(۱۲۵۰) سوال: از انس رَضِيَاللهُعَنْهُ روایت است: «رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم قنوت صبح را تا زمانی که از دنیا رفتند، میخواندند».[۱] حکم قنوت در نماز صبح چیست؟ صحت این حدیث تا چه اندازه است؟
سوال:
این حدیث صحیح نیست. چون هیچ کدام از کسانی که نماز رسول الله صَلَّىٰاللهُعَلَيْهِوَعَلَىٰآلِهِوَسَلَّم را برای ما وصف کردهاند، نگفتهاند که ایشان جز در هنگام نوازل، در نماز صبح قنوت میخواندند. قنوت ایشان در نوازل هم در همهی نمازها بود و نه فقط در نماز صبح. بر همین اساس خواندن قنوت در نماز صبح، سنت نیست مگر اینکه بلایی بر مسلمین نازل گشته باشد که در این مواقع، قنوت فقط مختص نماز صبح نیست. بلکه هم در نماز صبح و هم در بقیهی نمازها قنوت میخوانند.
اما بعضی از اهل علم بر این هستند که قنوت در نماز صبح، سنت است. اما قنوتی که در نماز صبح خوانده میشود، چگونه است؟ این قنوت چنان که برخی از عوام تصور میکنند، نه آن قنوتی است که در نماز وتر خوانده میشود. بلکه در این قنوت، مناسب با زمانهای که شخص در آن زندگی میکند، برای مسلمانان دعا میکند. همچنین وقتی انسان در نماز صبح به امامی اقتدا کرد که قنوت میخواند، باید با او همراه شود و با دعای او آمین بگوید و خود را از بقیهی نمازگزاران جدا ننماید. این نصّ کلام امام اهل سنت، احمد بن حنبل رَحِمَهُالله است.[۲]
***
[۱] مسند احمد: (ج۳، ص۱۶۲، حدیث شماره۱۲۶۷۹). از انس بن مالک رَضِيَاللهُعَنْهُ با این لفظ: «مَا زَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم يَقْنُتُ فِي الْفَجْرِ حَتَّى فَارَقَ الدُّنْيَا».
[۲] مراجعه شود به کتاب «الإنصاف فی معرفة الراجح من الخلاف» تالیف مرداوی، (ج۳، ص۱۸۰).