(۵۴۵) سوال: در کتابی خواندم که نام‌گذاری به (عبد الحارث) شرك است؛ نظر شما در این باره چیست؟ همچنین لطفا توضیح دهید که چگونه شرک به شمار می‌رود در حالی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ حارث است؟

جواب:

نام‌گذاری به (عبد الحارث) نسبت دادن عبوديت و بندگی به غير الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است زیرا (حارث) انسان است همان طور که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «كُلُّكُم حَارِثٌ وَكُلُّكُم همام»: (همه‌ی شما حارث و همّام هستید) اگر شخصی عبوديت و بندگی را به مخلوقی نسبت دهد، مرتکب نوعی از شرک شده است؛ البته به درجه‌ی شرک اکبر نمی‌رسد لذا هر کس به این اسم، نامیده شود، بر وی واجب است آن را تغییر دهد بدین صورت که به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نسبت داده شود یا نامی برگزیند که نسبت در آن نباشد. از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که فرمود: «إنَّ أحَبَّ أسمَائکم إلَى اللهِ عَبدُ اللهِ وَعَبدُ الرَحمنِ»^۱ (محبوب‌ترین اسم‌هایتان نزد الله، عبد الله و عبد الرحمن است) نزد مردم عوام نیز مشهور است که می‌گویند: “خَيرُ الأسمَاءِ مَا حمدَ وَعبدَ“: (بهترین اسم‌ها آن است که حمد و عبد دارد). این سخن را به رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نسبت می‌دهند در حالی‌ که نسبت آن به ایشان صحیح نیست و با این لفظ از ایشان وارد نشده است بلکه در حدیث، چنین آمده است: «إنَّ أحَبَّ أسمَائکم إلَى اللهِ عَبدُ اللهِ وَعَبدُ الرَحمنِ».

در این مورد که در سؤال گفته شد: (در حالی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ حارث است)؛ نامی برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با لفظ «الحارث» سراغ ندارم، هر چند که به “زارع” وصف می‌شود همان طور که در این فرموده‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آمده است: {أ َفَرَأَيْتُمْ مَا تَحْرُثُونَ * أَأَنْتُمْ تَزْرَعُونَهُ أَمْ نَحْنُ الزَّارِعُونَ} [الواقعه: ۶۳-۶۴]: (آیا به آن‌چه می‌کارید، نگاه کرده‌اید؟ آیا شما آن ‌را می‌رویانید یا ما رویاننده‌ی آن هستیم؟).

***

1. صحیح مسلم: كتاب الآداب، باب النهي عن التكني بأبي القاسم وبيان ما يستحب من الأسماء، شماره (۲۱۳۲). ↩︎