سه‌شنبه 11 ربیع‌الثانی 1448
۳۱ شهریور ۱۴۰۵
22 سپتامبر 2026

(۱۶۲۱) حکم تیمم در زمین شوره‌زار هنگام فقدان آب

(۱۶۲۱) سوال: اگر سی کیلومتر از شهرم دور ‌شوم و وقت نماز فرا برسد اما من در منطقه‌ای نمناک و شوره‌زار باشم که از دریا نیز فاصله دارد و آبی برای وضو گرفتن در دسترس نیست، آیا در این حالت که چاره‌ای جز تیمم کردن ندارم، آیا جایز و صحیح است که بر زمینِ شوره‌زار، تیمم کرده و نماز بخوانم؟

جواب:

تیمم بر هر نوع از انواع زمین‌ها، جایز است زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ فرمود: {وَإِنْ كُنْتُمْ مَرْضَى أَوْ عَلَى سَفَرٍ أَوْ جَاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنْ الْغَائِطِ أَوْ لامَسْتُمْ النِّسَاءَ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً} [المائدة: ۶] : (اگر بيمار يا در سفر بوديد يا قضاى حاجت نمودید يا با همسرانتان همبستری کردید سپس آب نيافتيد، با زمین پاك تيمم كنيد)؛ اما اگر می‌خواهی قبل از خارج شدن وقت نماز و پایان آن به شهر خود بازگردی، بهتر است که صبر کنی تا به آب دسترسی پیدا کرده و نماز را با وضو و با طهارت با آب به جا بیاوری. این کار بهتر از این است که نماز را با تیمم در اول وقت بخوانی اما اگر امید نداری که قبل از پایان وقت نماز به آب برسی، اشکالی ندارد که تیمم کرده و نماز را ادا نمایی.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: عندما أبعد عن بلدتي حوالي ثلاثين كيلو مترا، ويحين وقت الصلاة، وأنا في مكان أرض سَبَخة ، والبحر بعيد عني، وما عندي ماء غير التيمم، فهل صلاتي جائزة عندما أتيمم من هذه السبخة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: التيمم بجميع الأرض جائز؛ لقوله تعالى: ﴿ وَإِنْ كُنْتُمْ مَرْضَى أَوْ عَلَى سَفَرٍ أَوْ جَاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنْ الْغَائِطِ أَوْ لامَسْتُمْ النِّسَاءَ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً ﴾ [النساء: ٤٣]. ولكن إذا كنت تريد الرجوع في الوقت قبل خروجه فتدرك الماء فإن الأولى أن تنتظر حتى ترجع، وتدرك الماء، وتصلى بالماء، فهو أفضل لك من أن تصلى بالتيمم في أول الوقت، وأما إذا كنت لا ترجو أن تلحق الماء قبل خروج الوقت فصل بالتيمم، ولا حرج.

مطالب مرتبط:

(۱۶۱۷) آیا تیمم کردن به نیت رفع جنابت یا به جای غسل از عادت ماهیانه همانند تیممی است که به جای وضو انجام می‌شود؟

حدث اصغر و حدث اکبر در تیمم فرقی ندارد لذا تيمم به جای غسل حيض یا برای رفع جنابت همانند تيمم به جای وضو است که بعد از ادرار، مدفوع و باد شکم انجام می‌شود...

ادامه مطلب …

(۱۶۰۸) روش شرعی تیمم چگونه است؟

روش شرعی تیمم بدین صورت است که فرد نیت ‌کند که می‌خواهد تیمم انجام دهد....

ادامه مطلب …

(۱۶۲۰) آیا برای تیمم با خاک، نیاز است که آن خاک، غبار داشته باشد؟

براساس دیدگاه راجح و برگزیده، برای تیمم نیاز نیست که خاک، دارای غبار باشد...

ادامه مطلب …

(۱۶۳۸) حکم طهارت و عبادات چوپان دور از آب

اگر بر اثر جنابت، غسل بر وی واجب شد نیز در صورت عدم دسترسی به آب، تیمم می‌کند و جنابتش با انجام تیمم، به طور موقت برطرف می‌شود تا این ‌که آب فراهم شود. هرگاه آب فراهم شد، واجب است که غسل نماید....

ادامه مطلب …

(۱۶۱۰) تیمم با چه چیزهایی باطل می‌شود؟

چیزهایی که تیمم با آن باطل می‌شود: اگر تیمم برای رفع جنابت باشد، با هر چیزی که غسل را واجب می‌کند، باطل می‌شود و اگر به جای وضو باشد، با هر چیزی که وضو را واجب می‌کند، باطل می‌شود..

ادامه مطلب …

(۱۶۴۰) اگر در حین ادای نماز عید، وضویم باطل شد و زمان اندک بود و آبی نیز در آن مسجد نیافتم، آیا جایز است که تیمم کنم؟

جمهور علما بر این نظر هستند که تيمم در این حالت، جایز نیست زیرا یکی از شروط تيمم، عدم وجود آب می‌باشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه