(۴۳۷۷) سوال: می‌خواهم عمره انجام دهم، شروط عمره چیست و آیا ممکن است آن را به روح پدرم که فوت شده است، هدیه کنم؟

جواب:

عمره از شعائر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است: {ومَن یُعَظِّمۡ شَعَـٰۤىِٕرَ ٱللَّهِ فَإِنَّهَا مِن تَقۡوَى ٱلۡقُلُوبِ} [سوره الحج: ۳۲] : (و کسی‌که شعائر الهی را بزرگ دارد، پس بی‌گمان این (کار) از پرهیزگاری دل‌هاست): و ارکان و واجباتی دارد و صفت آن این است هنگامی که به میقات رسید همانطور که برای جنابت غسل می‌کند، غسل کند و ازار (لنگی که در پایین تنه می‌پوشند) و رداءاش (لنگی که در بالا تنه می‌پوشند) را می‌پوشد و افضل این است که سفید و پاک باشند و سر و ریش خود را بدون ازار و رداءاش خوشبو کند و بگوید: لبَّيكَ اللهمَّ عمْرةً،لبَّيكَ اللهمَّ لبَّيكَ، لبَّيكَ لا شريكَ لك لبَّيكَ؛ إنَّ الحمدَ والنِّعمةَ لك والمُلْك، لا شريكَ لك، و تا زمانی که طواف را شروع می‌کند تلبیه می‌گوید و هنگامی که به مسجدالحرام رسید با پای راست داخل می‌شود و می‌گوید: بسم الله، والصلاة و السلام على رسول الله، اللهم اغفرلي ذنوبي، وافتح لي أيواب رحمتك، سپس به سوی حجرالأسود می‌رود و با دست راستش آن را لمس می‌کند یعنی آن را مسح می‌کند و آن را می‌بوسد و این هنگامی است که برای او ممکن باشد و اگر امکان این برایش وجود نداشت به سوی آن اشاره می‌کند و کعبه را در سمت چپ خود قرار می‌دهد و هفت بار آن را طواف می‌کند و در سه دور اول به صورت رمل راه می‌رود رمل یعنی این که راه رفتن سریع، در حالی که گام‌های آن نزدیک به هم باشد بدون آن که کتف‌هایش را تکان تکان دهد و در تمام دورهای طواف با حالت اضطباع باشد.
و صفت اضطباع یعنی کتف راستش را بیرون می‌کند و آن قسمت رداء‌اش را بر کتف چپش می‌اندازد و اضطباع فقط در طواف مشروع می‌باشد و در زمانی که به احرام در آمد مشروع نیست همانگونه که بسیاری از مردم گمان می‌کنند بلکه فقط از شروع طواف تا پایان آن مشروع است و در طواف به آنچه می‌خواهد دعا می‌کند و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را یاد می‌کند مگر هر باری که به حجرالأسود می‌رسد تکبیر می‌گوید و بین رکن یمانی و حجرالأسود می‌گوید: {رَبَّنَاۤ ءَاتِنَا فِی ٱلدُّنۡیَا حَسَنَةࣰ وَفِی ٱلۡـَٔاخِرَةِ حَسَنَةࣰ وَقِنَا عَذَابَ ٱلنَّارِ} [سوره البقرة: ۲۰۱] : (پروردگارا! به ما در دنیا نیکی عطا کن، و در آخرت (نیز) نیکی (عطا فرما) و ما را از عذاب آتش نگه دار): و بین مردم کتابچه‌هایی شایع شده است که در آن برای هر دور دعاهایی مخصوصی است در صورتی که برای هر دوری دعای مخصوصی از سنت نیست بلکه این بدعت می‌باشد و به آن نصیحت نمی‌کنیم بلکه آنچه را به آن نیاز داری از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌خواهی و آنچه در قلبت می‌باشد و معنای آن را می‌دانی دعا می‌کنی و در حقیقت برای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ تضرع می‌کنی اما این دعاهایی که نوشته شده است و بسیاری از مردم آن را مانند حروف هجائی می‌خوانند و اصلا معنای آن را نمی‌دانند. و هنگامی که طواف را تمام کردی دو رکعت پشت مقام ابراهیم و نزدیک به آن بخوان اگر که برایت میسر بود وگرنه دور از آن نماز بخوان و در رکعت اول سوره‌ی کافرون را بعد از فاتحه و در رکعت دوم سوره‌ی اخلاص را بعد از فاتحه بخوان و این دو رکعت را کوتاه بخوان و بعد از آن نشین بلکه به سوی سعی کردن برو و دعایی در نزد مقام ابرهیم نیست زیراکه از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده است لذا هنگامی که آن دو رکعت را خواندی به سوی سعی کردن برو و زمانی که به نزدیک صفا رسیدی این قول الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را بخوان: {إِنَّ ٱلصَّفَا وَٱلۡمَرۡوَةَ مِن شَعَاۤىِٕرِ ٱللَّهِ} [سوره البقرة: ۱۵۸] : (همانا «صفا» و «مروه» از شعائر (نشانه‌های) الله است): و با آن‌چیزی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شروع کرد، شروع کن سپس به سوی صفا بالا برو و رو به قبله کن و دستت را بالا ببر و حمد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را به جای آور و بگو: لا إله إلا الله، وحده لا شريك له، له الملك، وله الحمد، يحيي ويميت وهو على كل شيء قدير، لا إله إلا الله وحده أنجز وعده، ونصر عبده، وهزم الأحزاب وحده، سپس به هر آنچه می‌خواهی دعا کن هم‌چنان که بر صفا ایستادی و سه بار این ذکر را بخوان سپس به سرعت عادی به سوی مروه برو و زمانی که به علم سبز رنگ رسیدی به صورت شدید بدو تا این که علم سبز دوم برسی سپس به صورت عادی سعی کن تا این که به مروه برسی و هنگامی که به مروه رسیدی مثل آنچه را که در صفا گفتی، بگو و این دور محسوب می‌شود و زمانی که از مروه به سوی صفا برگشتی دور دیگر محسوب می‌شود و هنگامی که هفت دور را تمام کردی سعی را تمام نمودی و در این صورت سر خود را بتراش یا کوتاه کن و کوتاه کردن باید شامل کل سر باشد و این گونه نیست که فقط قسمتی از موی سر کوتاه شود یا این که چند تار مو برداشته شود و با این عمره تمام می‌یابد و دیگر در احرام نیست و لباسش را می‌پوشد و اگر فوری به بلد خود برگشتی طواف وداع نیاز نیست اما اگر در مکه تأخیر کردی، بدون طواف وداع از مکه خارج نشو و سعی ندارد و نیازی به احرام پوشیدن نیست و طواف وداع را آخرین امور خود قرار ده این صفت عمره می‌باشد.
اهل علم می‌گویند: ارکان عمره، بستن احرام، طواف و سعی می‌باشد.
و واجبات آن: احرام بستن از میقات و تراشیدن سر یا کوتاه کردن آن است.
و قول سوال کننده که آیا جایز است عمره را به روح پدرش هدیه دهد؟
در جواب می‌گوییم: اگر که از جانب خود عمره نمودی اشکالی ندارد که عمره را برای پدرت قرار دهدی اما اگر خود هنوز عمره نکردی ابتدا از جانب خود انجام بده و بر همین اساس می‌گوییم اگر که عمره بر پدرت واجب نبوده است افضل این است که برای پدرت دعا کنی و عمره را برای خود انجام دهدی زیرا رسول الله امتش را به دعا رهنمود فرمودند نه بخشیدن ثواب لذا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «إِذَا مَاتَ الْإِنْسَانُ انْقَطَعَ عَنْهُ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثَةٍ ؛ إِلَّا مِنْ صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ» : (با مرگ انسان ، رشته عملش قطع مى شود ، مگر از سه چيز : صدقه جارى، دانشى كه مردم از آن بهره مند شوند ، و فرزند نيكوكارى كه برايش دعا كند): و نفرمودند: فرزند نیکو کاری که از جانب او عمره یا حج یا روزه یا نماز، ادا کند و اگر این افضل بود قطعا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بدان رهنمود می‌کردند زیرا او هیچ خیری را رها نکرده است مگر این که امتش را بدان راهنمایی کرده است و این از کمال نصیحت و شفقت او به نسبت امتش بود.
و تو محتاج عمل می‌باشی بلکه در این دنیا نیز به عمل نیاز داری زیرا عمل، صلاح قلب و روشنگری او و زیادت خیر بر آن می‌باشد، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَٱلَّذِینَ ٱهۡتَدَوۡا۟ زَادَهُمۡ هُدࣰى وَءَاتَىٰهُمۡ تَقۡوَىٰهُمۡ} [سوره محمد: ۱۷] : (و کسانی‌که هدایت یافته‌اند (الله) بر هدایت‌شان افزود، و به آنان پرهیزگاری عطا فرمود): و : {وَیَزِیدُ ٱللَّهُ ٱلَّذِینَ ٱهۡتَدَوۡا۟ هُدࣰىۗ وَٱلۡبَـٰقِیَـٰتُ ٱلصَّـٰلِحَـٰتُ خَیۡرٌ عِندَ رَبِّكَ ثَوَابࣰا وَخَیۡرࣱ مَّرَدًّا} [سوره مريم: ۷۶] : (و کسانی‌که هدایت یافته‌اند، الله بر هدایت‌شان می‌افزاید، و (آثار و) نیکی‌های شایسته‌ای ماندگار در نزد پروردگارت پاداش بهتر، و عاقبت خوب‌تر دارد): لذا اعمال صالح را خود قرار ده و برای کسی که دوستشان داری دعا کن و این بهتر و افضل است.