جمعه 8 شوال 1447
۷ فروردین ۱۴۰۵
27 مارس 2026

(۱۴۶۹) روش مسح بر جوراب چگونه است؟

(۱۴۶۹) سوال: روش مسح بر جوراب چگونه است؟ آیا مسح کردن بر جوراب هنگام بیدار شدن از خواب برای ادای نماز، جایز است؟ مدت زمان آن چقدر است؟

جواب:

روش مسح بر جوراب بدین صورت است که فرد ابتدا دو دستش را خیس نماید سپس از سر انگشتان تا ابتدای ساق پایش را یک بار دست بکشد؛ می‌تواند ابتدا پای راست را قبل از پای چپ مسح کند یا این که هر دو پا را همزمان مسح کند زیرا هر دو احتمال در حدیث وارد شده در این باره وجود دارد لذا محدود به یک روش نیست. مسح یک بار انجام می‌شود و نیاز به تکرار نیست زیرا قاعده نزد فقها رَحِمَهُمُ‌الله چنین است که: هر چیزی که مسح می‌شود، تکرار کردن مسح بر آن سنت نیست؛ چون طهارت آن، آسان و مخفف است لذا شایسته است که در کیفیت و کمیت مخفف باشد.

در مورد مسح بر جوراب بعد از بیدار شدن از خواب می‌گوییم: اگر هنوز فرصت مسح باقی مانده بود، تا زمانی که وقتش تمام نشده مسح کن. این مدت، یک شبانه روز برای مقیم و سه شبانه روز برای مسافر است. اگر مقیم بود و بار اول در ساعت دوازده ظهر روز چهارشنبه بر خف یا جوراب مسح نمود، می‌تواند تا کمی قبل از ساعت دوازده روز پنج‌شنبه (بیست و چهار ساعت) مسح کند و تفاوتی ندارد که خوابیده یا نخوابیده باشد. هرگاه این فرصت تمام شد و وی هنوز وضو داشت، همچنان وضو و طهارت دارد تا این که وضویش باطل شود؛ اما پس از پایان این مدت نمی‌تواند مسح کند بلکه هرگاه خواست وضو بگیرد، باید جوراب یا خُفّ را بیرون بیاورد و با شستن پاهایش وضوی کامل بگیرد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل ما كيفية المسح على الشراب؟ وهل يجوز المسح على الشراب عند القيام من النوم للصلاة؟ وما المدة؟

فأجاب رحمه الله تعالى كيفية المسح على الشراب: أن يبل الإنسان يديه بالماء، ثم يمسح من أطراف الأصابع إلى الساق، يَمُرُّ بيده مرة واحدة من أطراف الأصابع إلى الساق، ثم إن شاء مسح اليمني قبل اليسرى، وإن شاء مسحهما جميعا؛ لأن السنة في ذلك محتملة لهذا ولهذا، والأمر في ذلك واسع، ولا يُكرر المسح؛ لأن القاعدة عند الفقهاء -رحمهم الله-: أن كل شيء ممسوح فإنه لا يُسَنُّ تكرار المسح عليه؛ لأن طهارته مخففة، فينبغي أن يكون مخففا في الكيف، ومخفّفا في الكم.

وأما المسح على الشراب عند القيام من النوم فنقول: ما دامت المدة باقية فامسخ حتى تنتهي والمدة يوم وليلة للمقيم، وثلاثة أيام بلياليها للمساف.

فإذا كان مقيما ومسح أول مرة في الساعة الثانية عشرة من ظهر يوم الأربعاء فله أن يمسح إلى قبيل الساعة الثانية عشرة من يوم الخميس، أي: أربعا وعشرين ساعة، سواء نام أم لم ينم، وإذا تمت المدة وهو على طهارة بقي على طهارته حتى تنتقض، ولكنه لا يمسح بعد تمام المدة، بل عليه إذا أراد أن يتوضأ أن يخلع الجوارب، وأن يتوضأ وضوءا كاملا بغسل القدمين.

مطالب مرتبط:

(۱۴۵۳) غیر از پایان مدت زمان مسح بر خفّ و عمامه، چه چیزهای دیگری مسح بر آن را باطل می‌کند؟

اصل بر بقای این وضو و طهارت می‌باشد که بنا بر دلیل شرعی ثابت گشته است تا این که دلیلی یافت شود؛ اما تا زمانی که دلیلی وجود ندارد وضو باقی مانده و باطل نمی‌شود. این قول راجح و دیدگاه صحیح نزد ما است....

ادامه مطلب …

(۱۴۶۶) دلیل مسح بر جوراب (نه مسح بر خف) چیست؟

در مورد مسح بر جوراب، حديثی از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم روایت شده است و از چند تن از صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم نقل شده که بر جوراب مسح نموده‌اند....

ادامه مطلب …

(۱۴۶۲) آیا مسح بر جوراب درست است؟

دیدگاه راجح از اقوال علما، جایز بودن مسح بر جوراب است زیرا از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نقل شده که بر آن مسح نموده است....

ادامه مطلب …

(۱۴۶۳) آیا مسح بر جوراب در وضو جایز است؟ آیا شروطی نیز دارد؟

بله، مسح بر جوراب با رعایت شروط آتی جایز است....

ادامه مطلب …

(۱۴۶۱) پس از پایان زمان مسح آیا باید همه وضو را تکرار کنم؟

هرگاه وقت مسح بر خف تمام شد، واجب است هنگام وضو گرفتن خف یا جوراب را در آورده و برای نماز وضوی کامل بگیرد. این که فقط پاها را بشوید و دوباره جوراب بپوشد کافی نیست...

ادامه مطلب …

(۱۴۷۶) آیا می‌توان بر جورابی که روی جوراب دیگر پوشیده شده مسح کرد؟

این شخص برای وضوی نماز عشا، فقط بر جوراب دوم مسح می‌کند و نیازی به مسح جوراب زیر نیست؛ اما این مسح، مبنی بر مسح بر جوراب اول است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه