سه‌شنبه 11 ربیع‌الثانی 1448
۳۱ شهریور ۱۴۰۵
22 سپتامبر 2026

(۱۶۱۶) آیا در صورتی که بعضی از اعضای وضو، مجروح و زخمی باشد، ترتیب بین وضو و تیمم شرط است؟

(۱۶۱۶) سوال: آیا در صورتی که بعضی از اعضای وضو، مجروح و زخمی باشد، ترتیب بین وضو و تیمم شرط است؟

جواب:

بنا بر دیدگاه راجح و برگزیده، ترتیب میان وضو و تیمم، شرط نیست؛ لذا اگر مثلا دست شخص، زخمی باشد و امکان شستن یا مسح کردن آن با آب نباشد، ابتدا وضو می‌گیرد و بعد از پایان وضو، به جای آن زخم، تیمم می‌کند زیرا محل زخم را با آب نشسته یا مسح نکرده است. در چنین حالتی موالات (پشت سر هم بودن) نیز شرط نیست لذا اگر وضو گرفت و به مسجد رفت، سپس به جای عضوی که آن را با آب نشسته یا مسح نکرده است تیمم کرد، اشکالی ندارد.

اکنون در مورد زخمی که در یکی از اعضای وضو ایجاد می‌شود سخن می‌گوییم؛ چنین زخمی سه حالت دارد:

حالت اول: اگر آب برایش ضرر نداشته باشد، واجب است که شسته شود.

حالت دوم: اگر مسح کردن با آب برایش ضرر نداشته باشد، واجب است که بر آن مسح نماید؛ بدین صورت که یا مستقیما بر خود زخم، مسح کند یا اگر پانسمان شده باشد، بر پانسمان مسح نماید.

حالت سوم: اگر شستن و مسح کردن برایش ضرر داشته باشد، تیمم می‌کند؛ اما ترتیب و موالات (پشت سر هم بودن) در این تیمم شرط نیست.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يشترط الترتيب بين الوضوء والتيمم إذا كان في بعض أعضاء الوضوء جرح؟

فأجاب رحمه الله تعالى : القول الراجح أنه لا يشترط الترتيب بين الوضوء والتيمم، فلو كان في يد الإنسان جُرح لا يمكن غسله، ولا يمسح عليه فإنه يتوضأ أولا، ويتيمم للجُرح بعد أن ينتهي وضوؤه؛ لأنه لم يغسل أو يمسح محل الجرح، ولا يشترط أيضًا الموالاة في هذه الحال. لو توضأ هذا الوضوء، وذهب إلى المسجد، ثم تيمم عن الجرح الذي كان في يده، ولم يغسله ولم يمسح فلا بأس بذلك.

ولعلنا نتكلم عن موضوع الجرح الذي يكون في أحد أعضاء الوضوء فنقول فيه مراتب ثلاث:

الأولى: ألا يضره الغسل فيجب عليه الغسل.

الثانية: الا يضره المسح فيجب عليه المسح، إما على اللفافة إن كان ملفوفا، أو على الجرح مباشرة.

الثالثة: أن يضره الغسل والمسح فيتيمم عنه، ولا يشترط في التيمم كما ذكرنا آنفا ترتيب ولا موالاة.

مطالب مرتبط:

(۱۶۲۲) آیا تیمم بر سنگ یا زمینی که بر اثر باران رطوبت دارد، جایز است؟

بله، تیمم کردن بر زمین جایز است و تفاوتی ندارد که زمین: شنی، خاک خشک، مرطوب و نمناک یا سنگ باشد...

ادامه مطلب …

(۱۶۴۲) حکم استمرار تیمم برای بیمار با منع پزشکی از استعمال آب

اگر امکان‌پذیر نباشد و شستن و مسح کردن برای چشمش ضرر داشته باشد: هر مقدار از صورتش که به او زیان نمی‌رساند را می‌شوید و به جای بقیه تیمم می‌کند...

ادامه مطلب …

(۱۶۳۰) حکم تکرار تیمم ساربانان در فصول مختلف به‌علت کمبود آب و بُعد مسافت

اگر به آب دسترسی ندارید، این کار شما درست است...

ادامه مطلب …

(۱۶۳۳) حکم نمازهای ادا شده با تیمم در صورت وجود آب برای غير طهارت

حال که از روی جهل و نادانی چنین کرده است، امیدوارم که نیاز نباشد نمازهای گذشته را دوباره بخواند اما در آینده هرگاه آب کافی وجود داشت، واجب است که با آب، طهارت نموده و وضو بگیرد....

ادامه مطلب …

(۱۶۳۱) حکم تیمم در صورت وجود آب برای غیر نیازهای انسانی

در صورت وجود آب و کافی بودن آن، تیمم باطل است و نماز خواندن با آن، جایز نیست. بنابراین این افرادی که تیمم می‌کنند و تانکر آب به همراه دارند، جایز نیست که با این تیمم، نماز بخوانند...

ادامه مطلب …

(۱۶۱۸) آیا تفاوتی بین تیممی که به جای وضو گرفته می‌شود و تیممی که به جای غسل گرفته می‌شود، وجود دارد؟

خیر، تفاوتی ندارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه