چهارشنبه 16 محرم 1448
۹ تیر ۱۴۰۵
1 جولای 2026

(۱۴۶۹) روش مسح بر جوراب چگونه است؟

(۱۴۶۹) سوال: روش مسح بر جوراب چگونه است؟ آیا مسح کردن بر جوراب هنگام بیدار شدن از خواب برای ادای نماز، جایز است؟ مدت زمان آن چقدر است؟

جواب:

روش مسح بر جوراب بدین صورت است که فرد ابتدا دو دستش را خیس نماید سپس از سر انگشتان تا ابتدای ساق پایش را یک بار دست بکشد؛ می‌تواند ابتدا پای راست را قبل از پای چپ مسح کند یا این که هر دو پا را همزمان مسح کند زیرا هر دو احتمال در حدیث وارد شده در این باره وجود دارد لذا محدود به یک روش نیست. مسح یک بار انجام می‌شود و نیاز به تکرار نیست زیرا قاعده نزد فقها رَحِمَهُمُ‌الله چنین است که: هر چیزی که مسح می‌شود، تکرار کردن مسح بر آن سنت نیست؛ چون طهارت آن، آسان و مخفف است لذا شایسته است که در کیفیت و کمیت مخفف باشد.

در مورد مسح بر جوراب بعد از بیدار شدن از خواب می‌گوییم: اگر هنوز فرصت مسح باقی مانده بود، تا زمانی که وقتش تمام نشده مسح کن. این مدت، یک شبانه روز برای مقیم و سه شبانه روز برای مسافر است. اگر مقیم بود و بار اول در ساعت دوازده ظهر روز چهارشنبه بر خف یا جوراب مسح نمود، می‌تواند تا کمی قبل از ساعت دوازده روز پنج‌شنبه (بیست و چهار ساعت) مسح کند و تفاوتی ندارد که خوابیده یا نخوابیده باشد. هرگاه این فرصت تمام شد و وی هنوز وضو داشت، همچنان وضو و طهارت دارد تا این که وضویش باطل شود؛ اما پس از پایان این مدت نمی‌تواند مسح کند بلکه هرگاه خواست وضو بگیرد، باید جوراب یا خُفّ را بیرون بیاورد و با شستن پاهایش وضوی کامل بگیرد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل ما كيفية المسح على الشراب؟ وهل يجوز المسح على الشراب عند القيام من النوم للصلاة؟ وما المدة؟

فأجاب رحمه الله تعالى كيفية المسح على الشراب: أن يبل الإنسان يديه بالماء، ثم يمسح من أطراف الأصابع إلى الساق، يَمُرُّ بيده مرة واحدة من أطراف الأصابع إلى الساق، ثم إن شاء مسح اليمني قبل اليسرى، وإن شاء مسحهما جميعا؛ لأن السنة في ذلك محتملة لهذا ولهذا، والأمر في ذلك واسع، ولا يُكرر المسح؛ لأن القاعدة عند الفقهاء -رحمهم الله-: أن كل شيء ممسوح فإنه لا يُسَنُّ تكرار المسح عليه؛ لأن طهارته مخففة، فينبغي أن يكون مخففا في الكيف، ومخفّفا في الكم.

وأما المسح على الشراب عند القيام من النوم فنقول: ما دامت المدة باقية فامسخ حتى تنتهي والمدة يوم وليلة للمقيم، وثلاثة أيام بلياليها للمساف.

فإذا كان مقيما ومسح أول مرة في الساعة الثانية عشرة من ظهر يوم الأربعاء فله أن يمسح إلى قبيل الساعة الثانية عشرة من يوم الخميس، أي: أربعا وعشرين ساعة، سواء نام أم لم ينم، وإذا تمت المدة وهو على طهارة بقي على طهارته حتى تنتقض، ولكنه لا يمسح بعد تمام المدة، بل عليه إذا أراد أن يتوضأ أن يخلع الجوارب، وأن يتوضأ وضوءا كاملا بغسل القدمين.

مطالب مرتبط:

(۱۴۸۰) جوراب پوشیدم اما هنگام وضو گرفتن، فراموش کردم که آیا قبل از پوشیدن جوراب‌، وضو داشته‌ام یا خیر؟

واجب است جوراب را بیرون آورده و پاهای خود را بشویی؛ زیرا در وجود یک شرط، تردید داری و اصل بر عدم وجود شرط است لذا اگر شک و تردید داری که هنگام پوشیدن جوراب، وضو داشته‌ای یا خیر، جایز نیست که بر آن مسح کنی...

ادامه مطلب …

(۱۴۵۱) حکمت مسح کردن بر خف چیست؟

حکمت مسح بر خف، این است که این مسح و دست کشیدن، جایگزین شستن پا می‌شود؛ زیرا بر انسان واجب است که در وضو چهار عضو را پاک نموده و بر آن طهارت بگیرد: صورت، دست‌ها، سر و پاها...

ادامه مطلب …

(۱۴۶۱) پس از پایان زمان مسح آیا باید همه وضو را تکرار کنم؟

هرگاه وقت مسح بر خف تمام شد، واجب است هنگام وضو گرفتن خف یا جوراب را در آورده و برای نماز وضوی کامل بگیرد. این که فقط پاها را بشوید و دوباره جوراب بپوشد کافی نیست...

ادامه مطلب …

(۱۴۶۳) آیا مسح بر جوراب در وضو جایز است؟ آیا شروطی نیز دارد؟

بله، مسح بر جوراب با رعایت شروط آتی جایز است....

ادامه مطلب …

(۱۴۵۴) احکام مسح بر خفّ چیست؟

مسح بر خفّ فقط یک حکم دارد؛ حکمش این است ‌که وقتی فرد آن‌ را با داشتن طهارتی که با آب حاصل شده است (غسل یا وضو) بپوشد، مسح کردن بر آن جایز می‌باشد اما با سه شرط:...

ادامه مطلب …

(۱۴۵۵) لطفا برخی از احکام مسح بر خف را بیان کنید.

مسح بر خف از احکام و تشریعاتی است که در دین اسلام آمده است و از جمله احکام بسیاری است که بیانگر آسان بودن دین اسلام است و دلالت بر این دارد که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با این دین آسان بر ما منت نهاد و لطف فرمود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه