سه‌شنبه 5 شوال 1447
۴ فروردین ۱۴۰۵
24 مارس 2026

(۳۳۷۰) حکم قراردادن زباله‌ در قبرستان‌ها

(۳۳۷۰) سوال: بعضی از مردم بسیاری از زباله‌ها را بر قبرستان‌ها قرار می‌دهند. حکم این کار چیست؟ الله متعال شما را موفق بدارد.

جواب:

قبرستان‌های مسلمانان محترم است و بر مسلمان واجب است احترام آن را حفظ کند زیرا مسکن برادران مسلمان او است و نمی‌داند چه زمانی مسکن خودش می‌شود زیرا انسان نمی‌داند در کدام سرزمین از دنیا خواهد رفت و همچنین نمی‌داند کی از دنیا خواهد رفت. همچنین جایز نیست زباله‌ها و ناپاکی‌ها روی قبور مسلمانان و بین آن‌‌ها افکنده شود. اهل علم رَحِمَهُمُ‌الله یاد نموده‌اند که بر انسان حرام است بر قبور مسلمانان ادرار یا مدفوع کند یا این کار را بین قبرها انجام دهد هر چند که قبری نباشد. پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نیز در روایتی که از حدیث ابومرثد غنوی رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ از ایشان ثابت است فرموده‌اند: {لا تصلوا إلى القبور و لا تجلسوا عليها} یعنی: (به سوی قبرها نماز نخوانید و بر آن ننشینید). اگر نهی از نشستن بر قبر ثابت است ریختن زباله‌ها و دیگر چیزهایی که نفس انسان از آن متنفر است بر قبر و بین قبور مسلمانان چگونه خواهد بود؟

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إن بعض الناس يضعون الكثير من القاذورات على المقابر، فما حكم ذلك – وفقكم الله -؟

فأجاب رحمه الله تعالى: مقابر المسلمين محترمة يجب على المسلم احترامها؛ لأنها مساكن إخوانه المسلمين، ولا يدري متى تكون أيضًا مسكنا له، فإن الإنسان لا يدري بأي أرض يموت، ولا يدري أيضًا متى يموت، ولا يجوز أن تلقى القمامات والأوساخ على قبور المسلمين ولا بينها أيضًا، وقد ذكر أهل العلم – رحمهم الله – أنه يَحْرُمُ على الإنسان أن يبول أو يتغوط على قبور المسلمين، أو يفعل ذلك بين القبور، وإن لم يكن على القبر، وقد قال النبي صلى الله عليه وسلم في ما ثبت عنه من حديث أبي مرثد الغنوي رضي الله عنه: «لَا تُصَلُّوا إِلَى الْقُبُورِ، وَلَا تَجْلِسُوا عَلَيْهَا». فإذا كان هذا النهي ثابتاً عن الجلوس عليها، فكيف بإلقاء القاذورات

وغيرها مما تنفر منه النفس على قبور المسلمين، وبين قبور المسلمين؟

مطالب مرتبط:

(۳۳۴۵) حکم تلقین میت بعد از دفن

تلقین میت بعد از دفن وی مشروعیت ندارد و این مسئله از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت نیست نه در مورد فرزندش و نه در مورد دیگران.....

ادامه مطلب …

(۳۳۶۵) حکم شرعی نشستن و عبور از روی قبرستان

جایز نیست که قبرستان مسلمانان به عنوان راهی قرار داده شود که مردم از آن عبور کنند و بر آن‌ها بنشینند؛ زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از نشستن بر روی قبر نهی نموده...

ادامه مطلب …

(۳۳۵۹) حکم نماز خواندن در مسجدی که قبری در آن مخفی شده است

مساجد قبرستان نیستند و دفن نمودن در مسجد جایز نیست و اجرای این وصیت حرام است و واجب است که این قبر نبش شده و میت به قبرستان مسلمانان انتقال داده شود.....

ادامه مطلب …

(۳۳۸۵) حکم قرار دادن شاخه نخل و ظرف آب و دانه بر روی قبر

این اشتباه بزرگی است و کار بیهوده‌ای است و هیچ گونه فایده‌ای ندارد و هیچ کس را نمی‌شناسم که چنین چیزی را گفته باشد....

ادامه مطلب …

(۳۳۶۷) حکم نشستن و راه رفتن بر روی قبرستان قدیمی

نشستن بر قبرها حرام است و جایز نیست. بر مسلمان واجب است از این که قبرستان را مسیرش قرار دهد خودداری کند....

ادامه مطلب …

(۳۳۵۶) حکم نحوه قرار دادن میت در قبر

درست این است که میت بر پهلوی راستش و به سمت قبله دفن شود؛ زیرا که کعبه قبله‌ی همه‌ی مردم چه در حالت زنده و چه در حالت مرده است و همان‌طور که کسی که می‌خوابد بر پهلوی راستش می‌خوابد چنان ‌چه پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم توصیه نموده‌اند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه