد؟ اگر جنب شد و برای مدت یک ماه فقط تيمم نمود، حکم نمازهایش چیست؟ آیا سفر با شتران برای پیدا کردن چراگاه، سفر معتبری محسوب می‌شود که احکام خاص سفر از جمله قصر نماز چهار رکعتی، روزه نگرفتن در رمضان و… را مباح و جایز گرداند؟

جواب:

برای شخص مسافر که دسترسی به آب ندارد، جایز است که تمام کارهایی همچون همبستری با همسر، بوسیدن وی و… که در زمان دسترسی به آب، حلال است را انجام دهد. اگر بر اثر جنابت، غسل بر وی واجب شد نیز در صورت عدم دسترسی به آب، تیمم می‌کند و جنابتش با انجام تیمم، به طور موقت برطرف می‌شود تا این ‌که آب فراهم شود. هرگاه آب فراهم شد، واجب است که غسل نماید.

در مورد این که این شخص می‌تواند از رخصت‌های سفر استفاده کند یا خیر، باید بررسی شود: اگر این مکان چراگاه، اقامتگاه وی باشد و همیشه در همین محل باشد، احکام سفر به وی تعلق نمی‌گیرد اما اگر چند روزی در این مکان می‌ماند و سپس به جای دیگری سفر خواهد کرد و این جا، محل اقامت وی نیست بلکه مکان دیگری برای اقامت و سکونت دارد، در این حالت می‌تواند از احکام سفر بهره‌مند شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: رجل يرعى الإبل بعيدًا عن المنازل، ولم يجد الماء مدة طويلة، ويعيش على لبن الإبل بدل الماء في هذه الفترة، وزوجته معه، فهل يصح له أن له أن يتيمم ويصلي؟ وماذا يفعل من ناحية الغُسل؟ وما حكم صلاته – وهو جنب- بالتيمم فقط لو طالت المدة إلى شهر مثلا؟ وهل السفر مع هذه الإبل بحثاً عن الكلأ يعتبر سفرًا يبيح أحكام السفر؛ من قصر الصلاة الرباعية، والإفطار في رمضان وغيرها؟

فأجاب رحمه الله تعالى : يجوز للإنسان المسافر العادم للماء أن يفعل كل ما يباح له في حال وجود الماء؛ من جماع زوجته، وتقبيلها، وغير ذلك. وإذا وجب عليه غُسل من الجنابة فإنه يتيمم إذا لم يجد الماء، وإذا تيمم فإن جنابته ترتفع، لكنه ارتفاع مؤقت، إلى أن يجد الماء، فإذا وجد الماء وجب عليه أن يغتسل.

وأما كونه يترخّص برخص السفر فينظر : إن كان هذا المكان الذي يرعى فيه مكان إقامته؛ بحيث يعرف أنه مستمر في هذا دائما، فإنه لا يترخص برخص السفر. وإن كان يبقى فيه أياما، ثم يرتحل إلى مكان آخر، وهكذا، وليس هذا محل إقامته، وإنما محل إقامته وسكناه محل سوى ذلك، فإنه يترخص برخص السفر.

مطالب مرتبط:

(۱۶۴۵) آیا ادای دو نماز فرض با یک تیمم، درست است؟

بله، می‌توان دو نماز فرض را با یک تیمم ادا نمود و تفاوتی ندارد که هر دو نماز در یک وقت ادا شود یا هر کدام در وقت خودش خوانده شود....

ادامه مطلب …

(۱۶۳۴) وقتی آب فقط برای نوشیدن است؛ وضو بگیرم یا تیمم کنم؟

اگر انسان فقط مقداری آب برای نوشیدن داشت و وقت نماز فرا رسید و آب دیگری به همراه نداشت، تيمم می‌کند زیرا به آن آب نیاز دارد و برطرف نمودن ضرورت، مطلوب است...

ادامه مطلب …

(۱۶۱۸) آیا تفاوتی بین تیممی که به جای وضو گرفته می‌شود و تیممی که به جای غسل گرفته می‌شود، وجود دارد؟

خیر، تفاوتی ندارد...

ادامه مطلب …

(۱۶۳۹) جواز تیمم برای درک نماز جماعت در غیاب آب

جایز نیست که کسی برای رسیدن به نماز جماعت، تیمم کند زیرا نماز بدون جماعت هم صحیح است...

ادامه مطلب …

(۱۶۴۶) حکم نماز کسی ‌که نمازش را در اول وقت با تيمم ادا نموده سپس در آخر وقت به آب دست پیدا کرده است

چنین می‌باشد که نیاز نیست نمازش را دوباره بخواند و نماز اولی درست است...

ادامه مطلب …

(۱۶۲۰) آیا برای تیمم با خاک، نیاز است که آن خاک، غبار داشته باشد؟

براساس دیدگاه راجح و برگزیده، برای تیمم نیاز نیست که خاک، دارای غبار باشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه