چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۳ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۳۴۶۴) حکم زیارت قبر فرزند توسط مادر

(۳۴۶۴) سوال: آیا می‌توانم قبر پسرم را زیارت نمایم زیرا از برخی از مردم شنیدم که می‌گویند هنگامی که مادر به سوی قبر پسرش قبل از طلوع خورشید برود و گریه نکند و سوره‌ی فاتحه را بخواند ممکن است که پسرش او را در مسافتی که بین او و پسرش به اندازه‌ی سوراخ الک است ببیند اما هنگامی که بگرید او را نمی‌بیند؛ صحت این گفتار چقدر است؟ بارک الله فیکم. حکم زیارت قبور برای زنان چیست؟ لطفاً پاسخ دهید. جزاکم الله خیرا.

جواب:

آنچه را ذکر نمودی از این که زن هنگامی که قبر پسرش را در روز جمعه قبل از طلوع خورشید زیارت کند و سوره‌ی فاتحه را بخواند و گریه نکند، پرده کنار زده می‌شود و پسرش را می‌بیند مانند اینکه از سوراخ الک به او می‌نگرد، می‌گویم: این کار درست نیست و قول باطلی است که بر آن اعتماد نمی‌شود.

اما حکم زیارت قبور برای زنان، اهل علم در آن اختلاف نموده‌اند؛ گروهی آن را مکروه و گروهی آن را مباح می‌دانند زمان که امر حرامی در آن رخ ندهد و گروهی آن را حرام می‌دانند و آن چه صحیح و نزد من از اقوال اهل علم راجح است این است که زیارت قبور برای زنان حرام است، زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم زنانی را که زیارت قبور می‌کنند و بر آن مساجد را بنا می‌کنند و چراغانی می‌کنند لعنت نموده است و لعنت بر فعل مباح و بر فعل مکروه نیست بلکه فقط بر فعل حرام است و اقتضای قاعده‌ی معروف نزد اهل علم این است که زیارت قبور برای زنان از گناهان کبیره است زیرا لعنت بر آن مترتب می‌شود و هر گناهی که لعنت بر آن مترتب شود جزو گناهان کبیره محسوب می‌شود همانطور که نزد بیشتر اهل علم این یک اصل است.

بنابراین نصیحتم به این زن که فرزندش را از دست داده این است که زیاد برای او در خانه‌اش دعا و استغفار نماید و اگر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ دعای او را قبول نمود هر چند که نزد قبرش نباشد فرزندش از آن دعا‌ها بهره‌مند می‌شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: هل أستطيع أن أزور قبر ابني؟ وقد سمعتُ من بعض الناس قولهم: إن الوالدة إذا ذهبت إلى القبر قبل طلوع الشمس، ولم تبكِ، وقرأت سورة الفاتحة، يمكن لولدها أن يراها بحيث تكون المسافة بينهما مثل ثقوب المنخل، وإذا بَكَتْ عليه حُجِبَتْ . عنه، فما صحة هذا بارك الله فيكم ؟ وما حكم زيارة النساء للقبور ؟ أفيدونا جزاكم الله خيرا.

فأجاب – رحمه الله تعالى-: هذا الذي ذكرت من أن المرأة إذا زارت قبر ابنها يوم الجمعة قبل طلوع الشمس، وقرأت الفاتحة ولم تبك، فإنه يُكْشَفُ لها عنه حتى تراه كأنما تراه من خلال المنخل نقول: إن هذا القول ليس بصحيح، وهو قول باطل لا يُعَوَّلُ عليه.

وأما حكم زيارة النساء للقبور فقد اختلف العلماء فيها، فمنهم من كرهها ومنهم من أباحها إذا لم تشتمل على محظور، ومنهم من حرمها. والصحيح والراجح عندي من أقوال أهل العلم أن زيارة النساء للقبور حرام؛ لأن النبي صلى الله عليه وسلم لعن زائرات القبور، والمتخذين عليها المساجد والسرج. واللعن لا يكون على فعل مباح، ولا يكون أيضًا على فعل مكروه، بل لا يكون إلا على فعل محرم، بل إن القاعدة المعروفة عند أهل العلم تقتضي أن تكون زيارة النساء للقبور من كبائر الذنوب؛ لأنه رُتب عليها اللعنة، والذنب إذا رُتبت عليه اللعنة صار من كبائر الذنوب، كما هو الأصل عند كثير من أهل العلم أو أكثرهم. وعلى هذا فإن نصيحتي لهذه المرأة التي تُوفي ولدها: أن تكثر من الاستغفار والدعاء له وهي في بيتها، وإذا قبل الله ذلك منها فإنه ينتفع به الولدُ وإن لم تكن عند قبره.

مطالب مرتبط:

(۳۴۸۴) آیا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سلام زائران را می‌شنود؟

چیزی که برای من از دلایل شرعی مشخص است اینست که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم سلام او را بر خودش می‌شنود، و اینکه آن سلام به او می‌رسد، و همین‌طور اهل قبور وقتی بر آن‌ها سلام شد آن‌ها نیز می‌شنوند........

ادامه مطلب …

(۳۴۸۵) حکم درخواست سلام رساندن به پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم توسط مسافران مدینه

این از روی خطا و جهل است و بدعت است؛ زیرا سلام کردن عمل بدنی است و وکیل کردن کسی در آن جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۳۴۷۹) حکم زیارت قبرستان در روز عید و نوحه‌خوانی زنان

اما حکم کار شما بدعت است زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم قبرستان را برای زیارت در روز عید خاص قرار نداده است. و شخص نمی‌تواند که وقت و عبادتی را تخصیص دهد مگر اینکه دلیلی از شرع داشته باشد...

ادامه مطلب …

(۳۴۸۶) حکم خواندن سوره تکاثر و گریه در قبرستان

برای زیارت کننده‌ خواندن آن سنت نمی‌باشد؛ برای اینکه از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده است....

ادامه مطلب …

(۳۴۵۵) حکم دعا برای فردی که نماز نمی‌خوانده و فوت شده است

برای او دعای آمرزش نکن اگر که مرده و نماز نمی‌‌خوانده است زیرا اگر مرده باشد  در حالی که نماز نمی‌‌خوانده بر کفر -پناه بر الله- از دنیا رفته است...

ادامه مطلب …

(۳۴۸۷) آیا خواندن فاتحه بر مردگان جایز است؟

نصی از سنت درباره‌ی خواندن فاتحه بر مردگان نمی‌دانم، و بر همین اساس خوانده نمی‌شود؛ زیرا اصل در عبادات بازداشتن و منع است، تا اینکه بر ثبوت آن و اینکه از شریعت الله است دلیلی اقامه شود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه