پنج‌شنبه 17 شعبان 1447
۱۶ بهمن ۱۴۰۴
5 فوریه 2026

(۶۵۵۱) فضل و اجر تربیت دختران در اسلام

(۶۵۵۱) سوال: من شوهری دارم که از او ۷ فرزند دختر دارم و او هر بار آروز داشت که به پسری روزی داده شود در حالی که او انسانی مؤمن و لطیف و نماز‌خوان است مگر که به دل‌تنگی و افسردگی مبتلا شده است و من به او می‌گویم: صبر کن و این تقدیر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر تو بوده است و تو بر آن دارای اجر می‌گردی؛ شیخ بزرگوار، اگر امکان دارد بعضی از پدران را به احادیث وارد شده در فضل تربیت اسلامی دختران یادر آور شوی و این‌که برای آن ثواب می‌برند؟

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در کتابش می‌‌فرماید: {لِّلَّهِ مُلۡكُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ یَخۡلُقُ مَا یَشَاۤءُۚ یَهَبُ لِمَن یَشَاۤءُ إِنَـٰثࣰا وَیَهَبُ لِمَن یَشَاۤءُ ٱلذُّكُورَ* أَوۡ یُزَوِّجُهُمۡ ذُكۡرَانࣰا وَإِنَـٰثࣰاۖ وَیَجۡعَلُ مَن یَشَاۤءُ عَقِیمًاۚ إِنَّهُۥ عَلِیمࣱ قَدِیرࣱ} [سوره الشورى: ۴۹-۵۰]: (فرمانروایی آسمان‌ها و زمین از آن الله است، هر چه را بخواهد می‌آفریند، به هر کس بخواهد دختر می‌بخشد، و به هرکس بخواهد پسر می‌بخشد* یا پسر و دختر ـ هر دو ـ با هم می‌دهد، و هرکس را که بخواهد عقیم می‌گرداند، بی‌گمان او دانای قادر است).

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در این آیه بیان فرموند که مردم چهار صنف هستند: کسانی که فقط به فرزندان دختر یا فقط فرزندان پسر روزی داده می‌شوند یا این که از هر دو روزی داده می‌شوند یا عقیم می‌باشند.

و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دانای حکیم و دانای توانمند است و او است که همه‌ چیز به دستش می‌باشد و این که انسان دوست داشته باشد به فرزند پسر روزی داده شود، اشکالی ندارد و رد یا خشم از قضای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ تلقی نمی‌گردد همانطورکه مثلا انسان تمنای داشتن روزی زیاد را داشته باشد و این جایز است، اگر که او را بر طاعت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ کمک کند.

اما به نسبت کسانی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به آن‌ها دخترانی هدیه داده و پسر نداده است، نا امید نگردند چه بسا در آیند فرزند پسر روزی‌ آن‌ها گردید ولی آن‌ها را نصیحت می‌کنیم که بر دختران صبر کنند و از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای آن‌ها روزی فراوان را بخواهد و بر تربیت اسلامی آن‌ها حریص باشد و برای آن‌ها بهترین و نافع‌ترین و موفق‌ترین شوهران را انتخاب نماید و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم احادیثی روایت شده که دلالت بر فضل کسی که دختران را تربیت می‌کند، می‌دهد و این که آن‌ها ستری برای او، بر دوزخ خواهند بود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: لي زوج أنجبتُ منه سبع بنات، وكان عند كل مولود يتمنى أن يُرزق بولد، وهو إنسان مؤمن ولطيف ويصلى، إلا أنه تعتريه حالة من الضيق، وأنا أقول له: اصبر، فهذا قَسْمُ الله لك، وإنك تُؤجر على ذلك. فلعلكم فضيلة الشيخ تُذكَّرون بعض الآباء بالأحاديث الواردة في فضل تربية البنات، وبأنه يؤجر عليهن إذا ربَّاهن التربية الإسلامية؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: قال الله سبحانه وتعالى في كتابه ﴿ لِّلَّهِ مُلۡكُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ یَخۡلُقُ مَا یَشَاۤءُۚ یَهَبُ لِمَن یَشَاۤءُ إِنَـٰثࣰا وَیَهَبُ لِمَن یَشَاۤءُ ٱلذُّكُورَ* أَوۡ یُزَوِّجُهُمۡ ذُكۡرَانࣰا وَإِنَـٰثࣰاۖ وَیَجۡعَلُ مَن یَشَاۤءُ عَقِیمًاۚ إِنَّهُۥ عَلِیمࣱ قَدِیرࣱ ﴾ [الشورى: ٤٩ -50].

فبين الله سبحانه وتعالى في هذه الآية أن الناس أربعة أصناف: من يُرزقون الذكور الخلص، أو الإناث الخلص، أو من الصنفين، أو الذي يكون عقيما.

والله -سبحانه وتعالى- عليم حكيم، وعليم قدير، وهو الذي بيده كل شيء، وكون الإنسان يحب أن يرزقه الله أبناء، لا حرج عليه في ذلك، ولا يُعتبَر هذا ردًّا لقضاء الله، ولا تَسَخَّطا منه، كما يتمنى الإنسان مثلا أن يرزقه الله رزقا كثيرا، فإن هذا جائز إذا كان ذلك عونا له على طاعة الله.

أما بالنسبة لمن وهبه الله، البنات ولم يهبه الذكور، فلا ييأس، فربما يرزقه الله الذَّكر في المستقبل، ولكن مع هذا ننصحه بأن يصبر على البنات، ويسأل الله لهن الرزق الواسع، ويحرص أيضا على تربيتهن تربية إسلامية، وعلى أن يختار لهن من الأزواج من هم أصلح وأوفق وأنفع، وقد ورد عن النبي – عليه الصلاة والسلام – أحاديث تدلّ على فضل من ربَّى البنات، وأنهن يَكُنَّ له سترا من النار.

مطالب مرتبط:

(۶۵۵۰) اگر فرزندانم بسیار به ورزش اهتمام ورزند (و وقت خود را در آن می‌گذرانند) آیا آن‌ها را از آن بازدارم؟

چیزی که بر انسان عاقل واجب است، این می‌باشد که وقت و جوانی‌اش را در أموری مثل این به هدر ندهد ولی گاهی اوقات برای تقویت عضلات و آسایش روحی‌اش ورزش کند، اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۶۵۴۸) فرزند یتیمم در هنگام انجام خطا کتک زدم، آیا گناه‌کار هستم؟

گناهی نداری اگر فرزند یتیمت را برای تربیت کردن او کتک زدی بلکه این از نیکی به او است و از چیزهایی می‌باشد که به خاطر آن ثواب داری...

ادامه مطلب …

(۶۵۵۹) حکم شرعی قطع رابطه یا ترک محل سکونت به سبب بی‌اعتنایی همسایگان

نصیحت من به تو این است که در خانه‌ات بمانی و و خود و فرزندانت را منتقل نکنی و به اکرام نمودن همسایگانت ادامه دهی حتی اگر آن‌ها اکرامت نکنند مگر این که از آن‌ها اذیتی ببینی که تحمل آن وجود نداشته باشد که در این صورت ناچار به نقل مکان هستی.....

ادامه مطلب …

(۶۵۳۷) چه اسبابی به تربیت و صلاح فرزندان کمک می‌کند؟

اسبابی که در‌این‌باره به انسان کمک می‌کند، این‌ است که تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را در مورد ایشان رعایت نماید و آن‌ها را توصیه‌های دینی نماید و به خوبی تربیت کند و از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بخواهد که آن‌ها را اصلاح نماید و نور چشمش قرار دهد....

ادامه مطلب …

(۶۵۳۹) حکم رد خواستگار صالح به علت نگرانی از دوری محل کار

وقتی مردی، دختری را خواستگاری کند در حالی که صاحب اخلاق نیک و دین باشد پس مشروع این است که جواب مثبت به او داده شود و با او ازدواج کند و عذری که  پدر دختر در سوال بیان شد که گفته است، عذری نیست که مانع ازدواج دخترش شود...

ادامه مطلب …

(۶۵۴۰) حکم و آثار مطالبه‌ی مهریه‌های سنگین از سوی خانواده‌ی دختر

برای هیچ مردی چه پدر یا یا غیر پدر حلال نیست که مقداری کم یا زیاد از مهریه را برای خود شرط کند چون همه‌ی مهریه برای زن است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه