یکشنبه 20 شعبان 1447
۱۹ بهمن ۱۴۰۴
8 فوریه 2026

(۲۹۶۸) حکم جمع بین مغرب و عشاء در سفر هنگام رسیدن به مقصد پیش از دخول وقت عشاء

(۲۹۶۸) سوال: از ریاض به قصیم سفر کردم و در اثنای حرکت وقت نماز مغرب رسید لذا توقف نموده و مغرب و عشاء با گمان غالب که قبل از نماز عشاء إن شاء الله خواهیم رسید را خواندیم و در همان هنگام رسیدیم آیا این کار ما درست است؟

جواب:

می‌‌گوییم: برای مسافر جایز است که نماز را از هنگامی که از شهرش خارج می‌‌شود تا زمانی که بر می‌‌گردد نماز را قصر کند اما جمع نمودن جایز نیست مگر زمانی که نیاز باشد اگر نیاز باشد سنت است که جمع بخواند در غیر این صورت بهتر است که جمع نخواند و اگر خواند اشکالی ندارد.

بنابر این قاعده می‌‌گوییم: اگر مسافری به سمت شهرش حرکت کرد و گمان غالبش بر این بود که قبل از دخول وقت نماز دومی یا در اثنای وقت آن به شهرش می‌‌رسد بهتر است که جمع نخواند زیرا در این صورت نیازی به جمع خواندن نیست ولی اگر جمع بست اشکالی ندارد زیرا مسافر است.

بنابراین عمل این سؤال کننده که قبل از اینکه به شهرش برسد بین مغرب و عشاء جمع تقدیم بسته صحیح است اما خلاف راجح است زیرا بهتر است که در این حالت جمع نبندد زیرا گمان غالبش بر این بوده که قبل از وقت نماز دومی یا در اثنای آن به شهرش می‌‌رسد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: سافرت من الرياض إلى القصيم، وأثناء السير حان وقت صلاة المغرب، فتوقفنا فصلينا المغرب والعشاء مع غلبة ظننا أننا سنصل إن شاء الله قبل صلاة العشاء، وبالفعل وصلنا مبكرين فهل عملنا صحيح؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: نقول: إن المسافر يشرع له قصر الصلاة من حين خروجه من بلده إلى أن يرجع إليها من سفره، وأما الجمع فلا يشرع إلا إذا كان في حاجة إليه، فإذا كان في حاجة إليه سُنَّ له أن يجمع، وإلا فالأفضل عدم الجمع، وإن جمع فلا بأس.

وبناءً على هذه القاعدة نقول: إن المسافر لو أقبل على بلده، وكان يغلب على ظنه أنه يصل إليه قبل دخول وقت الصلاة الثانية، أو في أثناء وقتها، فالأفضل ألا يجمع؛ لأنه ليس بحاجة إلى الجمع حينئذ، وإن جمع فلا بأس، لأنه مسافر.

وعلى هذا فعمل هذا السائل الذي جمع بين المغرب والعشاء جمع تقديم قبل أن يصل إلى بلده عمل صحيح، لكنه مرجوح؛ لأن الأفضل ألا يجمع في هذه الحال؛ لكونه يغلب على ظنه أنه يصل إلى بلده قبل وقت الثانية، أو في أثنائها.

مطالب مرتبط:

(۳۰۰۱) حکم قصر نماز و افطار روزه در سفر کوتاه

کسی که از منطقه‌‌ی شرقی به بحرین برود مسافر است...

ادامه مطلب …

(۲۹۶۷) حکم جمع بین ظهر و عصر برای مسافر در حال بازگشت قبل از خروج وقت نماز

اگر مسافر نیت جمع تأخیر نماید اما قبل از اتمام وقت نماز اولی به شهرش برسد سببی که موجب جمع است یعنی سفر، به پایان رسیده است در این صورت بر او واجب است نماز اولی را در وقتش بخواند و منتظر باشد تا اینکه وقت نماز دومی فرا برسد ...

ادامه مطلب …

(۲۹۸۳) حکم وجوب شرکت در جماعت برای مسافر در اقامت کمتر از چهار روز

نماز جماعت بر مردان واجب است و نصوصی که در این زمینه وجود دارد مطلق است و مسافران از این نصوص خارج نمی‌‌شوند لذا هرگاه انسان در شهری باشد و برای نماز اذان داده شود او با این اذان فراخوانده می‌‌شود لذا بر او واجب است که اجابت کند ...

ادامه مطلب …

(۲۹۹۱) حکم قصر نماز در عمره با علم به اقامت بیش از چهار روز در مکه

قول راجحی که ادله بر آن دلالت دارد این است که اقامتی که در آن سفر قطع شود محدود نیست بلکه انسان مادامی که شهرش را ترک نموده و قصد اقامت در شهری که به آن رسیده ندارد مسافر است..

ادامه مطلب …

(۲۹۷۹) حکم اقامت طولانی معلم مهاجر و تأثیر آن بر قصر یا اتمام نماز

آنچه نزد من ترجیح پیدا می‌‌کند بر حسب نیت او است در صورتی که نیت اقامت مطلق را در کشوری که به آن سفر نموده را دارد مقیم است و احکام سفر در حق او قطع می‌‌شود و جایز نیست قصر بخواند....

ادامه مطلب …

(۲۹۹۸) حکم قصر و جمع نماز برای دانشجویی که در ایام تعطیل به شهر خود بازمی‌گردد

بر تو واجب است که نماز را همراه جماعت در مسجد بخوانی در این صورت باید کامل بخوانی و جمع نبندی اما اگر فرض شود که نماز چهار رکعتی از تو فوت شود می‌‌توانی قصر کنی زیرا در حالتی که توصیف نمودی، مسافر هستی...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه