پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۱۶۴۲) حکم استمرار تیمم برای بیمار با منع پزشکی از استعمال آب

(۱۶۴۲) سوال: دچار بیماری در ناحیه چشم هستم و پزشک، استفاده از آب را برایم ممنوع کرده است؛ آیا درست است که مدت طولانی تیمم انجام دهم؟

جواب:

اگر کسی‌ دچار بیماری در ناحیه چشم باشد و پزشک بگوید که استفاده از آب برای چشم وی ضرر دارد؛ باید بررسی ‌شود: آیا امکان دارد که چشم، مسح شود بدین صورت که شخص دستش را خیس کرده و آن را مسح نماید؟ اگر چنین باشد واجب است که چشم مسح شود اما اگر امکان‌پذیر نباشد و شستن و مسح کردن برای چشمش ضرر داشته باشد: هر مقدار از صورتش که به او زیان نمی‌رساند را می‌شوید و به جای بقیه تیمم می‌کند؛ به دلیل عموم فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ که فرمود: {وَإِنْ كُنْتُمْ مَرْضَى أَوْ عَلَى سَفَرٍ أَوْ جَاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنَ الْغَائِطِ أَوْ لَامَسْتُمُ النِّسَاءَ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ مِنْهُ} [المائدة: ۶] : (اگر بیمار یا در سفر بودید یا قضای حاجت نمودید یا با همسرانتان همبستری کردید سپس آب نیافتید، با خاک پاک و پاکیزه‌ تیمم کنید و با آن، صورت و دست‌هایتان را مسح کنید). همچنین می‌فرماید: {فَاتَّقُوا اللَّهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ} [التغابن: ۱۶] : (هر قدر که می‌توانید، تقوای الله را پیشه سازید). همچنین می‌فرماید: {لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلاَّ وُسْعَهَا} [البقرة: ۲۸۶] : (الله هر کسی را فقط به اندازه‌ی توانش تکلیف می‌نماید).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: إذا كان بعيني ،مرض، ومنعني الطبيب من الماء، فهل يصح لي التيمم مدة طويلة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا كان في العين مرض، وقال الطبيب: إن الماء يضرها. فإنه ينظر: هل يمكن أن تمسح على العين مسحا؛ بأن تبل يديها بالماء، وتمسح عليها؟ إن كان كذلك وَجَب عليها أن تمسح، وإن لم يمكن وكان يضرها الغسل والمسح، فإنها تغسل من وجهها ما لا يضره الماء، وتتيمم عن الباقي؛ لعموم قوله تبارك وتعالى: ﴿وَإِنْ كُنْتُمْ مَرْضَى أَوْ عَلَى سَفَرٍ أَوْ جَاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنَ الْغَائِطِ أَوْ لَامَسْتُمُ النِّسَاءَ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ مِنْهُ﴾ [التغابن: ١٦]، وقوله تعالى: ﴿ لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ﴾ [البقرة: ٢٨٦].

مطالب مرتبط:

(۱۶۲۲) آیا تیمم بر سنگ یا زمینی که بر اثر باران رطوبت دارد، جایز است؟

بله، تیمم کردن بر زمین جایز است و تفاوتی ندارد که زمین: شنی، خاک خشک، مرطوب و نمناک یا سنگ باشد...

ادامه مطلب …

(۱۶۴۱) حکم تیمم کردن برای مرد پیر و کهنسالی که فرزندان یا همسرش می‌توانند برایش آب برای وضو گرفتن بیاورند

نماز کسی ‌که با وجود توانایی وضو گرفتن و استفاده از آب، تیمم کند، باطل است...

ادامه مطلب …

(۱۶۳۱) حکم تیمم در صورت وجود آب برای غیر نیازهای انسانی

در صورت وجود آب و کافی بودن آن، تیمم باطل است و نماز خواندن با آن، جایز نیست. بنابراین این افرادی که تیمم می‌کنند و تانکر آب به همراه دارند، جایز نیست که با این تیمم، نماز بخوانند...

ادامه مطلب …

(۱۶۲۵) حکم تیمم با زدنِ دست بر فرشی که غبار دارد چیست؟

تيمم بر فرشی که غبار دارد، جایز است اما تیمم بر فرشی که غبار نداشته باشد، جایز نیست زیرا از جنس زمین نمی‌باشد و متصل به آن نیست ...

ادامه مطلب …

(۱۶۳۲) حکم تیمم در سفرهای تفریحی به بیابان با وجود امکان تهیه آب

اگر آب نداشته باشند، جایز است که به جای غسل جنابت یا وضو، تیمم کنند. در صورتی که از سرما هراس داشتند و می‌توانستند آب را گرم کنند، واجب است که این کار را انجام دهند و با آن آب گرم، وضو یا غسل نمایند اما اگر تهیه‌ی آب گرم برایشان امکان پذیر نبود، تیمم کردن برایشان جایز است...

ادامه مطلب …

(۱۶۴۰) اگر در حین ادای نماز عید، وضویم باطل شد و زمان اندک بود و آبی نیز در آن مسجد نیافتم، آیا جایز است که تیمم کنم؟

جمهور علما بر این نظر هستند که تيمم در این حالت، جایز نیست زیرا یکی از شروط تيمم، عدم وجود آب می‌باشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه