شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۱۱۸۳) حدیث نزول روزانه ۱۲۰ رحمت بر کعبه

(۱۱۸۳) سوال: این حدیث تا چه حد صحت دارد: «الله روزانه ۱۲۰ رحمت بر این خانه – یعنی کعبه – نازل می‌کند: شصت رحمت برای طواف کنندگان و چهل رحمت برای نمازگزاران و بیست رحمت برای کسانی که به آن نگاه می‌کنند»؟[۱]

جواب:

صحت این حدیث از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت نیست. نگاه کردن به کعبه عبادت نیست. اگر به این قصد به کعبه نگاه کند که در این بنای با عظمت که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ حج آن را بر بندگانش فرض کرده و با این تفکر، ایمانش زیادتر شود، خوب است. اما اینکه فقط بخواهد به کعبه نگاه کند و با این نگاه کردن، ثواب ببرد، خیر. با این توضیح، ضعف این قول مشخص می‌شود که می‌گوید: سنت است که نمازگزار وقتی کعبه در دید اوست، به جای نگاه کردن به محل سجود، به کعبه نگاه کند.

این قول ضعیف است؛ چون دلیلی برایش وجود ندارد. نیز چون کسی که به کعبه نگاه می‌کند در حالی که مردم دارند دور آن طواف می‌کنند، قلبش مشغول می‌شود. برای نمازگزار سنت است که به محل سجودش نگاه کند، البته به جز در حالت تشهد که باید به نوک انگشت اشاره که با آن اشاره می‌کند بنگرد. همچنین در نشستن بین دو سجده که هنگام دعا، با انگشتش اشاره می‌کند و باید به انگشتش نگاه کند.

***


[۱] روایت بیهقی در «شعب الإیمان»، (ج۳، ص۴۵۴، حدیث شماره ۴۰۵۱)، و می‌گوید: این را یوسف بن سفر روایت کرده که ضعیف است. لفظ روایت چنین است: «يقول الله تبارك وتعالى كل يوم مائة رحمة ستين منها على الطائفين بالبيت وعشرين على أهل مكة وعشرين على سائر الناس».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما صحة هذا الحديث: «إن الله في كل يوم وليلة مائة وعشرين رحمة تنزل على هذا البيت ستون للطائفين، وأربعون للمصلين، وعشرون للناظرين إليها » أي: إلى الكعبة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: هذا لا يصح عن النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-، والنظر إلى الكعبة ليس بعبادة، بل النظر إلى الكعبة إن قصد الإنسان بذلك أن يتأمل هذا البناء المعظم الذي فرض الله على عباده أن يحجوا إليه، وازداد بهذا التفكير إيمانًا، صار مطلوبًا من هذه الناحية، وأما مجرد النظر فليس بعبادة، وبهذا يتبين ضعف قول من يقول : إن المصلي يُسَن له إذا كان يشاهد الكعبة أن ينظر إليها دون أن ينظر إلى موضع سجوده، فإن هذا القول ضعيف؛ لأنه ليس عليه دليل، ولأن الناظر إلى الكعبة والناس يطوفون حولها لا بد أن ينشغل قلبه، والسنة للمصلي أن ينظر إلى موضع سجوده، إلا في حال التشهد فإنه ينظر إلى موضع إشارته أي إلى إصبعه وهو يشير بها، وكذلك الجلوس بين السجدتين، فإنه يشير بإصبعه عند الدعاء فينظر إليه.

مطالب مرتبط:

(۱۲۳۲) روش درست سجده کردن طبق حدیث

از آنجا که الله تعالی انسان را بر حیوانات برتری داده، پیامبر ما را نهی کرده که سجده رفتنمان همانند خوابیدن شتر باشد. تفصیل مساله در متن جواب می‌آید

ادامه مطلب …

(۱۲۵۰) حدیث انس در مورد قنوت نماز صبح

این حدیث صحیح نیست. چون هیچ کدام از کسانی که نماز رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را برای ما وصف کرده‌اند، نگفته‌اند که ایشان جز در هنگام نوازل، در نماز صبح قنوت می‌خواندند

ادامه مطلب …

(۱۱۸۸) دور کردن وساوس از خود در نماز

این حدیث صحیح نیست، اما شکی نیست که هر کس نماز برایش لذت دارد و نور چشمش باشد، سهم زیادی از آن چیزی دارد که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم داشتند

ادامه مطلب …

(۱۱۷۳) حکم صید پرندگان در شب

این حدیث صحیح نیست. صید چه در شب و چه در روز، جایز است. ولی در شب خطر بیشتری دارد. اما از لحاظ کلی صید در شب یا روز اشکالی ندارد

ادامه مطلب …

(۱۱۵۴) آیا نمازی به نام نماز تسبیح وجود دارد؟

نماز تسبیح مشروعیت ندارد. چون حدیثی که در مورد آن وجود دارد، ضعیف است و شیخ الاسلام ابن تیمیه نیز گفته هیچ یک از ائمه آن را مستحب ندانسته است

ادامه مطلب …

(۱۲۲۰) حدیث: برتری عالم بر جاهل چگونه است

آنچه به نظرم می‌رسد این حدیث ضعیف است. ولی شکی نیست که شخص جاهل در هیچ حالتی با شخص عالم مساوی نیست و با هم تفاوت بسیار دارند

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه