پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۱۶۱۸) آیا تفاوتی بین تیممی که به جای وضو گرفته می‌شود و تیممی که به جای غسل گرفته می‌شود، وجود دارد؟

(۱۶۱۸) سوال: آیا تفاوتی بین تیممی که به جای وضو گرفته می‌شود و تیممی که به جای غسل گرفته می‌شود، وجود دارد؟

جواب:

خیر، تفاوتی ندارد. هرگاه فردی برای رفع جنابت تیمم نمود، آن جنابت برطرف شده است و نیاز به تکرار تیمم برای هر نماز نیست مگر این ‌که دوباره جنب شود که باید برای رفع این جنابت آخری، دوباره تیمم نماید یا اگر آب پیدا کرد، هر چند که جنب نشده باشد، واجب است که غسل انجام دهد؛ زیرا چنان که پیشتر نیز بیان کردیم از بین رفتن سبب مباح کننده‌ی تیمم، آن تیمم را باطل می‌کند.

اگر تیمم وی به جای وضو باشد، همچنان با طهارت است تا این ‌که یکی از باطل‌کننده‌های وضو رخ دهد که در این صورت واجب است که تيمم وضو را تکرار کند. بنابراین میان این‌ دو تفاوتی نیست لذا اگر برای رفع جنابت، تیمم کرد فقط در صورتی دوباره تیمم می‌کند که واجب کننده‌ی تیمم (حدث اصغر و بی‌وضویی) رخ دهد.

اگر منظور سؤال کننده این است که: آیا روش تیمم برای رفع جنابت مثل تیمم به جای وضو است؟ روش این دو تیمم، تفاوتی ندارد زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَإِنْ كُنْتُمْ جُنُباً فَاطَّهَّرُوا وَإِنْ كُنْتُمْ مَرْضَى أَوْ عَلَى سَفَرٍ أَوْ جَاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنَ الْغَائِطِ أَوْ لَامَسْتُمُ النِّسَاءَ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ مِنْهُ} [المائدة: ۶] : (اگر جنب بودید، غسل کنید و اگر بیمار یا در سفر بودید یا قضای حاجت نمودید یا با همسرانتان همبستری کردید سپس آب نیافتید، با زمین پاک و پاکیزه‌ تیمم کنید و با آن، صورت و دست‌هایتان را مسح کنید). بنابراین هر دو تیمم، یکسان هستند و تفاوتی ندارند زیرا تيمم، فرع است و اصل نیست که دارای ملحقات باشد بلکه فرعی از یک طهارت مستقل است. همچنین هدف از آن، ابراز بندگی و عبادت برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌باشد و همین برای تیمم برای رفع جنابت و بی‌وضویی کافی است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل هناك فارق بين التيمم بدل الوضوء، والتيمم بدل الغسل؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: ليس بينهما ،فرق فإذا تيمم عن جنابة بقي على طهارته هذه من الجنابة، ولا يعيد التيمم لكل صلاة، بل لا يعيده إلا إذا أجنب مرة ثانية، فيعيد التيمم عن هذه الجنابة الأخيرة، أو إذا وجد الماء فإنه يجب عليه أن يغتسل، وإن لم تتجدَّدِ الجنابة؛ لأنه كما أسلفنا زوال المبيح للتيمم يوجب انتقاضه.

وأما إذا تيمم عن الوضوء فهو أيضًا باق على طهارته حتى يوجد ناقض من نواقض الوضوء، فإذا وجد ناقض من نواقض الوضوء وَجَب عليه أن يتيمم عن الوضوء. وعلى هذا فلا فرق بينهما؛ إذا تيمم عن جنابة لا يُعيد التيمم لها إلا بوجود سبب وجوبه، وإذا تيمم للوضوء لا يعيد التيمم له إلا بوجود سبب وجوبه، وهو الحدث الأصغر.

وإذا كان السائل يقصد: هل التيمم عن الجنابة مثل التيمم للوضوء؟ فإن التيمم كيفيته عن الجنابة وعن الوضوء ،واحدة ولا فرق بينهما، لأن الله -سبحانه وتعالى- يقول: ﴿ وَإِنْ كُنْتُمْ جُنُباً فَاطَّهَّرُوا وَإِنْ كُنْتُمْ مَرْضَى أَوْ عَلَى سَفَرٍ أَوْ جَاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنَ الْغَائِطِ أَوْ لَامَسْتُمُ النِّسَاءَ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ مِنْهُ [المائدة: 6]. فلا فرق بين هذا وهذا كله على حد سواء؛ وذلك لأن التيمم فرع، وليس بأصل حتى يُلحق به، بل هو فرع طهارة مستقلة، ثم إن المقصود منه إظهار التعبد الله -سبحانه وتعالى-، وهذا كافٍ في التيمم عن الجنابة، وعن الحدث الأصغر.

مطالب مرتبط:

(۱۶۱۱) آیا برای مسح صورت در تیمم، شرط است که خاک پاک به تمام صورت برسد؟

در تيمم بر انسان واجب است که تمام صورت را مسح کند...

ادامه مطلب …

(۱۶۱۳) آیا اگر نتوانستم وضو بگیرم، می‌توانم تیمم کنم؟

بله، اگر کسی نتواند وضو بگیرد، تیمم می‌کند..

ادامه مطلب …

(۱۶۳۹) جواز تیمم برای درک نماز جماعت در غیاب آب

جایز نیست که کسی برای رسیدن به نماز جماعت، تیمم کند زیرا نماز بدون جماعت هم صحیح است...

ادامه مطلب …

(۱۶۴۱) حکم تیمم کردن برای مرد پیر و کهنسالی که فرزندان یا همسرش می‌توانند برایش آب برای وضو گرفتن بیاورند

نماز کسی ‌که با وجود توانایی وضو گرفتن و استفاده از آب، تیمم کند، باطل است...

ادامه مطلب …

(۱۶۴۶) حکم نماز کسی ‌که نمازش را در اول وقت با تيمم ادا نموده سپس در آخر وقت به آب دست پیدا کرده است

چنین می‌باشد که نیاز نیست نمازش را دوباره بخواند و نماز اولی درست است...

ادامه مطلب …

(۱۶۲۵) حکم تیمم با زدنِ دست بر فرشی که غبار دارد چیست؟

تيمم بر فرشی که غبار دارد، جایز است اما تیمم بر فرشی که غبار نداشته باشد، جایز نیست زیرا از جنس زمین نمی‌باشد و متصل به آن نیست ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه