جمعه 28 ذیقعده 1447
۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۵
15 می 2026

(۱۴۶۹) روش مسح بر جوراب چگونه است؟

(۱۴۶۹) سوال: روش مسح بر جوراب چگونه است؟ آیا مسح کردن بر جوراب هنگام بیدار شدن از خواب برای ادای نماز، جایز است؟ مدت زمان آن چقدر است؟

جواب:

روش مسح بر جوراب بدین صورت است که فرد ابتدا دو دستش را خیس نماید سپس از سر انگشتان تا ابتدای ساق پایش را یک بار دست بکشد؛ می‌تواند ابتدا پای راست را قبل از پای چپ مسح کند یا این که هر دو پا را همزمان مسح کند زیرا هر دو احتمال در حدیث وارد شده در این باره وجود دارد لذا محدود به یک روش نیست. مسح یک بار انجام می‌شود و نیاز به تکرار نیست زیرا قاعده نزد فقها رَحِمَهُمُ‌الله چنین است که: هر چیزی که مسح می‌شود، تکرار کردن مسح بر آن سنت نیست؛ چون طهارت آن، آسان و مخفف است لذا شایسته است که در کیفیت و کمیت مخفف باشد.

در مورد مسح بر جوراب بعد از بیدار شدن از خواب می‌گوییم: اگر هنوز فرصت مسح باقی مانده بود، تا زمانی که وقتش تمام نشده مسح کن. این مدت، یک شبانه روز برای مقیم و سه شبانه روز برای مسافر است. اگر مقیم بود و بار اول در ساعت دوازده ظهر روز چهارشنبه بر خف یا جوراب مسح نمود، می‌تواند تا کمی قبل از ساعت دوازده روز پنج‌شنبه (بیست و چهار ساعت) مسح کند و تفاوتی ندارد که خوابیده یا نخوابیده باشد. هرگاه این فرصت تمام شد و وی هنوز وضو داشت، همچنان وضو و طهارت دارد تا این که وضویش باطل شود؛ اما پس از پایان این مدت نمی‌تواند مسح کند بلکه هرگاه خواست وضو بگیرد، باید جوراب یا خُفّ را بیرون بیاورد و با شستن پاهایش وضوی کامل بگیرد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل ما كيفية المسح على الشراب؟ وهل يجوز المسح على الشراب عند القيام من النوم للصلاة؟ وما المدة؟

فأجاب رحمه الله تعالى كيفية المسح على الشراب: أن يبل الإنسان يديه بالماء، ثم يمسح من أطراف الأصابع إلى الساق، يَمُرُّ بيده مرة واحدة من أطراف الأصابع إلى الساق، ثم إن شاء مسح اليمني قبل اليسرى، وإن شاء مسحهما جميعا؛ لأن السنة في ذلك محتملة لهذا ولهذا، والأمر في ذلك واسع، ولا يُكرر المسح؛ لأن القاعدة عند الفقهاء -رحمهم الله-: أن كل شيء ممسوح فإنه لا يُسَنُّ تكرار المسح عليه؛ لأن طهارته مخففة، فينبغي أن يكون مخففا في الكيف، ومخفّفا في الكم.

وأما المسح على الشراب عند القيام من النوم فنقول: ما دامت المدة باقية فامسخ حتى تنتهي والمدة يوم وليلة للمقيم، وثلاثة أيام بلياليها للمساف.

فإذا كان مقيما ومسح أول مرة في الساعة الثانية عشرة من ظهر يوم الأربعاء فله أن يمسح إلى قبيل الساعة الثانية عشرة من يوم الخميس، أي: أربعا وعشرين ساعة، سواء نام أم لم ينم، وإذا تمت المدة وهو على طهارة بقي على طهارته حتى تنتقض، ولكنه لا يمسح بعد تمام المدة، بل عليه إذا أراد أن يتوضأ أن يخلع الجوارب، وأن يتوضأ وضوءا كاملا بغسل القدمين.

مطالب مرتبط:

(۱۴۷۸) آیا جایز است که خف بپوشم و هنگام خواب، آن را بیرون بیاورم سپس هنگام نماز صبح دوباره آن را بپوشم و بر آن مسح کنم؟

این کار جایز نیست زیرا هرگاه انسان خف بپوشد سپس آن را از پایش بیرون بیاورد، فقط زمانی می‌تواند دوباره بر آن مسح کند که وضوی کامل گرفته و پاهایش را بشوید سپس خف را دوباره بپوشد...

ادامه مطلب …

(۱۴۶۵) بسیاری از مردم به هنگام وضو گرفتن بر کفش، مسح می‌کنند؛ حکم این کار چیست؟

مسح کردن بر کفش یا جوراب، مستحب است اما باید با داشتن وضو پوشیده شوند، مسح در مدت زمان مشخص شده انجام شود و غسل واجب بر فرد نباشد؛ زیرا مسح بر کفش یا جوراب، فقط برای وضو انجام می‌شود....

ادامه مطلب …

(۱۴۵۴) احکام مسح بر خفّ چیست؟

مسح بر خفّ فقط یک حکم دارد؛ حکمش این است ‌که وقتی فرد آن‌ را با داشتن طهارتی که با آب حاصل شده است (غسل یا وضو) بپوشد، مسح کردن بر آن جایز می‌باشد اما با سه شرط:...

ادامه مطلب …

(۱۴۸۳) حکم مسح بر آتل یا پانسمان چیست؟

بنا بر دیدگاه راجح، مسح بر آتل یا پانسمان، جایز است...

ادامه مطلب …

(۱۴۷۱) حکم مسح بر خفّ پاره و پوشش‌های پارچه‌ای

احادیث مربوط به مسح بر خف، مطلق است و مقید به شروط نیست و هر حکمی که از سوی شارع، مطلق و بدون قید و شرط وارد شود، مشروط و مقید نمودن آن، جایز نیست زیرا قرار دادن شروط برای آن، سخت‌ کردن چیزی است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و پیامبرش صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آسان نموده‌اند.....

ادامه مطلب …

(۱۴۶۳) آیا مسح بر جوراب در وضو جایز است؟ آیا شروطی نیز دارد؟

بله، مسح بر جوراب با رعایت شروط آتی جایز است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه