جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۴ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۱۶۲۰) آیا برای تیمم با خاک، نیاز است که آن خاک، غبار داشته باشد؟

(۱۶۲۰) سوال: آیا برای تیمم با خاک، نیاز است که آن خاک، غبار داشته باشد؟

جواب:

براساس دیدگاه راجح و برگزیده، برای تیمم نیاز نیست که خاک، دارای غبار باشد؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً} [المائدة: ۶] : (اگر آب نيافتيد، با زمین پاك تيمم كنيد). این بیان الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ، عام و کلی بوده و تمام اوقات را شامل می‌شود. روشن است که مسافران گاهی به مسیرهای شنی و بدون غبار می‌رسند و گاهی نیز باران می‌بارد و زمین خیس می‌شود لذا غباری بر زمین نخواهد بود؛ لذا صحیح، این است که غبار داشتن خاک در تیمم شرط نیست.

سؤال: آیا تیمم با چیزی غیر از خاک درست است؟

جواب: تیمم با هر چیزی که روی زمین باشد، درست است اما اگر انسان در هواپیما باشد فقط در صورتی می‌تواند تیمم نماید که خاک به همراه داشته باشد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يحتاج التيمم بالتراب إلى أن يكون به غبار؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: التيمم بالتراب لا يحتاج إلى غبار على القول الراجح؛ لأن الله تعالى قال: ﴿ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً ﴾ [النساء: ٤٣]. وهذا عام في كل الأوقات، ومعلوم أن المسافرين قد يكونون على أرض رملية ليس فيها غبار، وقد يكونون في زمن الأمطار وبلل الأرض فلا يكون غبار، فالصحيح أن الغبار ليس بشرط.

هل التيمم لا يصح إلا بتراب؟

فأجاب رحمه الله تعالى: بكل ما على الأرض، لكن في الطائرة لا يتمكن الإنسان إلا إذا كان معه تراب، فهنا يمكن أن يتيمم.

مطالب مرتبط:

(۱۶۲۵) حکم تیمم با زدنِ دست بر فرشی که غبار دارد چیست؟

تيمم بر فرشی که غبار دارد، جایز است اما تیمم بر فرشی که غبار نداشته باشد، جایز نیست زیرا از جنس زمین نمی‌باشد و متصل به آن نیست ...

ادامه مطلب …

(۱۶۲۹) حکم تیمم در سرمای شدید زمستان به جای وضوی صبحگاهی

واجب است که آب را گرم کنی زیرا در شهر هستی و می‌توانی آب را گرم کنی و در چنین حالتی، تیمم کردن جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۱۶۱۶) آیا در صورتی که بعضی از اعضای وضو، مجروح و زخمی باشد، ترتیب بین وضو و تیمم شرط است؟

بنا بر دیدگاه راجح و برگزیده، ترتیب میان وضو و تیمم، شرط نیست؛ لذا اگر مثلا دست شخص، زخمی باشد و امکان شستن یا مسح کردن آن با آب نباشد، ابتدا وضو می‌گیرد و بعد از پایان وضو، به جای آن زخم، تیمم می‌کند...

ادامه مطلب …

(۱۶۲۴) آیا تیمم باید بر زمین پاک انجام شود یا تیمم بر دیوار یا فرش نیز صحیح است؟

دیوار از جنس زمین پاک می‌باشد لذا اگر دیوار از جنس زمین بنا شده باشد، تیمم بر آن جایز است و تفاوتی ندارد که دیوار سنگی یا گِلی باشد...

ادامه مطلب …

(۱۶۳۰) حکم تکرار تیمم ساربانان در فصول مختلف به‌علت کمبود آب و بُعد مسافت

اگر به آب دسترسی ندارید، این کار شما درست است...

ادامه مطلب …

(۱۶۱۳) آیا اگر نتوانستم وضو بگیرم، می‌توانم تیمم کنم؟

بله، اگر کسی نتواند وضو بگیرد، تیمم می‌کند..

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه