(۳۳۴۹) سوال: نظرتان پیرامون موعظه نزد قبر یا هنگام دفن چیست؟

جواب:

در این باره می‌گوییم: پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم گاهی این کار را انجام می‌داد اما به روش خطبه نبود بدین صورت که بایستد و با صدای بلند مردم را پند دهد. ثابت از ایشان این است که روزی برای دفن جنازه‌ای به قبرستان بقیع آمدند. ایشان نشستند و مردم نیز گرد وی نشستند. با چوبی که به دست داشت بر زمین می‌کوبید و آنان را پند داد. همچنین نزد قبر موعظه نمود و فرمود: {ما منكم من أحد إلا و قد كتب مقعده من الجنة و مقعده من النار}[۱] یعنی: (هیچ کدام از شما نیست مگر این که جایگاهش از بهشت و جایگاهش از جهنم نوشته و مقدر شده است.) اما به روش خطابت نبود و تا این لحظه نمی‌دانم پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم یا یکی از صحابه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُم هنگام دفن ایستاده و به روش خطابت مردم را موعظه کرده باشد.

[۱] [رواه البخاري: كتاب التفسير، باب قوله: فأما من أعطى واتقى، رقم ٤٩٤٥]