چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۳ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۳۴۸۶) حکم خواندن سوره تکاثر و گریه در قبرستان

(۳۴۸۵) سوال: گفته می‌شود همانا قاری از خواندن سوره ﴿أَلْهَاكُمُ التَّكَاثُرُ﴾ [التكاثر: ١] (افزون‌طلبی شما را به خود مشغول ساخته است) موقع ورود به قبرستان اجر می‌برد، این چقدر درست است، و آیا گریه در قبرستان حرام است یا خیر؟

جواب:

زیارت قبور برای مردان مستحب است، ولی مقصود از آن پند گرفتن و یادآوری است، یادآور شدن انسان به عاقبتش، همان‌طور که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند:  «قَد كُنتُ نَهَيتُكُم عَن زيارةِ القُبورِ، فقَدْ أذِنَ لِمُحمَّدٍ في زيارَةِ قبرِ أمِّهِ، فَزوروها فإنَّها تذَكِّرُ الآخِرةَ» [تقدم تخريجه] (من شما را از زیارت قبرها نهی می‌کردم، به محمد اجازه زیارت قبر مادرش داده شده است، پس قبرها را زیارت کنید که شما را به یاد آخرت می‌اندازد). و همچنین از آن قصد دعا برای اموات می‌شود، چنانچه رسول‌الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وقتی به قبرستان می‌رفتند بر آن‌ها سلام می‌کردند و برایشان دعا می‌نمودند [تقدم تخريجه].

و اما خواندن ﴿أَلْهَاكُمُ التَّكَاثُرُ﴾ [التكاثر: ١] (افزون‌طلبی شما را به خود مشغول ساخته است) موقع وارد شدن به قبرستان که من سنتی در این‌باره نمی‌دانم، لذا برای زیارت کننده‌ خواندن آن سنت نمی‌باشد؛ برای اینکه از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده است.

و اما گریه در قبرستان اشکالی ندارد چنانچه به حد ناله و شیون و گریستن بر میت (که صدا را به سوگ مردگان بلند کرده، و محاسن و خوبی‌هایش را برشمارد) نرسد، ولی ما کسی را که درباره‌ی خودش می‌داند که اگر به قبرستان رفت، قوم و خویش و یا دوستش را به یاد می‌آورد و گریه می‌کند، نصیحت می‌کنیم که نرود؛ زیرا چیزی‌ست که ناراحتی‌ها را تجدید می‌کند، و چیزی که باعث تجدید ناراحتی شود شایسته نیست انسان آن را به یاد آورد، بلکه از آن دوری کند تا این مصیبت را فراموش کند و به مصالح دین و دنیایش مشغول شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يقال إن قراءة سورة ﴿ الهَكُمُ التَّكَاثُر ُ﴾ [ التكاثر: 1] عند دخول المقبرة يؤجر ،قارئها، فما مدى صحة ذلك، وهل البكاء في المقبرة حرام أم لا؟

فأجاب رحمه الله تعالى : زيارة القبور مُسْتَحَبَّةُ للرجال، لكن المقصود بها هو الاتعاظ والتذكر، تذكر الإنسان مآله، كما قال النبي صلى الله عليه وسلم: «قَدْ كُنْتُ نَهَيْتُكُمْ عَنْ زِيَارَةِ القُبُورِ، فَقَدْ أُذِنَ مُحَمَّدٍ فِي زِيَارَةِ قَبْرِ أُمِّهِ، فَزُورُوهَا فَإِنَّهَا تُذَكَّرُ الآخِرَةَ». وكذلك يُقْصَدُ منها الدعاء للأموات، كما كان رسول الله صلى الله عليه وسلم إذا خرج إلى المقبرة سلم عليهم ودعا لهم.

وأما قراءة ﴿ الهَكُمُ التَّكَاثُرُ ﴾ [التكاثر: 1] عند دخول المقابر فلا أعلم فيها سُنَّةٌ، فلا يُسَنُّ للزائر قراؤتها؛ لأن ذلك لم يَرِدْ عن النبي صلى الله عليه وسلم وأما البكاء في المقبرة فلا بأس به إذا لم يَصِل إلى حد النياحة أو الندب ولكننا ننصح من عَلِمَ من نفسه أنه إذا ذهب إلى المقبرة يتذكر قريبه أو صديقه فيبكي أن لا يذهب؛ لأن ذلك مما يجدد الأحزان، والشيء الذي يجدد الأحزان لا ينبغي للإنسان أن يتذكره، بل يبتعد عنه حتى ينسى هذه المصيبة ويشتغل بمصالح دينه ودنياه.

مطالب مرتبط:

(۳۴۶۲) حکم زیارت قبور توسط زنان و تبریک عید به میت

این کار از بدعت‌ها است و خاص قرار دادن روزهای عید برای زیارت قبرستان امری بدعت است که از هدی پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و صحابه نبوده است...

ادامه مطلب …

(۳۴۵۷) حکم زیارت قبر برای زنان و آنچه همراه خود از بخور می‌‌آورند

برای زنان تشییع نمودن جنازه جایز نیست و نیز برای آن‌‌ها زیارت نمودن قبرها جایز نیست...

ادامه مطلب …

(۳۴۷۰) حکم دفن میت و زیارت قبر آن بعد از چهل روز

این کار اصلی ندارد بلکه انسان می‌تواند قبر خویشاوندان خود را در روز دومِ دفن زیارت کند اما شایسته نیست که انسان هرگاه مرده‌ای از نزدیکان او مُرد قلبش به او وابسته شود و اینکه زیاد به نزد قبرش برود، زیرا ناراحتی‌اش را تازه می‌کند و ذکر الله را از یادش می‌برد و بزرگترین همّش را بودن در کنار قبر قرار می‌دهد و چه بسا مبتلا به وساس و خرافات و افکار بد شود....

ادامه مطلب …

(۳۴۹۰) حکم خواندن سوره اخلاص و فاتحه و نماز در زیارت قبور

می‌گوییم: خواندن سوره اخلاص هشت مرتبه بعد از سلام اصلی در شرع ندارد، و از بدعت‌های نوآوری شده نزد انجام دهنده‌ی آن است....

ادامه مطلب …

(۳۴۶۱) حکم همراهی زنان با محارم برای زیارت قبور

این کار جایز نیست، زیرا زیارت نمودن قبور برای زن ممنوع است، حال چه خود یا همراه محرمش برود...

ادامه مطلب …

(۳۴۷۲) حکم زیارت میت در روز جمعه

صحیح این است که زیارت نمودن میت خاص روز جمعه نیست بلکه قبور در هر وقتی که باشد زیارت می‌شوند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه