یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۳۴۸۶) حکم خواندن سوره تکاثر و گریه در قبرستان

(۳۴۸۵) سوال: گفته می‌شود همانا قاری از خواندن سوره ﴿أَلْهَاكُمُ التَّكَاثُرُ﴾ [التكاثر: ١] (افزون‌طلبی شما را به خود مشغول ساخته است) موقع ورود به قبرستان اجر می‌برد، این چقدر درست است، و آیا گریه در قبرستان حرام است یا خیر؟

جواب:

زیارت قبور برای مردان مستحب است، ولی مقصود از آن پند گرفتن و یادآوری است، یادآور شدن انسان به عاقبتش، همان‌طور که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند:  «قَد كُنتُ نَهَيتُكُم عَن زيارةِ القُبورِ، فقَدْ أذِنَ لِمُحمَّدٍ في زيارَةِ قبرِ أمِّهِ، فَزوروها فإنَّها تذَكِّرُ الآخِرةَ» [تقدم تخريجه] (من شما را از زیارت قبرها نهی می‌کردم، به محمد اجازه زیارت قبر مادرش داده شده است، پس قبرها را زیارت کنید که شما را به یاد آخرت می‌اندازد). و همچنین از آن قصد دعا برای اموات می‌شود، چنانچه رسول‌الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وقتی به قبرستان می‌رفتند بر آن‌ها سلام می‌کردند و برایشان دعا می‌نمودند [تقدم تخريجه].

و اما خواندن ﴿أَلْهَاكُمُ التَّكَاثُرُ﴾ [التكاثر: ١] (افزون‌طلبی شما را به خود مشغول ساخته است) موقع وارد شدن به قبرستان که من سنتی در این‌باره نمی‌دانم، لذا برای زیارت کننده‌ خواندن آن سنت نمی‌باشد؛ برای اینکه از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده است.

و اما گریه در قبرستان اشکالی ندارد چنانچه به حد ناله و شیون و گریستن بر میت (که صدا را به سوگ مردگان بلند کرده، و محاسن و خوبی‌هایش را برشمارد) نرسد، ولی ما کسی را که درباره‌ی خودش می‌داند که اگر به قبرستان رفت، قوم و خویش و یا دوستش را به یاد می‌آورد و گریه می‌کند، نصیحت می‌کنیم که نرود؛ زیرا چیزی‌ست که ناراحتی‌ها را تجدید می‌کند، و چیزی که باعث تجدید ناراحتی شود شایسته نیست انسان آن را به یاد آورد، بلکه از آن دوری کند تا این مصیبت را فراموش کند و به مصالح دین و دنیایش مشغول شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يقال إن قراءة سورة ﴿ الهَكُمُ التَّكَاثُر ُ [ التكاثر: 1] عند دخول المقبرة يؤجر ،قارئها، فما مدى صحة ذلك، وهل البكاء في المقبرة حرام أم لا؟

فأجاب رحمه الله تعالى : زيارة القبور مُسْتَحَبَّةُ للرجال، لكن المقصود بها هو الاتعاظ والتذكر، تذكر الإنسان مآله، كما قال النبي صلى الله عليه وسلم: «قَدْ كُنْتُ نَهَيْتُكُمْ عَنْ زِيَارَةِ القُبُورِ، فَقَدْ أُذِنَ مُحَمَّدٍ فِي زِيَارَةِ قَبْرِ أُمِّهِ، فَزُورُوهَا فَإِنَّهَا تُذَكَّرُ الآخِرَةَ». وكذلك يُقْصَدُ منها الدعاء للأموات، كما كان رسول الله صلى الله عليه وسلم إذا خرج إلى المقبرة سلم عليهم ودعا لهم.

وأما قراءة ﴿ الهَكُمُ التَّكَاثُرُ ﴾ [التكاثر: 1] عند دخول المقابر فلا أعلم فيها سُنَّةٌ، فلا يُسَنُّ للزائر قراؤتها؛ لأن ذلك لم يَرِدْ عن النبي صلى الله عليه وسلم وأما البكاء في المقبرة فلا بأس به إذا لم يَصِل إلى حد النياحة أو الندب ولكننا ننصح من عَلِمَ من نفسه أنه إذا ذهب إلى المقبرة يتذكر قريبه أو صديقه فيبكي أن لا يذهب؛ لأن ذلك مما يجدد الأحزان، والشيء الذي يجدد الأحزان لا ينبغي للإنسان أن يتذكره، بل يبتعد عنه حتى ينسى هذه المصيبة ويشتغل بمصالح دينه ودنياه.

مطالب مرتبط:

(۳۴۹۲) حکم سلام دادن و خواندن فاتحه بر قبور

خواندن فاتحه موقع زیارت قبور اصلی برایش نیست، بلکه سنت هم نیست، و شایسته نیست برای انسان که در این حالت فاتحه بخواند...

ادامه مطلب …

(۳۴۶۷) حکم زیارت قبور برای زنان به قصد دعا نمودن، قرائت قرآن و فاتحه

صحیح این است که برای زن جایز نیست که به زیارت قبور برود زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم زنانی را که به زیارت قبور می‌روند لعنت نموده است و اگر برای زن این باب باز گذاشته شود باعث فتنه می‌شود...

ادامه مطلب …

(۳۴۸۷) آیا خواندن فاتحه بر مردگان جایز است؟

نصی از سنت درباره‌ی خواندن فاتحه بر مردگان نمی‌دانم، و بر همین اساس خوانده نمی‌شود؛ زیرا اصل در عبادات بازداشتن و منع است، تا اینکه بر ثبوت آن و اینکه از شریعت الله است دلیلی اقامه شود....

ادامه مطلب …

(۳۴۸۰) حکم همراهی زنان در زیارت قبور در ایام عید

رفتن به قبرستان در ایام عید بدعت است، زیرا از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحاب وارد نشده که آن‌ها ایام عید را برای زیارت قبور تخصیص دهند به همین دلیل انسان از اینکه در ایام عید به زیارت قبور برود از این رو که این کار در این روزها سنت است نهی می‌شود ....

ادامه مطلب …

(۳۴۵۳) راه‌های نیکی به والدین متوفی از راه دور

برای پدرت دعا کن در هر جایی که باشی چه دور و چه نزدیک باشی و نیازی به زیارت قبرش نیست ولی اگر در همان جا بودی و کار داشتی و به زیارت پدرت رفتی اشکالی ندارد اما اینکه به آن جا به قصد زیارت قبر بروی این کار از آن نهی شده است....

ادامه مطلب …

(۳۴۶۲) حکم زیارت قبور توسط زنان و تبریک عید به میت

این کار از بدعت‌ها است و خاص قرار دادن روزهای عید برای زیارت قبرستان امری بدعت است که از هدی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و صحابه نبوده است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه