یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۶۵۵۱) فضل و اجر تربیت دختران در اسلام

(۶۵۵۱) سوال: من شوهری دارم که از او ۷ فرزند دختر دارم و او هر بار آروز داشت که به پسری روزی داده شود در حالی که او انسانی مؤمن و لطیف و نماز‌خوان است مگر که به دل‌تنگی و افسردگی مبتلا شده است و من به او می‌گویم: صبر کن و این تقدیر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر تو بوده است و تو بر آن دارای اجر می‌گردی؛ شیخ بزرگوار، اگر امکان دارد بعضی از پدران را به احادیث وارد شده در فضل تربیت اسلامی دختران یادر آور شوی و این‌که برای آن ثواب می‌برند؟

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در کتابش می‌‌فرماید: {لِّلَّهِ مُلۡكُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ یَخۡلُقُ مَا یَشَاۤءُۚ یَهَبُ لِمَن یَشَاۤءُ إِنَـٰثࣰا وَیَهَبُ لِمَن یَشَاۤءُ ٱلذُّكُورَ* أَوۡ یُزَوِّجُهُمۡ ذُكۡرَانࣰا وَإِنَـٰثࣰاۖ وَیَجۡعَلُ مَن یَشَاۤءُ عَقِیمًاۚ إِنَّهُۥ عَلِیمࣱ قَدِیرࣱ} [سوره الشورى: ۴۹-۵۰]: (فرمانروایی آسمان‌ها و زمین از آن الله است، هر چه را بخواهد می‌آفریند، به هر کس بخواهد دختر می‌بخشد، و به هرکس بخواهد پسر می‌بخشد* یا پسر و دختر ـ هر دو ـ با هم می‌دهد، و هرکس را که بخواهد عقیم می‌گرداند، بی‌گمان او دانای قادر است).

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در این آیه بیان فرموند که مردم چهار صنف هستند: کسانی که فقط به فرزندان دختر یا فقط فرزندان پسر روزی داده می‌شوند یا این که از هر دو روزی داده می‌شوند یا عقیم می‌باشند.

و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دانای حکیم و دانای توانمند است و او است که همه‌ چیز به دستش می‌باشد و این که انسان دوست داشته باشد به فرزند پسر روزی داده شود، اشکالی ندارد و رد یا خشم از قضای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ تلقی نمی‌گردد همانطورکه مثلا انسان تمنای داشتن روزی زیاد را داشته باشد و این جایز است، اگر که او را بر طاعت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ کمک کند.

اما به نسبت کسانی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به آن‌ها دخترانی هدیه داده و پسر نداده است، نا امید نگردند چه بسا در آیند فرزند پسر روزی‌ آن‌ها گردید ولی آن‌ها را نصیحت می‌کنیم که بر دختران صبر کنند و از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای آن‌ها روزی فراوان را بخواهد و بر تربیت اسلامی آن‌ها حریص باشد و برای آن‌ها بهترین و نافع‌ترین و موفق‌ترین شوهران را انتخاب نماید و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم احادیثی روایت شده که دلالت بر فضل کسی که دختران را تربیت می‌کند، می‌دهد و این که آن‌ها ستری برای او، بر دوزخ خواهند بود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: لي زوج أنجبتُ منه سبع بنات، وكان عند كل مولود يتمنى أن يُرزق بولد، وهو إنسان مؤمن ولطيف ويصلى، إلا أنه تعتريه حالة من الضيق، وأنا أقول له: اصبر، فهذا قَسْمُ الله لك، وإنك تُؤجر على ذلك. فلعلكم فضيلة الشيخ تُذكَّرون بعض الآباء بالأحاديث الواردة في فضل تربية البنات، وبأنه يؤجر عليهن إذا ربَّاهن التربية الإسلامية؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: قال الله سبحانه وتعالى في كتابه ﴿ لِّلَّهِ مُلۡكُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ یَخۡلُقُ مَا یَشَاۤءُۚ یَهَبُ لِمَن یَشَاۤءُ إِنَـٰثࣰا وَیَهَبُ لِمَن یَشَاۤءُ ٱلذُّكُورَ* أَوۡ یُزَوِّجُهُمۡ ذُكۡرَانࣰا وَإِنَـٰثࣰاۖ وَیَجۡعَلُ مَن یَشَاۤءُ عَقِیمًاۚ إِنَّهُۥ عَلِیمࣱ قَدِیرࣱ ﴾ [الشورى: ٤٩ -50].

فبين الله سبحانه وتعالى في هذه الآية أن الناس أربعة أصناف: من يُرزقون الذكور الخلص، أو الإناث الخلص، أو من الصنفين، أو الذي يكون عقيما.

والله -سبحانه وتعالى- عليم حكيم، وعليم قدير، وهو الذي بيده كل شيء، وكون الإنسان يحب أن يرزقه الله أبناء، لا حرج عليه في ذلك، ولا يُعتبَر هذا ردًّا لقضاء الله، ولا تَسَخَّطا منه، كما يتمنى الإنسان مثلا أن يرزقه الله رزقا كثيرا، فإن هذا جائز إذا كان ذلك عونا له على طاعة الله.

أما بالنسبة لمن وهبه الله، البنات ولم يهبه الذكور، فلا ييأس، فربما يرزقه الله الذَّكر في المستقبل، ولكن مع هذا ننصحه بأن يصبر على البنات، ويسأل الله لهن الرزق الواسع، ويحرص أيضا على تربيتهن تربية إسلامية، وعلى أن يختار لهن من الأزواج من هم أصلح وأوفق وأنفع، وقد ورد عن النبي – عليه الصلاة والسلام – أحاديث تدلّ على فضل من ربَّى البنات، وأنهن يَكُنَّ له سترا من النار.

مطالب مرتبط:

(۶۵۳۶) چه چیزی بر پدران در قبال فرزندانشان که زیر سن بلوغ هستند، واجب است؟

واجب پدران در قبال پسران، دختران، همسرانشان و هر کسی که بر آن‌ها ولایت دارند این است که تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را در خوب مراقبت نمودن از آن‌ها و تعلیم و تربیت‌شان رعایت کنند و آن‌ها را امر به معروف و نهی از منکر نمایند...

ادامه مطلب …

(۶۵۵۴) در مقابل همسایه‌ای که همیشه از نماز صبح باز می‌ماند چه چیزی بر من واجب است؟

برای شما واجب است که او را نصیحت کنید چون که همسایه‌ی شما می‌باشد و بر شما حق دارد ولی بر صورت توبیخ و سرزنش نباشد بلکه نصیحت از روی حکمت باشد...

ادامه مطلب …

(۶۵۵۹) حکم شرعی قطع رابطه یا ترک محل سکونت به سبب بی‌اعتنایی همسایگان

نصیحت من به تو این است که در خانه‌ات بمانی و و خود و فرزندانت را منتقل نکنی و به اکرام نمودن همسایگانت ادامه دهی حتی اگر آن‌ها اکرامت نکنند مگر این که از آن‌ها اذیتی ببینی که تحمل آن وجود نداشته باشد که در این صورت ناچار به نقل مکان هستی.....

ادامه مطلب …

(۶۵۳۸) وظیفه شوهر در تقسیم عادلانه وقت میان خانواده و امور شخصی

نصیحت من به این برادر این است که آنچه از معاشرت نیک با تو بر او واجب است را به جا آورد و تربیت نیک و توصیه‌ به فرزندانش و دیگر (چیزهایی که) بر او واجب می‌باشد را ادا کند و او با این‌ها نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دارای اجر می‌گردد ....

ادامه مطلب …

(۶۵۴۱) حکم پدری که در حق پسرانش جفا می‌کند و همیشه می‌بینی که در صورت فرزندانش عبوس و عصبانی است، چیست؟

شایسته‌ی این پدر است همانطور که با مردم خوش‌رفتاری می‌کند با خانواده و فرزندانش نیز خوش‌رفتاری نماید و خوش‌رفتاری و احسان با اهل و فرزندانش با‌فضلیت‌تر از احسان و خوش‌رفتاری با دیگران می‌باشد ...

ادامه مطلب …

(۶۵۷۳) مسلمانی از کافری قرض گرفته و حق او را خورده است، آیا مسلمان می‌تواند از مال کافر بدون حق داشتن در آن بخورد؟

باید معتقد بود که او دشمن الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ، پیامبرش و مؤمنان است ولی این به ما اجازه نمی‌دهد که در مالش به او خیانت کنیم یا از آن بخوریم یا آن را انکار کنیم بلکه آنطور که شریعت اسلامی مقتضای تعامل با عدالت در معاملات است با آن‌ها تعامل ‌کنیم....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه