جمعه 18 شعبان 1447
۱۷ بهمن ۱۴۰۴
6 فوریه 2026

(۶۳۴۲) حکم خواندن فاتحه پس از دعا و اهدای آن به روح پیامبر و اموات

(۶۳۴۲) سوال: برخی از مردم بعد از نماز فریضه دعا می‌کنند، و در پایان دعا می‌گویند: «الفاتحة إلى روح سیدنا محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم » و سپس دست روی صورت خود می‌کشند و سوره فاتحه را می‌خوانند، و همین‌طور فاتحه را برای مردگان خود و مردگان مسلمانان می‌خوانند، لطفاً راهنمایی شما درباره این کار چیست؟

جواب:

توصیه ما به این افراد این است که به سنت پایبند باشند و سنت بعد از نماز فریضه، گفتن تسبیح، تکبیر و تهلیل است، همان‌گونه که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم انجام می‌داد و بدان دستور داده است اما دعا به صورت جمعی و سپس خواندن فاتحه، این کار بدعت است.

سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و روش اصحاب ایشان هیچ‌گاه چنین کاری نبوده است، و اصحاب ایشان از ما در شریعت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ داناتر، در ایمان عمیق‌تر و در محبت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و رسولش قوی‌تر بودند؛ و آنها الگوهای ما هستند، همان‌گونه که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرمودند: {وَٱلسَّـٰبِقُونَ ٱلۡأَوَّلُونَ مِنَ ٱلۡمُهَـٰجِرِینَ وَٱلۡأَنصَارِ وَٱلَّذِینَ ٱتَّبَعُوهُم بِإِحۡسَـٰنرَّضِیَ ٱللَّهُ عَنۡهُمۡ وَرَضُوا۟ عَنۡهُ} [سوره التوبة: ۱۰۰]: (و پیشگامان نخستین ـ از مهاجران و انصارـ و کسانی ‌که به نیکی از آنان پیروی کردند، الله از آنان راضی گشت و آنان [نیز] از او راضی شدند).

 پس باید به رفتار و عمل پیشینیان از صحابه در زمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و بعد از او رجوع کنیم، زیرا آنها بهترین نسل‌ها و برترین امت بودند، ما نباید در دین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بدعت و نوآوری کنیم که از دین نیست؛ چرا که بدعت ما جز دوری از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ چیزی به همراه ندارد والعیاذ بالله، همان‌طور که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «وَشَرُّ الْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا، وَكُلُّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ»[۱]: (و از بدترین کارها بدعت‌های آن است و هر بدعتی گمراهی است) و چه چیزی بعد از حق جز ضلالت است؟


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هناك بعض الناس بعد صلاة الفريضة يدعو، وفي نهاية الدعاء يقول: الفاتحة إلى روح سيدنا محمد صلى الله عليه وسلم ويمسح وجهه، ويقرأ الفاتحة، وكذلك يقرأ الفاتحة لأمواته، وأموات المسلمين، فما توجيه فضيلتكم؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: توجيهنا لهؤلاء أن يلتزموا بالسُّنة، والسنة بعد صلاة الفريضة التسبيح والتكبير والتهليل كما كان النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم – يفعل، وكما أمر بذلك، وأما الدعاء جماعة، ثم قراءة الفاتحة، فهذا بدعة.

فهذه سنة النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم – وهَدْي أصحابه رضي الله عنهم ليس فيها ذلك أبدا، وهم أعلم منا بشريعة الله، وهم أعمق منا إيمانًا، وهم أقوى منا محبة الله ورسوله ، وهم قدوتنا كما قال عز وجل – ﴿ وَٱلسَّـٰبِقُونَ ٱلۡأَوَّلُونَ مِنَ ٱلۡمُهَـٰجِرِینَ وَٱلۡأَنصَارِ وَٱلَّذِینَ ٱتَّبَعُوهُم بِإِحۡسَـٰنࣲ رَّضِیَ ٱللَّهُ عَنۡهُمۡ وَرَضُوا۟ عَنۡهُ ﴾ [التوبة: ١٠٠].

فعلينا أن نرجع إلى ما سلف من عمل الصحابة في عهد نبينا – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- وبعده، فإنهم خير القرون، وأفضل الأُمة، وليس لنا أن نبتدع في دين الله -تعالى- ما ليس منه، بل إن بدعتنا لا تزيدنا من الله إلا بعدا – والعياذ بالله – لقول النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «وَشَرُّ الْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا، وَكُلُّ بِدْعَةٍ ضَلَالَة». وماذا بعد الحق إلا الضلال؟

مطالب مرتبط:

(۶۳۱۸) چگونه با اسماء الحسنی دعا کنم؟

روش دعا با اسماء الحسنی این است که آن‌ها را در آغاز دعا برای توسل جستن به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با آن‌ها ذکر کنی، یا دعایت را با آن خاتمه دهی...

ادامه مطلب …

(۶۳۰۴) چه حکمتی در این است که دعای مسافر مستجاب می‌شود؟

حکمت آن هم این است که قلب مسافر در سفر غالباً فارغ است و اشتغالات زندگی شهری و روستایی را ندارد و نیز مسافر در اغلب موارد مانند کسی دعا می‌کند که به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پناه آورده و مضطر است ...

ادامه مطلب …

(۶۳۳۹) حکم ذکر و دعای جمعی پیش از اقامه‌ی نماز در ماه رمضان

نظر ما درباره این دعا آن است که بدعت می‌باشد زیرا در زمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چنین چیزی شناخته‌شده نبود که مردم پیش از اقامه یا پس از نمازها به‌صورت جمعی دعا کنند...

ادامه مطلب …

(۶۳۲۸) حکم گفتن «بسم‌الله» در حمام هنگام وضو

اگر در داخل حمام قصد وضو گرفتن داشت، بسم الله کند، حتی اگر داخل حمام باشد، و در این کار اشکالی نیست...

ادامه مطلب …

(۶۳۵۰) معنای دعای رسول الله صَلّى‌اللهُ‌عَلَیهِ‌وَآلِهِ‌وَسَلَّم چیست که فرمود: «اللهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عِلْمٍ لَا يَنْفَع»

دعای «اللهم إني أعوذ بك من علم لا ينفع» به این معناست که علم در اینجا مقیّد شده به‌این‌که نافع نباشد، چون علم یا نافع است یا مضر...

ادامه مطلب …

(۶۳۴۳) حکم دعا کردن بر اقوام یا دیگران اگر آنها دشمن من باشند چیست؟

دعای انسان برعلیه دیگری اگر آن دیگری به او ظلم کرده باشد اشکالی ندارد،..

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه