سه‌شنبه 11 ربیع‌الثانی 1448
۳۱ شهریور ۱۴۰۵
22 سپتامبر 2026

(۱۶۲۰) آیا برای تیمم با خاک، نیاز است که آن خاک، غبار داشته باشد؟

(۱۶۲۰) سوال: آیا برای تیمم با خاک، نیاز است که آن خاک، غبار داشته باشد؟

جواب:

براساس دیدگاه راجح و برگزیده، برای تیمم نیاز نیست که خاک، دارای غبار باشد؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً} [المائدة: ۶] : (اگر آب نيافتيد، با زمین پاك تيمم كنيد). این بیان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ، عام و کلی بوده و تمام اوقات را شامل می‌شود. روشن است که مسافران گاهی به مسیرهای شنی و بدون غبار می‌رسند و گاهی نیز باران می‌بارد و زمین خیس می‌شود لذا غباری بر زمین نخواهد بود؛ لذا صحیح، این است که غبار داشتن خاک در تیمم شرط نیست.

سؤال: آیا تیمم با چیزی غیر از خاک درست است؟

جواب: تیمم با هر چیزی که روی زمین باشد، درست است اما اگر انسان در هواپیما باشد فقط در صورتی می‌تواند تیمم نماید که خاک به همراه داشته باشد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يحتاج التيمم بالتراب إلى أن يكون به غبار؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: التيمم بالتراب لا يحتاج إلى غبار على القول الراجح؛ لأن الله تعالى قال: ﴿ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً ﴾ [النساء: ٤٣]. وهذا عام في كل الأوقات، ومعلوم أن المسافرين قد يكونون على أرض رملية ليس فيها غبار، وقد يكونون في زمن الأمطار وبلل الأرض فلا يكون غبار، فالصحيح أن الغبار ليس بشرط.

هل التيمم لا يصح إلا بتراب؟

فأجاب رحمه الله تعالى: بكل ما على الأرض، لكن في الطائرة لا يتمكن الإنسان إلا إذا كان معه تراب، فهنا يمكن أن يتيمم.

مطالب مرتبط:

(۱۶۱۴) اگر بیمار بودم و توانایی تیمم کردن را نداشتم، چگونه تیمم کنم؟

اگر برای این زن دشوار است که هر نماز را در وقت خودش ادا کند، می‌تواند نمازهای ظهر و عصر و نیز نمازهای مغرب و عشا را به صورت جمع بخواند اما قصر نکند زیرا مسافر نیست....

ادامه مطلب …

(۱۶۴۲) حکم استمرار تیمم برای بیمار با منع پزشکی از استعمال آب

اگر امکان‌پذیر نباشد و شستن و مسح کردن برای چشمش ضرر داشته باشد: هر مقدار از صورتش که به او زیان نمی‌رساند را می‌شوید و به جای بقیه تیمم می‌کند...

ادامه مطلب …

(۱۶۱۵) حکم تیمم به جای غسل جنابت در حالت بیماری

هرگاه مرد یا زنی دچار جنابت شد اما بیمار بود و استفاده از آب برایش امکان‌پذیر نبود، در این حالت می‌تواند تیمم کند ....

ادامه مطلب …

(۱۶۳۵) من چوپان گوسفندان هستم و گاهی به هنگام وقت نماز، آب برای وضو گرفتن ندارم، آیا تیمم کردن در این حالت برای من جایز است؟

بله، اگر چوپان گوسفندان هستی و وقت نماز فرا رسید و آب نداشتی، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ تیمم کردن را برای شما جایز و حلال نموده است....

ادامه مطلب …

(۱۶۳۶) حکم تیمم در حال کار چوپانی با محدودیت استفاده از آب برای وضو

اگر در اطرافتان آبی برای وضو یا غسل نداشته باشید، در این حالت می‌توانید تیمم کنید ...

ادامه مطلب …

(۱۶۴۷) آیا درست است که نماز فرض را با تیمم خواند و با همین تیمم، چند نماز نفل و سنت مؤکده خواند؟

بله، هرگاه فردی برای ادای نمازی تيمم کرد، جایز است که با همان تیمم، نمازهای فرض و نفل دیگری را نیز ادا نماید و تفاوتی ندارد که این نمازها را در همان وقت بخواند یا در وقت نماز دیگر ادا کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه