جمعه 18 شعبان 1447
۱۷ بهمن ۱۴۰۴
6 فوریه 2026

(۱۶۱۶) آیا در صورتی که بعضی از اعضای وضو، مجروح و زخمی باشد، ترتیب بین وضو و تیمم شرط است؟

(۱۶۱۶) سوال: آیا در صورتی که بعضی از اعضای وضو، مجروح و زخمی باشد، ترتیب بین وضو و تیمم شرط است؟

جواب:

بنا بر دیدگاه راجح و برگزیده، ترتیب میان وضو و تیمم، شرط نیست؛ لذا اگر مثلا دست شخص، زخمی باشد و امکان شستن یا مسح کردن آن با آب نباشد، ابتدا وضو می‌گیرد و بعد از پایان وضو، به جای آن زخم، تیمم می‌کند زیرا محل زخم را با آب نشسته یا مسح نکرده است. در چنین حالتی موالات (پشت سر هم بودن) نیز شرط نیست لذا اگر وضو گرفت و به مسجد رفت، سپس به جای عضوی که آن را با آب نشسته یا مسح نکرده است تیمم کرد، اشکالی ندارد.

اکنون در مورد زخمی که در یکی از اعضای وضو ایجاد می‌شود سخن می‌گوییم؛ چنین زخمی سه حالت دارد:

حالت اول: اگر آب برایش ضرر نداشته باشد، واجب است که شسته شود.

حالت دوم: اگر مسح کردن با آب برایش ضرر نداشته باشد، واجب است که بر آن مسح نماید؛ بدین صورت که یا مستقیما بر خود زخم، مسح کند یا اگر پانسمان شده باشد، بر پانسمان مسح نماید.

حالت سوم: اگر شستن و مسح کردن برایش ضرر داشته باشد، تیمم می‌کند؛ اما ترتیب و موالات (پشت سر هم بودن) در این تیمم شرط نیست.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يشترط الترتيب بين الوضوء والتيمم إذا كان في بعض أعضاء الوضوء جرح؟

فأجاب رحمه الله تعالى : القول الراجح أنه لا يشترط الترتيب بين الوضوء والتيمم، فلو كان في يد الإنسان جُرح لا يمكن غسله، ولا يمسح عليه فإنه يتوضأ أولا، ويتيمم للجُرح بعد أن ينتهي وضوؤه؛ لأنه لم يغسل أو يمسح محل الجرح، ولا يشترط أيضًا الموالاة في هذه الحال. لو توضأ هذا الوضوء، وذهب إلى المسجد، ثم تيمم عن الجرح الذي كان في يده، ولم يغسله ولم يمسح فلا بأس بذلك.

ولعلنا نتكلم عن موضوع الجرح الذي يكون في أحد أعضاء الوضوء فنقول فيه مراتب ثلاث:

الأولى: ألا يضره الغسل فيجب عليه الغسل.

الثانية: الا يضره المسح فيجب عليه المسح، إما على اللفافة إن كان ملفوفا، أو على الجرح مباشرة.

الثالثة: أن يضره الغسل والمسح فيتيمم عنه، ولا يشترط في التيمم كما ذكرنا آنفا ترتيب ولا موالاة.

مطالب مرتبط:

(۱۶۲۲) آیا تیمم بر سنگ یا زمینی که بر اثر باران رطوبت دارد، جایز است؟

بله، تیمم کردن بر زمین جایز است و تفاوتی ندارد که زمین: شنی، خاک خشک، مرطوب و نمناک یا سنگ باشد...

ادامه مطلب …

(۱۶۳۲) حکم تیمم در سفرهای تفریحی به بیابان با وجود امکان تهیه آب

اگر آب نداشته باشند، جایز است که به جای غسل جنابت یا وضو، تیمم کنند. در صورتی که از سرما هراس داشتند و می‌توانستند آب را گرم کنند، واجب است که این کار را انجام دهند و با آن آب گرم، وضو یا غسل نمایند اما اگر تهیه‌ی آب گرم برایشان امکان پذیر نبود، تیمم کردن برایشان جایز است...

ادامه مطلب …

(۱۶۳۱) حکم تیمم در صورت وجود آب برای غیر نیازهای انسانی

در صورت وجود آب و کافی بودن آن، تیمم باطل است و نماز خواندن با آن، جایز نیست. بنابراین این افرادی که تیمم می‌کنند و تانکر آب به همراه دارند، جایز نیست که با این تیمم، نماز بخوانند...

ادامه مطلب …

(۱۶۳۹) جواز تیمم برای درک نماز جماعت در غیاب آب

جایز نیست که کسی برای رسیدن به نماز جماعت، تیمم کند زیرا نماز بدون جماعت هم صحیح است...

ادامه مطلب …

(۱۶۲۰) آیا برای تیمم با خاک، نیاز است که آن خاک، غبار داشته باشد؟

براساس دیدگاه راجح و برگزیده، برای تیمم نیاز نیست که خاک، دارای غبار باشد...

ادامه مطلب …

(۱۶۱۳) آیا اگر نتوانستم وضو بگیرم، می‌توانم تیمم کنم؟

بله، اگر کسی نتواند وضو بگیرد، تیمم می‌کند..

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه